# Tevbe Sûresi, 73. Âyet (9:73)

> يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِىُّ جَـٰهِدِ ٱلْكُفَّارَ وَٱلْمُنَـٰفِقِينَ وَٱغْلُظْ عَلَيْهِمْ ۚ وَمَأْوَىٰهُمْ جَهَنَّمُ ۖ وَبِئْسَ ٱلْمَصِيرُ

*Yâ eyyuhâ-nnebiyyu câhidi-lkuffâra velmunâfikîne vaġluz ‘aleyhim(c) veme/vâhum cehennem(u)(s) vebi/se-lmasîr(u)*

**Meal (Diyanet):** Ey peygamber! Kafirlere ve münafıklara karşı cihad et ve onlara karşı çetin ol. Onların varacakları yer cehennemdir. Ne kötü bir varış yeridir orası!

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/9/73

---

## Tefsir

{"topics":["cihad","musrikler","munafiklar","cehennem"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَـٰٓأَيُّهَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nidâ","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا أَيُّهَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nidâ harfi olduğu için mebnî","gloss":"Ey"},{"position":2,"surface":"ٱلنَّبِىُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"n-b-w","rootLatin":"n-b-w","lemma":"نَبِيّ","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfinden sonra gelen münâdâ olduğu için merfû","gloss":"Peygamber"},{"position":3,"surface":"جَـٰهِدِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"j-h-d","rootLatin":"j-h-d","lemma":"جَاهَدَ","form":"Fâ'ale","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"savaş"},{"position":4,"surface":"ٱلْكُفَّارَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil Cemi","root":"k-f-r","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَافِر","form":"Fu''âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"inkarcılarla"},{"position":5,"surface":"وَٱلْمُنَـٰفِقِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil Cemi","root":"n-f-q","rootLatin":"n-f-q","lemma":"مُنَافِق","form":"Mufâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"ve ikiyüzlülerle"},{"position":6,"surface":"وَٱغْلُظْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"gh-l-z","rootLatin":"gh-l-z","lemma":"غَلُظَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"ve sert davran"},{"position":7,"surface":"عَلَيْهِمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"onlara karşı"},{"position":7,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlara"},{"position":8,"surface":"وَمَأْوَىٰهُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"a-w-y","rootLatin":"a-w-y","lemma":"مَأْوَى","form":"Mef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"ve varacakları yer"},{"position":8,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":9,"surface":"جَهَنَّمُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"جَهَنَّم","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"cehennemdir"},{"position":10,"surface":"وَبِئْسَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"b-'-s","rootLatin":"b-'-s","lemma":"بِئْسَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ne kötü"},{"position":11,"surface":"ٱلْمَصِيرُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mekân","root":"s-y-r","rootLatin":"s-y-r","lemma":"مَصِير","form":"Mef'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fiil-i zemm (bise) 'nin fâili olduğu için merfû","gloss":"dönüştür"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tevbe Suresi 73. ayet, Peygamber'e hitaben küffar ve münafıklarla mücadele etme ve onlara karşı sert bir tutum sergileme emrini içermektedir. Ayet, bu grupların nihai akıbetinin cehennem olduğunu vurgulayarak, mücadelenin ciddiyetini ve sonucunu dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ٱلنَّبِىُّ","root":"ن ب أ","rootLatin":"n-b-a","meaning":"Allah'tan haber getiren, vahiy alan ve insanlara tebliğ eden kişi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nebî kelimesi, 'nebe'' kökünden türemiştir ve 'haber' anlamına gelir. Nebî, Allah'tan haber alan ve bu haberi insanlara ulaştıran kişidir. Ayetteki 'Ey Peygamber' hitabı, vahyin taşıyıcısı ve tebliğ edicisi olarak Hz. Muhammed'e özel bir vurgu yapar."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Nebî, Allah ile kulları arasında elçilik yapan, Allah'ın emir ve yasaklarını tebliğ eden kimsedir. Bu ayetteki kullanımı, Peygamber'in ilahi bir görevle donatılmış olduğunu ve bu görevinin bir parçası olarak küffar ve münafıklarla mücadele etme sorumluluğunu ifade eder."}]},{"word":"جَـٰهِدِ","root":"ج ه د","rootLatin":"c-h-d","meaning":"Bütün gücüyle çaba sarf etmek, mücadele etmek, savaşmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cihad kelimesi, 'cehd' kökünden gelir ve 'güç sarf etmek, zorluk çekmek' anlamındadır. Ayetteki 'cahid' emri, küffar ve münafıklarla hem fiili hem de sözlü olarak, tüm imkanları kullanarak mücadele etmeyi ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cihad, düşmana karşı tüm gücü sarf etmektir. Bu ayetteki bağlamda, küffar ve münafıkların şerlerini defetmek için gösterilecek her türlü çabayı, fikri, sözlü ve gerektiğinde fiili mücadeleyi kapsar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Cihad, Kur'an'da sadece savaş anlamına gelmez, aynı zamanda Allah yolunda gösterilen her türlü gayreti, nefisle mücadeleyi ve hakikati yayma çabasını da ifade eder. Bu ayetteki 'cahid' emri, Peygamber'in düşmanlara karşı kararlı ve sürekli bir mücadele içinde olmasını gerektirir."}]},{"word":"ٱلْكُفَّارَ","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Hakkı örten, inkar eden, nankörlük edenler.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Küffar, 'küfr' kökünden gelir ve 'örtmek' anlamına gelir. Hakikati örten, Allah'ın nimetlerini inkar eden kimselerdir. Ayetteki kullanımı, İslam'ın temel prensiplerini reddeden ve düşmanlık besleyen dış düşmanları ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Küfr, bir şeyi örtmek demektir. Şeriat dilinde ise, Allah'ın birliğini ve peygamberliğini inkar etmek, hakikati örtbas etmektir. Bu ayetteki 'küffar', açıkça İslam'a karşı duran ve düşmanlık eden grupları işaret eder."}]},{"word":"وَٱلْمُنَـٰفِقِينَ","root":"ن ف ق","rootLatin":"n-f-q","meaning":"İçinden inanmadığı halde dışarıdan inanmış gibi görünen, ikiyüzlü davrananlar.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Münafık, 'nefak' kökünden gelir ve 'tünel, yer altı geçidi' anlamına gelir. Münafık, bir kapıdan girip diğerinden çıkan, yani iki yüzlü davranan kişidir. Ayetteki 'münafıkîn', İslam toplumunun içinde olup da aslında düşmanlık besleyen, dışarıdan dost gibi görünen iç düşmanları ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nifak, şeriat dilinde, kalbinde küfrü gizleyip dışarıdan imanı açığa vurmaktır. Münafıklar, İslam toplumunun içindeki gizli tehlikedir. Ayetteki bu kelime, Peygamber'e hem dış düşmanlarla hem de iç düşmanlarla mücadele etme emrini verir."}]},{"word":"وَٱغْلُظْ","root":"غ ل ظ","rootLatin":"ğ-l-z","meaning":"Sert davranmak, katı olmak, şiddetli olmak.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Ğılzet, 'galîz' kelimesinden türemiştir ve 'kalınlık, sertlik' anlamına gelir. Ayetteki 'uğluz' emri, küffar ve münafıklara karşı yumuşak değil, kararlı ve tavizsiz bir tutum sergilemeyi ifade eder. Bu, onların şerlerini engellemek için gerekli olan bir sertliktir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Ğılzet, bir şeyin katı ve sert olmasıdır. Bu ayetteki 'uğluz aleyhim' ifadesi, onlara karşı merhamet göstermeksizin, caydırıcı ve kararlı bir şekilde muamele etmeyi emreder. Bu, onların fesatlarını durdurmak için bir gerekliliktir."}]},{"word":"مَأْوَىٰهُمْ","root":"أ و ي","rootLatin":"e-v-y","meaning":"Sığınacakları yer, varacakları son durak, ikametgah.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Me'vâ, 'evâ' kökünden gelir ve 'sığınmak, barınmak' anlamına gelir. Ayetteki 'me'vâhum cehennem' ifadesi, küffar ve münafıkların bu dünyadaki kötü amellerinin karşılığı olarak ahiretteki nihai ve kaçınılmaz sığınaklarının cehennem olacağını belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Me'vâ, bir kimsenin dönüp varacağı, ikamet edeceği yerdir. Bu ayetteki kullanımı, küffar ve münafıkların dünya hayatındaki tutumlarının bir sonucu olarak, ahiretteki kötü akıbetlerini ve cehennemin onlar için bir 'dönüş yeri' olduğunu vurgular."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/73*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/73*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *9/73*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *9/73*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *9/73*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/73*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/73*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *9/73*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/73*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *9/73*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *9/73*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/73*