# Tevbe Sûresi, 75. Âyet (9:75)

> ۞ وَمِنْهُم مَّنْ عَـٰهَدَ ٱللَّهَ لَئِنْ ءَاتَىٰنَا مِن فَضْلِهِۦ لَنَصَّدَّقَنَّ وَلَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ

*Veminhum men ‘âheda(A)llâhe le-in âtânâ min fadlihi lenassaddekanne velenekûnenne mine-ssâlihîn(e)*

**Meal (Diyanet):** İçlerinden, "Eğer Allah bize lütuf ve kereminden verirse, mutlaka bol bol sadaka veririz ve mutlaka salihlerden oluruz" diye Allah'a söz verenler de vardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/9/75

---

## Tefsir

{"topics":["zekat-infak","mal-mulk","ihlas"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":1,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":2,"surface":"مَّنْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"kimse, o kimse ki"},{"position":3,"surface":"عَـٰهَدَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ه-د","rootLatin":"'-h-d","lemma":"عَاهَدَ","form":"Müfâ'ale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"söz verdi, antlaştı"},{"position":4,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Allah'a"},{"position":5,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İbtidâ (Kasem Lamı)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"andolsun ki"},{"position":5,"surface":"إِنْ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Şart harfi olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":6,"surface":"ءَاتَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"'-t-y","lemma":"آتَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"verirse"},{"position":6,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bize"},{"position":7,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":8,"surface":"فَضْلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ض-ل","rootLatin":"f-d-l","lemma":"فَضْل","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"lütfundan, fazlından"},{"position":8,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":9,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap (Kasem Lamı)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"elbette"},{"position":9,"surface":"نَصَّدَّقَنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri (Tekid Nunu ile)","root":"ص-د-ق","rootLatin":"s-d-q","lemma":"تَصَدَّقَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Tekid Nunu ile bitiştiği için mebnî","gloss":"mutlaka sadaka veririz"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap (Kasem Lamı)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"elbette"},{"position":10,"surface":"نَكُونَنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri (Tekid Nunu ile)","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Tekid Nunu ile bitiştiği için mebnî","gloss":"mutlaka oluruz"},{"position":11,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":12,"surface":"ٱلصَّـٰلِحِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"s-l-h","lemma":"صَالِح","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"salihlerden, iyilerden"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'a verilen sözün ve bu sözün içeriğinin dilbilimsel analizini sunmaktadır. Özellikle 'ahd' (sözleşme), 'fadl' (lütuf) ve 'sadaka' (tasadduk) kavramları üzerinden, insanın Allah ile olan ilişkisi ve bu ilişkinin sosyal yansımaları incelenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"عَـٰهَدَ","root":"ع ه د","rootLatin":"a-h-d","meaning":"Allah ile bir sözleşme yapmak, antlaşma yapmak veya bir taahhütte bulunmak anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'ahd' kelimesini bir şeyi korumak, gözetmek ve ona riayet etmek olarak açıklar. Ayetteki 'âhede' fiili, Allah'a verilen bir sözü, bir taahhüdü ifade eder ki bu, kişinin Allah'tan bir lütuf beklentisi karşılığında belirli eylemlerde bulunma sözüdür. Bu, bir tür karşılıklı yükümlülük anlaşmasıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ahd' kelimesini 'söz vermek' veya 'yemin etmek' anlamında kullanır. Ayetteki bağlamda, insanlar Allah'a, O'nun lütfundan kendilerine verilmesi durumunda sadaka vereceklerine ve salihlerden olacaklarına dair kesin bir söz vermişlerdir. Bu, mecazi olarak bir yemin ve taahhüt niteliğindedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ahd' kavramının Kur'an'da hem Allah ile insan arasındaki antlaşmayı hem de insanlar arasındaki sözleşmeleri ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'âhede' fiili, Allah'a verilen bir sözü, bir taahhüdü ifade eder ki bu, kişinin Allah'tan bir lütuf beklentisi karşılığında belirli eylemlerde bulunma sözüdür. Bu, bir tür karşılıklı yükümlülük anlaşmasıdır."}]},{"word":"فَضْلِهِۦ","root":"ف ض ل","rootLatin":"f-d-l","meaning":"Allah'ın lütfu, ihsanı, fazileti ve bol nimeti anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'fadl'ı, bir şeyin fazlası, artığı ve ihsan olarak tanımlar. Allah'ın 'fadlı', O'nun kullarına karşılıksız olarak bahşettiği nimetleri, lütufları ve ihsanları ifade eder. Ayette, insanlar Allah'tan bu bol lütfu talep etmektedirler."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'fadl' kelimesinin 'ziyadelik, bolluk ve ihsan' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'min fadlihi' ifadesi, Allah'ın cömertliğinden ve sınırsız nimetlerinden bir kısmını istemeyi ifade eder. Bu, maddi ve manevi her türlü nimeti kapsar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'fadl'ın Kur'an'da genellikle Allah'ın kullarına yönelik lütuf ve ihsanlarını ifade ettiğini vurgular. Ayetteki bağlamda, insanlar Allah'tan kendilerine bol nimetler vermesini dilemekte ve bu nimetlere karşılık sadaka verme sözü vermektedirler."}]},{"word":"لَنَصَّدَّقَنَّ","root":"ص د ق","rootLatin":"s-d-q","meaning":"Kesinlikle sadaka vereceğiz, tasaddukta bulunacağız anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'sadaka' kelimesinin 'doğruluk' kökünden geldiğini ve kişinin imanının doğruluğunun bir göstergesi olduğunu belirtir. Ayetteki 'lenassaddakanna' ifadesi, Allah'tan nimet geldiğinde kesinlikle maldan infak etme, yani sadaka verme taahhüdünü içerir. Bu, verilen sözün samimiyetini gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'sadaka'yı, Allah'a yakınlaşmak amacıyla verilen mal olarak tanımlar. Ayetteki bu ifade, Allah'ın lütfuna karşılık olarak maldan infak etme, yani sadaka verme sözünü pekiştirir. Bu, kişinin imanının ve Allah'a olan bağlılığının bir göstergesidir."},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'sadaka'nın, kişinin Allah'a olan imanının ve samimiyetinin bir delili olduğunu ifade eder. Ayetteki 'lenassaddakanna' ifadesi, Allah'tan nimet geldiğinde kesinlikle maldan infak etme, yani sadaka verme taahhüdünü içerir. Bu, verilen sözün samimiyetini gösterir."}]},{"word":"ٱلصَّـٰلِحِينَ","root":"ص ل ح","rootLatin":"s-l-h","meaning":"İyilik yapanlar, doğru ve dürüst olanlar, salih ameller işleyenler anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'salih' kelimesini, 'fesad'ın zıddı olarak, her türlü iyilik ve düzgünlük hali olarak açıklar. Ayetteki 'minessâlihîn' ifadesi, sadece sadaka vermekle kalmayıp, genel olarak iyi ve doğru işler yaparak Allah'ın rızasını kazanma arzusunu ve bu yönde bir yaşam sürme taahhüdünü ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'salih' kelimesinin 'doğru, düzgün ve faydalı' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, insanlar Allah'tan nimet aldıklarında sadece sadaka vermekle kalmayıp, aynı zamanda genel olarak iyi ve doğru işler yaparak salih kullardan olma sözü vermektedirler. Bu, kapsamlı bir ahlaki ve dini taahhüttür."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'salih' kavramının Kur'an'da hem bireysel hem de toplumsal düzeyde 'doğruluk, dürüstlük ve iyilik' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'minessâlihîn' ifadesi, Allah'a verilen sözün sadece maddi bir eylemle sınırlı kalmayıp, kişinin tüm yaşamını kapsayan bir iyilik ve doğruluk hali içinde olma arzusunu yansıtır."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/75*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/75*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/75*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/75*