# Tevbe Sûresi, 88. Âyet (9:88)

> لَـٰكِنِ ٱلرَّسُولُ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ مَعَهُۥ جَـٰهَدُوا۟ بِأَمْوَٰلِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ ۚ وَأُو۟لَـٰٓئِكَ لَهُمُ ٱلْخَيْرَٰتُ ۖ وَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ

*Lâkini-rrasûlu velleżîne âmenû me'ahu câhedû bi-emvâlihim veenfusihim(c) veulâ-ike lehumu-lḣayrât(u)(s) veulâ-ike humu-lmuflihûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Fakat peygamber ve beraberindeki mü'minler, mallarıyla, canlarıyla cihat ettiler. Bütün hayırlar işte bunlarındır. İşte bunlar kurtuluşa erenlerin ta kendileridir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/9/88

---

## Tefsir

{"topics":["cihad","iman","peygamberlik","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"لَـٰكِنِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstidrâk","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَـٰكِنِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ama"},{"position":2,"surface":"ٱلرَّسُولُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"Fa'ûl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Peygamber"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için mebnî","gloss":"o kimseler ki"},{"position":4,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler"},{"position":5,"surface":"مَعَ","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَعَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"ile birlikte"},{"position":5,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"o"},{"position":6,"surface":"جَـٰهَدُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ه-د","rootLatin":"j-h-d","lemma":"جَاهَدَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"cihad ettiler"},{"position":7,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":7,"surface":"أَمْوَٰلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-و-ل","rootLatin":"m-w-l","lemma":"مَال","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"mallar"},{"position":7,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"أَنفُسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"canlar"},{"position":8,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"işte onlar"},{"position":10,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":10,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlara"},{"position":11,"surface":"ٱلْخَيْرَٰتُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"ḫ-y-r","lemma":"خَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"iyilikler"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"işte onlar"},{"position":13,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Fasl Zamiri","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Fasl zamiri olduğu için mebnî","gloss":"onlar"},{"position":14,"surface":"ٱلْمُفْلِحُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ف-ل-ح","rootLatin":"f-l-ḥ","lemma":"مُفْلِح","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"kurtuluşa erenler"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, müminlerin ve Peygamber'in cihat ruhunu ve bu çabalarının getireceği hayırları ve kurtuluşu vurgulamaktadır. Anahtar kavramlar, iman, cihat, hayır ve felah gibi temel İslami değerleri dilbilimsel ve semantik açıdan derinlemesine incelemeyi gerektirmektedir.","keyConcepts":[{"word":"ٱلرَّسُولُ","root":"ر س ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Allah tarafından insanlara mesaj iletmek üzere seçilmiş elçi, peygamber.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'resul' kelimesinin 'risalet' kökünden geldiğini ve bir mesajı iletmekle görevli kişi anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'er-Resul', Hz. Muhammed'i ifade ederek, onun Allah'ın elçisi olma vasfını ve müminlerle birlikte cihat etme görevini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'resul'ün, kendisine şeriat verilen ve onu tebliğ etmekle emrolunan kişi olduğunu açıklar. Ayetteki kullanımı, Peygamber'in liderliğindeki mümin topluluğunun cihat eylemini meşrulaştırır ve ona ilahi bir boyut kazandırır."}]},{"word":"ءَامَنُوا۟","root":"ء م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Allah'a, peygamberlerine ve getirdiklerine kalpten inanmak, tasdik etmek ve güvenmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'iman'ın temelinde 'tasdik' ve 'emniyet' olduğunu belirtir. Ayette 'âmenû' fiili, Peygamber'in yanında yer alanların sadece lafzen değil, kalben de inanmış kişiler olduğunu ve bu imanın onları cihat etmeye sevk ettiğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'iman' kavramının Kur'an'da sadece bir inanç beyanı olmadığını, aynı zamanda bir 'güven' ve 'teslimiyet' eylemi olduğunu vurgular. Ayetteki 'âmenû' ifadesi, müminlerin Peygamber'e ve Allah'a olan tam güvenlerini ve bu güvenin bir sonucu olarak cihat etme kararlılıklarını yansıtır."}]},{"word":"جَـٰهَدُوا۟","root":"ج ه د","rootLatin":"c-h-d","meaning":"Allah yolunda tüm güç ve gayreti sarf etmek, mücadele etmek.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'cihat' kelimesinin 'cehd' kökünden geldiğini ve bir şeyi elde etmek için tüm gücü harcamak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'câhedû' fiili, müminlerin mallarıyla ve canlarıyla gösterdikleri büyük çabayı ve fedakarlığı ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'cihat'ı düşmana karşı tüm gücü sarf etmek olarak tanımlar ve bunun üç kısma ayrıldığını söyler: düşmana karşı cihat, şeytana karşı cihat ve nefse karşı cihat. Ayetteki bağlam, özellikle düşmana karşı yapılan maddi ve manevi mücadeleyi vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'cihat'ın Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, ancak bu ayette 'kıtal' (savaş) anlamıyla birlikte kullanıldığını ve müminlerin Allah yolunda gösterdikleri fiili mücadeleyi ifade ettiğini belirtir."}]},{"word":"ٱلْخَيْرَٰتُ","root":"خ ي ر","rootLatin":"h-y-r","meaning":"İyilikler, güzellikler, hayırlı ve faydalı olan şeyler, ahiretteki mükafatlar.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'hayr' kelimesinin zıddının 'şerr' olduğunu ve her türlü iyi ve faydalı şeyi kapsadığını belirtir. Ayetteki 'el-hayrât', cihat eden müminlere vaat edilen dünyevi ve uhrevi tüm güzellikleri ve mükafatları ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'hayr'ın hem maddi hem de manevi faydaları içeren geniş bir kavram olduğunu açıklar. Ayetteki 'el-hayrât', özellikle ahiretteki cennet nimetleri ve Allah'ın rızası gibi en yüce iyilikleri işaret eder."}]},{"word":"ٱلْمُفْلِحُونَ","root":"ف ل ح","rootLatin":"f-l-h","meaning":"Kurtuluşa erenler, başarıya ulaşanlar, umduklarına kavuşanlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'felah' kelimesinin 'şiddetli bir çaba sonrası elde edilen başarı ve kurtuluş' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'el-müflihûn', cihat eden müminlerin nihai olarak Allah katında kurtuluşa ereceklerini ve ebedi saadete ulaşacaklarını müjdeler."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'felah'ın dünya ve ahiret saadetini kapsayan geniş bir kavram olduğunu ifade eder. Ayetteki 'el-müflihûn' ifadesi, cihat edenlerin sadece dünyada değil, asıl olarak ahiretteki büyük kurtuluşu ve başarıyı elde edeceklerini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'felah' kavramının Kur'an'da 'kurtuluş' ve 'başarı' anlamında kullanıldığını ve genellikle Allah'ın rızasını kazanmakla ilişkilendirildiğini belirtir. Ayetteki 'el-müflihûn', cihat edenlerin Allah'ın vaat ettiği bu nihai kurtuluşa erişenler olduğunu açıkça ortaya koyar."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/88*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/88*