# Tevbe Sûresi, 92. Âyet (9:92)

> وَلَا عَلَى ٱلَّذِينَ إِذَا مَآ أَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لَآ أَجِدُ مَآ أَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ تَوَلَّوا۟ وَّأَعْيُنُهُمْ تَفِيضُ مِنَ ٱلدَّمْعِ حَزَنًا أَلَّا يَجِدُوا۟ مَا يُنفِقُونَ

*Velâ ‘alâ-lleżîne iżâ mâ etevke litahmilehum kulte lâ ecidu mâ ahmilukum ‘aleyhi tevellev vea'yunuhum tefîdu mine-ddem'i hazenen ellâ yecidû mâ yunfikûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Kendilerini bindirip (cepheye) sevk edesin diye sana geldikleri zaman, senin, "Sizi bindirebileceğim bir şey bulamıyorum" dediğin; bu uğurda harcayacakları bir şey bulamadıklarından dolayı üzüntüden gözleri yaş döke döke geri dönen kimselere de bir sorumluluk yoktur.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/9/92

---

## Tefsir

{"topics":["zekat-infak","imtihan-bela","sabir","sosyal-dayanisma"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi + Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve, değil"},{"position":2,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine, hakkında"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen mebnî","gloss":"o kimseler ki"},{"position":4,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb mahallen mebnî","gloss":"olduğu zaman"},{"position":5,"surface":"مَآ","pos":"harf","posDetail":"Zâide","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Zâide harf olduğu için mebnî","gloss":"-(pekiştirme)"},{"position":6,"surface":"أَتَوْكَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-ت-ي","rootLatin":"a-t-y","lemma":"أَتَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sana geldiler"},{"position":6,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahallen mebnî","gloss":"sen"},{"position":7,"surface":"لِتَحْمِلَهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":7,"surface":"تَحْمِلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-م-ل","rootLatin":"h-m-l","lemma":"حَمَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından (لِ) sonra geldiği için mansûb","gloss":"taşıyasın, bindiresin"},{"position":7,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahallen mebnî","gloss":"onları"},{"position":8,"surface":"قُلْتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedin"},{"position":9,"surface":"لَآ","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":10,"surface":"أَجِدُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ج-د","rootLatin":"w-j-d","lemma":"وَجَدَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"bulamıyorum"},{"position":11,"surface":"مَآ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahallen mebnî","gloss":"şey"},{"position":12,"surface":"أَحْمِلُكُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-م-ل","rootLatin":"h-m-l","lemma":"حَمَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"bindiririm"},{"position":12,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahallen mebnî","gloss":"sizi"},{"position":13,"surface":"عَلَيْهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":13,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen mebnî","gloss":"o"},{"position":14,"surface":"تَوَلَّوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ل-ي","rootLatin":"w-l-y","lemma":"تَوَلَّى","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geri döndüler"},{"position":15,"surface":"وَّأَعْيُنُهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"أَعْيُنُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ي-ن","rootLatin":"'-y-n","lemma":"عَيْن","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"gözleri"},{"position":15,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahallen mebnî","gloss":"onların"},{"position":16,"surface":"تَفِيضُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ي-ض","rootLatin":"f-y-d","lemma":"فَاضَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"taşar, akar"},{"position":17,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":18,"surface":"ٱلدَّمْعِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-م-ع","rootLatin":"d-m-'","lemma":"دَمْع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gözyaşı"},{"position":19,"surface":"حَزَنًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ز-ن","rootLatin":"h-z-n","lemma":"حُزْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"üzüntüden"},{"position":20,"surface":"أَلَّا","pos":"harf","posDetail":"Nasb Harfi + Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Nasb harfi olduğu için mebnî","gloss":"ki ...mesinler"},{"position":21,"surface":"يَجِدُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ج-د","rootLatin":"w-j-d","lemma":"وَجَدَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından (أَنْ) sonra geldiği için mansûb","gloss":"bulmasınlar"},{"position":22,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahallen mebnî","gloss":"şey"},{"position":23,"surface":"يُنفِقُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ف-ق","rootLatin":"n-f-q","lemma":"أَنْفَقَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"harcarlar"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, cihada katılmak isteyip de maddi imkansızlıklar nedeniyle katılamayanların durumunu ele almaktadır. Anahtar kavramlar, bu kişilerin samimi niyetlerini, yaşadıkları üzüntüyü ve Allah katındaki sorumluluklarının olmadığını dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"أَتَوْكَ","root":"أ ت ي","rootLatin":"e-t-y","meaning":"Peygamber'e gelmeleri, ona başvurarak yardım talep etmeleri anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'etâ' fiilinin bir yere veya bir kişiye ulaşmak, varmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'etevke' ifadesi, müminlerin binek talebiyle Peygamber'e gelmelerini, yani ona müracaat etmelerini ifade eder. Bu, sadece fiziksel bir gelme değil, aynı zamanda bir ihtiyaç ve talep ile yönelme anlamı taşır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'etâ' fiilinin mecazi kullanımlarına değinir. Burada 'etevke' ifadesi, bir istekle, bir taleple gelme anlamında mecazi bir kullanımdır. Müminlerin, cihada katılma arzusuyla Peygamber'e gelip binek istemeleri, onların samimi niyetlerini gösterir."}]},{"word":"تَوَلَّوا۟","root":"و ل ي","rootLatin":"v-l-y","meaning":"Peygamber'in yanından ayrılmaları, geri dönmeleri anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tevellâ' fiilinin yüz çevirmek, sırt dönmek ve bir yerden ayrılmak anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'tevellav' ifadesi, binek bulamadıkları için üzüntüyle Peygamber'in yanından ayrılmalarını, geri dönmelerini ifade eder. Bu, bir isyan veya itaatsizlik değil, çaresizlikten kaynaklanan bir ayrılıştır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tevellâ' fiilinin farklı bağlamlarda farklı anlamlar taşıdığını vurgular. Bu ayetteki kullanımı, bir isteğin yerine getirilememesi üzerine kişinin bulunduğu yerden ayrılması, geri çekilmesi anlamındadır. Bu, onların cihada katılma arzusunun engellenmesi karşısındaki durumlarını yansıtır."}]},{"word":"تَفِيضُ","root":"ف ي ض","rootLatin":"f-y-d","meaning":"Gözlerinden yaşların bolca akması, taşması anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'feyz' kelimesinin bir şeyin dolup taşması, akması anlamına geldiğini belirtir. 'Tefîdu' fiili, gözlerden yaşların bolca, adeta taşarcasına akmasını ifade eder. Bu, onların yaşadığı derin üzüntüyü ve çaresizliği görsel bir şekilde ortaya koyar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'feyz' kökünün bolluk, taşma ve akma anlamlarını içerdiğini açıklar. Ayetteki 'tefîdu mine'd-dem'i' ifadesi, gözyaşlarının kontrolsüz bir şekilde, yoğun bir biçimde akmasını, yani büyük bir kederin dışa vurumunu anlatır."}]},{"word":"حَزَنًا","root":"ح ز ن","rootLatin":"h-z-n","meaning":"Maddi imkansızlıklar nedeniyle cihada katılamamanın verdiği derin üzüntü ve kederdir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'huzn' kelimesinin kalpte hissedilen keder ve üzüntü olduğunu belirtir. Ayetteki 'hazenan' ifadesi, müminlerin cihada katılma arzusuna rağmen binek bulamadıkları için yaşadıkları içsel acıyı ve derin üzüntüyü ifade eder. Bu, onların samimi niyetlerinin bir göstergesidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'huzn' kavramının Kur'an'da genellikle bir kayıp, bir yoksunluk veya bir beklentinin gerçekleşmemesi durumunda ortaya çıkan duygusal bir durum olarak kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'hazenan', cihada katılma fırsatını kaybetmenin, Allah yolunda infak edememenin verdiği derin kederi ifade eder."}]},{"word":"يُنفِقُونَ","root":"ن ف ق","rootLatin":"n-f-q","meaning":"Allah yolunda harcayacak, sarf edecek bir şey bulamamalarıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'infâk' kelimesinin malı tüketmek, harcamak anlamına geldiğini ve Kur'an'da genellikle Allah yolunda harcama bağlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yünfikûne' ifadesi, müminlerin cihada katılmak için gerekli olan binek veya diğer maddi ihtiyaçları karşılayacak bir şeye sahip olmamalarını, yani Allah yolunda harcayacak imkan bulamamalarını ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'infâk' kavramının Kur'an'da sadece maddi harcamayı değil, aynı zamanda Allah rızası için yapılan her türlü fedakarlığı kapsadığını vurgular. Bu ayetteki 'yünfikûne', özellikle cihada katılım için gerekli olan maddi imkanları ifade eder ve bu imkanların yokluğu, onların üzüntüsünün temel nedenidir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/92*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/92*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/92*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/92*