# Tevbe Sûresi, 98. Âyet (9:98)

> وَمِنَ ٱلْأَعْرَابِ مَن يَتَّخِذُ مَا يُنفِقُ مَغْرَمًا وَيَتَرَبَّصُ بِكُمُ ٱلدَّوَآئِرَ ۚ عَلَيْهِمْ دَآئِرَةُ ٱلسَّوْءِ ۗ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

*Vemine-l-a'râbi men yetteḣiżu mâ yunfiku maġramen veyeterabbasu bikumu-ddevâ-ir(a)(c) ‘aleyhim dâ-iratu-ssev-/(i)(k) va(A)llâhu semî'un ‘alîm(un)*

**Meal (Diyanet):** Bedevilerden öyleleri vardır ki, (Allah yolunda) harcayacakları şeyi bir zarar sayar ve (bundan kurtulmak için) size belalar gelmesini beklerler. Kötü belalar kendi başlarına olsun. Allah, hakkıyla işitendir, hakkıyla bilendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/9/98

---

## Tefsir

{"topics":["munafiklar","kufur-sirk","mal-mulk","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":2,"surface":"ٱلْأَعْرَابِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ر-ب","rootLatin":"'-r-b","lemma":"أَعْرَاب","form":"Ef'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bedeviler"},{"position":3,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû (mukaddem haberden sonra)","gloss":"kimse, o kimse ki"},{"position":4,"surface":"يَتَّخِذُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"أ-خ-ذ","rootLatin":"'-kh-dh","lemma":"اِتَّخَذَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"ediniyor, sayıyor"},{"position":5,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"şey, şey ki"},{"position":6,"surface":"يُنفِقُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ف-ق","rootLatin":"n-f-q","lemma":"أَنْفَقَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"harcıyor"},{"position":7,"surface":"مَغْرَمًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar/İsim","root":"غ-ر-م","rootLatin":"gh-r-m","lemma":"مَغْرَم","form":"Mef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih sâni olduğu için mansûb","gloss":"angarya, borç"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"يَتَرَبَّصُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ب-ص","rootLatin":"r-b-s","lemma":"تَرَبَّصَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"bekliyor"},{"position":9,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":9,"surface":"كُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":10,"surface":"ٱلدَّوَآئِرَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-و-ر","rootLatin":"d-w-r","lemma":"دَائِرَة","form":"Fevâ'il","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"felaketler, belalar"},{"position":11,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":11,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":12,"surface":"دَآئِرَةُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-و-ر","rootLatin":"d-w-r","lemma":"دَائِرَة","form":"Fâ'ile","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"dönüş, felaket"},{"position":13,"surface":"ٱلسَّوْءِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-و-ء","rootLatin":"s-w-'","lemma":"سَوْء","form":"Fa'l","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kötülük, felaket"},{"position":14,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstînaf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"İstînaf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":14,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":15,"surface":"سَمِيعٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"س-م-ع","rootLatin":"s-m-'","lemma":"سَمِيع","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"işiten"},{"position":16,"surface":"عَلِيمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِيم","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki haberin sıfatı/ikinci haber olduğu için merfû","gloss":"bilen"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Bedevilerin (A'râb) olumsuz niteliklerini, özellikle infakı angarya görmelerini ve müminler için kötü akıbetler beklemelerini ele almaktadır. Ayet, bu tutumların semantik derinliğini 'mağram', 'devâir' ve 'sev'' gibi kavramlar üzerinden ortaya koyarak, Allah'ın her şeyi işiten ve bilen olduğunu vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْأَعْرَابِ","root":"ع ر ب","rootLatin":"a-r-b","meaning":"Çölde yaşayan, göçebe Araplar; Bedeviler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'el-A'râb' kelimesini, şehirlerde ve yerleşik hayatta yaşayan 'el-Arab'dan ayırarak, çöllerde ve kırsal kesimde yaşayan göçebe Araplar olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, bu Bedevilerin imanlarının zayıflığına ve menfaatçi yaklaşımlarına işaret eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'A'râb' kelimesinin Kur'an'da genellikle olumsuz bir bağlamda kullanıldığına dikkat çeker. Bu ayette de, infakı angarya sayan ve müminlere kötülük dileyen kesimi ifade ederek, onların ahlaki durumlarını betimler."}]},{"word":"مَغْرَمًا","root":"غ ر م","rootLatin":"ğ-r-m","meaning":"Zarar, ziyan, angarya, zorunlu ödeme.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'mağram' kelimesini 'zarar ve ziyan' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, Bedevilerin Allah yolunda harcadıkları şeyi bir kayıp, bir yük ve kendilerine dayatılan bir angarya olarak gördüklerini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ğarm' kökünden türeyen 'mağram'ın, kişinin istemediği halde ödemek zorunda kaldığı veya kendisine yük olan bir şeyi ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, Bedevilerin infakı gönülsüzce ve bir külfet olarak algılamalarını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'infak' kavramının gönüllülük ve Allah rızası için harcama anlamını taşıdığını belirtir. 'Mağram' ise bunun tam zıddı olarak, bir yükümlülükten kaynaklanan ve gönülsüz yapılan bir harcamayı ifade eder. Ayette, Bedevilerin infak anlayışının bu idealden uzak olduğunu gösterir."}]},{"word":"ٱلدَّوَآئِرَ","root":"د و ر","rootLatin":"d-v-r","meaning":"Felaketler, musibetler, kötü olaylar, dönüp dolaşan belalar.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'devâir' kelimesini 'zamanın dönüp getirdiği musibetler ve felaketler' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, Bedevilerin müminlerin başına gelmesini arzu ettikleri kötü akıbetleri ve belaları ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'dâire' kelimesinin 'bir şeyi kuşatan, çevreleyen' anlamından hareketle, 'devâir'in kişiyi çepeçevre kuşatan ve ondan kurtulması zor olan felaketler olduğunu belirtir. Ayette, Bedevilerin müminler için bu türden yıkıcı olayları beklediklerini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'devâir'in 'zamanın getirdiği musibetler' olduğunu ve bu musibetlerin genellikle kötü ve istenmeyen olaylar olduğunu ifade eder. Ayette, Bedevilerin müminlere karşı besledikleri kötü niyetleri ve onların zayıflamasını beklemelerini açıklar."}]},{"word":"ٱلسَّوْءِ","root":"س و أ","rootLatin":"s-v-'-","meaning":"Kötülük, şer, çirkinlik, kötü akıbet.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sev'' kelimesini 'kötülük, çirkinlik, hoş olmayan şey' olarak tanımlar. Ayetteki 'dâiretü's-sev'' ifadesi, Bedevilerin müminler için bekledikleri kötü akıbetin aslında kendi başlarına geleceğini, yani bekledikleri şerrin kendilerini kuşatacağını belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'sev'' kelimesinin hem fiil olarak 'kötülük yapmak' hem de isim olarak 'kötülük' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Bedevilerin müminlere yönelik kötü beklentilerinin, Allah'ın takdiriyle kendilerine dönecek olan 'kötü bir döngü' olduğunu ifade eder."}]},{"word":"سَمِيعٌ","root":"س م ع","rootLatin":"s-m-'-","meaning":"Her şeyi işiten, duyan.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'semî'' kelimesinin Allah'ın sıfatı olarak, O'nun her sesi, her fısıltıyı ve her niyeti işittiğini ifade ettiğini belirtir. Ayette, Bedevilerin içlerinde besledikleri kötü niyetleri ve dile getirdikleri sözleri Allah'ın işittiğini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'semî'' sıfatının sadece fiziksel işitmeyi değil, aynı zamanda gizli niyetleri ve düşünceleri de kapsayan geniş bir anlam taşıdığını belirtir. Bu ayette, Bedevilerin müminler hakkındaki kötü düşüncelerinin ve beklentilerinin Allah tarafından bilindiğini ve karşılığının verileceğini ima eder."}]},{"word":"عَلِيمٌ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Her şeyi bilen, ilim sahibi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'alîm' kelimesinin Allah'ın sıfatı olarak, O'nun geçmişi, şimdiyi ve geleceği, görüneni ve görünmeyeni, açığı ve gizliyi kuşatan sonsuz ilmini ifade ettiğini belirtir. Ayette, Bedevilerin niyetlerini, eylemlerini ve bekledikleri akıbetleri Allah'ın tam olarak bildiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ilim' kavramının Kur'an'da sadece bilgi edinme değil, aynı zamanda hikmet ve takdirle ilişkili olduğunu belirtir. 'Alîm' sıfatı, Allah'ın Bedevilerin kötü niyetlerini ve müminlere karşı besledikleri düşmanlığı bildiğini ve bu bilgiye dayanarak adil bir hüküm vereceğini ifade eder."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/98*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/98*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/98*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *9/98*