# Beled Sûresi, 14. Âyet (90:14)

> أَوْ إِطْعَـٰمٌ فِى يَوْمٍ ذِى مَسْغَبَةٍ

*Ev it'âmun fî yevmin żî mesġabe(tin)*

**Meal (Diyanet):** (14-16) Yahut şiddetli bir açlık gününde kendisiyle yakınlığı olan bir yetimi, yahut yerde sürünen bir yoksulu doyurmaktır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/90/14

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, zor zamanlarda, özellikle açlık ve yoksulluk durumlarında, ihtiyaç sahiplerine yardım etmenin önemini vurgulamaktadır. Anahtar kavramlar, 'doyurmak' eylemi ve 'açlık' durumunun derinliğini ortaya koyarak, toplumsal dayanışmanın ve merhametin Kur'an'daki yerini göstermektedir.","keyConcepts":[{"word":"إِطْعَامٌ","root":"ط ع م","rootLatin":"t-a-m","meaning":"Yemek yedirmek, doyurmak, beslemek anlamındadır ve burada zor durumdaki insanlara gıda sağlamayı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'طعم' kökünü 'yemek' ve 'yemek yedirmek' olarak açıklar. Ayetteki 'إِطْعَامٌ' kelimesi, özellikle açlık gününde (يوم ذي مسغبة) yapılan bir eylem olarak, sadece karın doyurmaktan öte, bir merhamet ve ihsan fiili olarak vurgulanır. Bu, zor durumdaki birine gıda temin etmenin faziletini gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'إِطْعَامٌ' kelimesinin mecazi anlamlarına da değinir, ancak bu ayetteki kullanımı doğrudan 'yemek yedirme' eylemini ifade eder. Ayet, açlık gününde (يوم ذي مسغبة) bu eylemin ne kadar değerli olduğunu belirtir, bu da kelimenin somut ve hayati önemini pekiştirir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'yemek' ve 'yedirme' kavramlarının sadece fizyolojik bir ihtiyacı karşılamaktan ziyade, toplumsal sorumluluk ve ahlaki bir erdem olarak ele alındığını belirtir. 'İt'am', özellikle yoksullara ve yetimlere yönelik olduğunda, Allah katında büyük bir sevap kaynağı olarak sunulur. Bu ayetteki 'it'am', zorlu bir zamanda yapılan fedakarlığı simgeler."}]},{"word":"يَوْمٍ","root":"ي و م","rootLatin":"y-w-m","meaning":"Gün, zaman dilimi anlamındadır ve burada belirli bir zorluk ve sıkıntı dönemini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'يوم' kelimesinin genel anlamının 'gün' olduğunu belirtir. Ancak bu ayette 'يوم ذي مسغبة' (açlık günü) ifadesiyle birlikte kullanılması, belirli bir zaman dilimini değil, içinde bulunulan zorlu ve sıkıntılı bir dönemi, yani kıtlık ve açlığın yaygın olduğu bir zamanı işaret eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'يوم' kelimesinin hem belirli bir zaman dilimini hem de mecazi olarak bir olayın veya durumun yaşandığı dönemi ifade edebileceğini belirtir. Ayetteki 'يوم ذي مسغبة' ifadesi, 'gün' kelimesinin sadece takvimsel bir anlam taşımadığını, aynı zamanda 'açlık dönemi' gibi bir durumu nitelediğini gösterir."}]},{"word":"مَسْغَبَةٍ","root":"س غ ب","rootLatin":"s-ğ-b","meaning":"Açlık, kıtlık, şiddetli yoksulluk anlamındadır ve burada gıda sıkıntısının yaşandığı zorlu bir durumu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'سغب' kökünü 'açlık çekmek' olarak açıklar. 'مسغبة' ise 'açlık' veya 'açlık yeri/zamanı' anlamına gelir. Ayetteki 'يوم ذي مسغبة' ifadesi, bu kelimenin şiddetli açlık ve kıtlık yaşanan bir dönemi tanımladığını, dolayısıyla bu dönemde yapılan yardımın önemini vurguladığını gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'سغب' kelimesinin 'açlık' anlamına geldiğini ve 'مسغبة'nin de aynı anlamda kullanıldığını belirtir. Ayetteki kullanımı, bu açlığın sıradan bir açlık olmadığını, aksine toplumda yaygın ve zorlayıcı bir durum olduğunu ima eder, bu da yardımın aciliyetini ve değerini artırır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'مسغبة' kelimesinin Kur'an'da geçtiği bağlamlarda genellikle 'şiddetli açlık' veya 'kıtlık' durumunu ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki kullanımı, sadece bireysel bir açlığı değil, toplumsal bir açlık durumunu işaret ederek, bu tür zamanlarda yapılan 'it'am'ın (doyurmanın) ne kadar büyük bir erdem olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["zekat-infak","yetim-zayif","sosyal-dayanisma"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"yahut"},{"position":2,"surface":"إِطْعَامٌ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ط-ع-م","rootLatin":"ṭ-ʿ-m","lemma":"إِطْعَام","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki kelimeye matuf olduğu için merfû","gloss":"doyurmak"},{"position":3,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":4,"surface":"يَوْمٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gün"},{"position":5,"surface":"ذِي","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Hamse","root":"ذ-و-و","rootLatin":"dh-w-w","lemma":"ذُو","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"sahip"},{"position":6,"surface":"مَسْغَبَةٍ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-غ-ب","rootLatin":"s-gh-b","lemma":"مَسْغَبَة","form":"Mef'ale","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"açlık"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *90/14*
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *90/14*