# Beled Sûresi, 2. Âyet (90:2)

> وَأَنتَ حِلٌّۢ بِهَـٰذَا ٱلْبَلَدِ

*Ve ente hillun bihâżâ-lbeled(i)*

**Meal (Diyanet):** (1-4) Sen bu beldedeyken bu beldeye (Mekke'ye), babaya ve ondan meydana gelen çocuğa yemin ederim ki, biz insanı bir sıkıntı ve zorluk içinde (olacak ve bunlara göğüs gerecek şekilde) yarattık.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/90/2

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Beled Suresi'nin bu ayeti, Mekke şehrine ve Hz. Peygamber'in bu şehirdeki konumuna yemin ederek, şehrin kutsiyetini ve Peygamber'in oradaki varlığının önemini vurgular. Ayet, 'hıll' kelimesinin özel anlamı üzerinden, Mekke'nin haram bölge statüsüne rağmen Peygamber için bir istisna veya özel bir durum arz ettiğini dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"حِلٌّۢ","root":"ح ل ل","rootLatin":"h-l-l","meaning":"Bu ayette 'hıll', Hz. Peygamber'in Mekke'de serbestçe hareket etme, hatta savaşma iznine sahip olması veya Mekke'nin o an için kendisine helal kılınması anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hıll' kelimesini 'helal kılınmış' veya 'haram olmayan' anlamında açıklar. Ayetteki bağlamda, Mekke'nin normalde haram olmasına rağmen, Hz. Peygamber için belli bir süre veya durumda helal kılındığını, yani orada savaşmasına izin verildiğini ifade eder. Bu, Mekke'nin fethi sırasındaki özel duruma işaret eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'hıll' kelimesini 'helal' ve 'mübah' olarak yorumlar. Ayetteki kullanımıyla, Hz. Peygamber'in Mekke'de ikamet etmesinin veya orada belirli eylemlerde bulunmasının kendisine mübah kılındığını, yani herhangi bir yasaklamaya tabi olmadığını belirtir. Bu, şehrin kutsiyetine rağmen Peygamber için bir istisna olduğunu gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hıll' kelimesinin 'bağlı olmama, serbest olma' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 've ente hıllun bi-hâzâ'l-beled' ifadesini, 'sen bu şehirde serbestsin, sana yasak değil' şeklinde yorumlar. Bu, Hz. Peygamber'in Mekke'de dilediği gibi hareket etme yetkisine sahip olduğunu, hatta savaşma izninin bulunduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'h-l-l' kökünün 'çözmek, serbest bırakmak, helal kılmak' gibi anlamlara geldiğini ve 'haram' kavramının zıttı olduğunu belirtir. Ayetteki 'hıll' kelimesi, Mekke'nin normalde haram bölge olmasına rağmen, Hz. Peygamber için bu haramlığın kaldırıldığını, yani ona özel bir serbestiyet tanındığını ifade eder. Bu, Peygamber'in statüsünün ve misyonunun önemini vurgular."}]},{"word":"ٱلْبَلَدِ","root":"ب ل د","rootLatin":"b-l-d","meaning":"Bu ayette 'el-beled', özel olarak Mekke şehrini ifade eder ve kutsal bir mekan olarak vurgulanır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'beled' kelimesinin genel olarak 'şehir, memleket' anlamına geldiğini, ancak Kur'an'da belirli bağlamlarda özel şehirlere atıfta bulunduğunu belirtir. Bu ayetteki 'el-beled' ifadesinin, yemin edilen ve Hz. Peygamber'in içinde bulunduğu Mekke şehri olduğunu açıkça ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'beled' kelimesinin 'ikamet edilen yer, şehir' anlamında kullanıldığını ve Kur'an'da genellikle kutsal şehirler için de kullanıldığını belirtir. Beled Suresi'ndeki 'el-beled' ifadesinin, Mekke-i Mükerreme'ye işaret ettiğini ve bu şehrin Allah katındaki yüce makamını vurguladığını açıklar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'beled' kelimesinin Kur'an'da hem genel şehir anlamında hem de özel olarak Mekke için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'el-beled'in, Mekke'nin kutsiyetini ve Hz. Peygamber'in bu şehirle olan özel bağını vurgulayan bir isim olarak kullanıldığını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","peygamberlik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَنتَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"sen"},{"position":2,"surface":"حِلٌّۢ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ح-ل-ل","rootLatin":"h-l-l","lemma":"حِلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"oturmuşsun/helal"},{"position":3,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile/de"},{"position":3,"surface":"هَـٰذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَـٰذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bu"},{"position":4,"surface":"ٱلْبَلَدِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ل-د","rootLatin":"b-l-d","lemma":"بَلَد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"İsm-i işaretten sonra geldiği için bedel ve mecrûr","gloss":"şehir"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *90/2*
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *90/2*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *90/1-4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *90/1-4*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *90/1-3*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *90/1-3*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *90/1-2*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *90/1-5*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 6)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *90/1-7*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 5)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *90/1-6*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 3)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *90/1-4*