# Beled Sûresi, 6. Âyet (90:6)

> يَقُولُ أَهْلَكْتُ مَالًا لُّبَدًا

*Yekûlu ehlektu mâlen lubedâ(n)*

**Meal (Diyanet):** "Yığınla mal harcadım" diyor.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/90/6

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, malın yığılması ve harcanması kavramları üzerinden insanın dünya malına olan düşkünlüğünü ve bu düşkünlüğün ahiretteki sorgulanışını ele almaktadır. Özellikle 'ehlektü' fiili ve 'lübedâ' kelimesi, malın israfı ve yığılması arasındaki ilişkiyi vurgular.","keyConcepts":[{"word":"يَقُولُ","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Bu kelime, kişinin sözlü ifadesini, beyanını ve iddia etmesini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kavl' kelimesinin hem sözlü hem de bazen fiilî ifadeyi kapsadığını belirtir. Ayetteki 'yakûlu' ifadesi, kişinin kendi ağzından sarf ettiği, bir iddia niteliğindeki sözü vurgular. (el-Müfredât, s. 415)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'kavl'in, bir düşünceyi veya inancı dile getirme eylemi olduğunu ifade eder. Burada, malın harcanmasıyla ilgili bir iddiayı dile getirme anlamında kullanılmıştır. (el-Külliyyât, s. 770)"}]},{"word":"أَهْلَكْتُ","root":"هـ ل ك","rootLatin":"h-l-k","meaning":"Bu kelime, malı tüketmek, harcamak, yok etmek veya israf etmek anlamında kullanılır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ehlektü' fiilinin burada 'sarf ettim, harcadım' anlamında olduğunu belirtir. Özellikle malın çokça harcanması durumunu ifade eder. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 518)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ehlektü' kelimesinin mecazi olarak 'çokça harcadım, tükettim' anlamında kullanıldığını açıklar. Malın yok edilmesi değil, büyük miktarlarda sarf edilmesi kastedilir. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 303)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'helâk' kelimesinin bir şeyin faydasının veya varlığının ortadan kalkması olduğunu belirtir. Ayetteki 'ehlektü' ise, malın faydasız yere veya aşırıya kaçarak harcanması, yani israf edilmesi anlamındadır. (el-Müfredât, s. 836)"}]},{"word":"مَالًا","root":"م و ل","rootLatin":"m-v-l","meaning":"Bu kelime, sahip olunan her türlü serveti, mülkü ve zenginliği ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mâl' kelimesinin insanın sahip olduğu, elde ettiği ve üzerinde tasarruf hakkı bulunan her şeyi kapsadığını belirtir. Ayetteki bağlamda, kişinin harcadığını iddia ettiği maddi serveti ifade eder. (el-Müfredât, s. 777)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'mâl' kavramının genellikle dünya hayatının geçici bir süsü ve imtihan vesilesi olarak ele alındığını vurgular. Bu ayette de malın, kişinin gururlandığı ve harcadığını iddia ettiği bir değer olarak sunulduğunu belirtir. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 185-187)"}]},{"word":"لُّبَدًا","root":"ل ب د","rootLatin":"l-b-d","meaning":"Bu kelime, çok, yığın yığın, üst üste yığılmış ve bol miktarda olan şeyi ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'lübedâ' kelimesinin 'çok ve yığılmış' anlamına geldiğini, malın bolluğunu ve üst üste birikmişliğini ifade ettiğini belirtir. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 410)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'lübedâ' kelimesinin 'çokluk ve yoğunluk' ifade ettiğini, malın sadece çok değil, aynı zamanda birikmiş ve yığılmış olduğunu vurguladığını açıklar. (Umdetü'l-Huffâz, c. 4, s. 226)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'lübed'in, birbiri üzerine yığılmış, yoğun ve çok miktarda olan şey için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'mâlen lübedâ' ifadesi, harcanan malın miktarının aşırı derecede çok olduğunu gösterir. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 4, s. 436)"}]}]}

## Tefsir

{"topics":["mal-mulk","kufur-sirk","dunya-ahiret-dengesi"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَقُولُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"diyor"},{"position":2,"surface":"أَهْلَكْتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ه-ل-ك","rootLatin":"h-l-k","lemma":"إِهْلَاك","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"tükettim"},{"position":3,"surface":"مَالًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-و-ل","rootLatin":"m-w-l","lemma":"مَال","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"mal"},{"position":4,"surface":"لُّبَدًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ل-ب-د","rootLatin":"l-b-d","lemma":"لُبَد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin (مَالًا) sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"yığın yığın"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *90/6*
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *90/6*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 5)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *90/1-6*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 6)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *90/1-7*