# Beled Sûresi, 9. Âyet (90:9)

> وَلِسَانًا وَشَفَتَيْنِ

*Ve lisânen ve şefeteyn(i)*

**Meal (Diyanet):** (8-10) Biz ona iki göz, bir dil, iki dudak vermedik mi; iki apaçık yolu (hayır ve şer yollarını) göstermedik mi?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/90/9

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, insanın yaratılışındaki mucizevi organlara dikkat çekerek Allah'ın kudretini vurgulamaktadır. Özellikle konuşma ve algılama yeteneğinin temelini oluşturan dil ve dudaklar, insanın diğer canlılardan ayrılan özelliklerini temsil eder.","keyConcepts":[{"word":"لِسَانًا","root":"ل س ن","rootLatin":"l-s-n","meaning":"Konuşma, ifade etme ve tat alma organı olan dil.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'lisan' kelimesini hem konuşma organı hem de konuşmanın kendisi (dil, lehçe) olarak açıklar. Bu ayette ise, insanın konuşma yeteneğini sağlayan fiziksel organa işaret eder. Allah'ın insana bahşettiği bu organ, tefekkür ve ifade aracıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'lisan' kelimesinin mecazi kullanımlarına da değinmekle birlikte, bu ayetteki kullanımının doğrudan organ anlamına geldiğini belirtir. İnsanın yaratılışındaki bu organın, Allah'ın kudretinin bir delili olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'lisan' kavramının Kur'an'daki önemini, insanın düşüncelerini ve inançlarını ifade etme aracı olarak ele alır. Bu ayetteki 'lisan', sadece fiziksel bir organ olmanın ötesinde, insanın tebliğ ve iletişim yeteneğinin temelini oluşturur."}]},{"word":"شَفَتَيْنِ","root":"ش ف ه","rootLatin":"ş-f-h","meaning":"Konuşma ve yeme eylemlerinde kullanılan, ağzı çevreleyen iki dudak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şefeteyn' kelimesini ağzın iki kenarını oluşturan et parçaları olarak tanımlar. Bu ayette, dil ile birlikte zikredilmesi, konuşma eyleminin gerçekleşmesindeki tamamlayıcı rolüne işaret eder. Dudaklar, harflerin telaffuzunda ve seslerin şekillenmesinde kritik öneme sahiptir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'şefeteyn' kelimesinin ikil (tesniye) formunda gelmesinin, bu organın çift olarak yaratılmasının hikmetine dikkat çektiğini belirtir. Konuşma ve yeme gibi temel işlevlerdeki uyumlu çalışmalarının Allah'ın yaratma sanatının bir göstergesi olduğunu ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'şefeteyn' kelimesinin Kur'an'daki kullanımının, insanın fizyolojik yapısındaki mükemmelliği vurguladığını belirtir. Dudaklar, sadece konuşma değil, aynı zamanda beslenme ve yüz ifadesi gibi birçok hayati fonksiyonda rol oynar, bu da Allah'ın yaratmasındaki inceliği gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["insanin-yaratilisi","tabiat-ayetleri","rizik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"و","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لِسَانًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ل-س-ن","rootLatin":"l-s-n","lemma":"لِسَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir dil"},{"position":2,"surface":"و","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":2,"surface":"شَفَتَيْنِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ف-ه","rootLatin":"sh-f-h","lemma":"شَفَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Tesniye","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"iki dudak"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *90/9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *90/8-9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *90/8-9*
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *90/9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *90/8-9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *90/8-9*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Beled, 90:8-10*