# Şems Sûresi, 2. Âyet (91:2)

> وَٱلْقَمَرِ إِذَا تَلَىٰهَا

*Velkameri iżâ telâhâ*

**Meal (Diyanet):** Onu izlediğinde Ay'a andolsun,

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/91/2

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Şems Suresi'nin bu ayeti, yemin bağlamında ayın güneşi takip etme, onun ardından gelme ve ondan ışık alma durumunu ifade eder. Ayet, kozmik düzen içindeki bu takip ilişkisini vurgulayarak, ayın güneşle olan bağlantısını dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"وَٱلْقَمَرِ","root":"ق م ر","rootLatin":"k-m-r","meaning":"Ay, güneşin ardından gelen ve ondan ışık alan gök cismidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kamer (قمر), bilinen gök cismidir. Ayetteki 've' (و) harfi kasem (yemin) içindir ve ayın önemine dikkat çeker. Güneşin ardından gelmesi, onun varlığının güneşe bağlılığını ve ondan ışık almasını ifade eder. (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân, s. 674)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Kamer (قمر), geceyi aydınlatan ve güneşin ışığını yansıtan cisimdir. Ayetteki kullanımı, güneşin ardından gelerek onun yerini alması ve geceyi aydınlatması mecazını taşır. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 306)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'kamer' kavramı, genellikle 'şems' (güneş) ile birlikte anılır ve kozmik düzenin bir parçası olarak Allah'ın kudretinin delillerinden biri olarak sunulur. Bu ayette de güneşin ardından gelmesi, bu düzenin bir yansımasıdır. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 180)"}]},{"word":"تَلَىٰهَا","root":"ت ل و","rootLatin":"t-l-v","meaning":"Ayın güneşi takip etmesi, onun ardından gelmesi ve ondan ışık almasıdır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"تَلَىٰهَا (telâhâ), 'onu takip etti, onun ardından geldi' anlamına gelir. Ayetteki 'ha' zamiri güneşe (الشمس) döner. Yani ay, güneşin ardından gelir ve ondan ışık alır. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 524)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"تلو (telv) kökü, bir şeyin diğerinin ardından gelmesi, onu takip etmesi demektir. 'تَلَىٰهَا' ifadesi, ayın güneşin ardından doğmasını ve ondan ışık alarak aydınlanmasını ifade eder. (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân, s. 165)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"تَلَىٰهَا fiili, ayın güneşin batışından sonra ortaya çıkmasını ve onun ışığını yansıtarak geceyi aydınlatmasını anlatır. Bu, kozmik bir takip ve bağımlılık ilişkisidir. (Umdetü'l-Huffâz, c. 1, s. 345)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"تَلَىٰ fiili, Kur'an'da hem fiziksel takip (bir şeyin ardından gelme) hem de manevi takip (bir şeyi okuma, ona uyma) anlamlarında kullanılır. Bu ayette ise ayın güneşi fiziksel olarak takip etmesi ve ondan ışık alması kastedilir. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 210)"}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *91/2*
- **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *91/2*
- **Haşr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *91/2*
- **Furkân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *91/2*
- **Muhammed Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *91/2*
- **Târık Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *91/2*
- **Saff Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *91/2*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *91/2*
- **Rûm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *91/2*
