# Şems Sûresi, 4. Âyet (91:4)

> وَٱلَّيْلِ إِذَا يَغْشَىٰهَا

*Velleyli iżâ yaġşâhâ*

**Meal (Diyanet):** Onu bürüdüğünde geceye andolsun,

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/91/4

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Şems Suresi'nin bu ayeti, yemin formunda, gece ve onun bürüyücü niteliği üzerinden kozmik bir olguya dikkat çekmektedir. Ayet, 'gece' ve 'bürümek' fiili aracılığıyla evrenin düzenine ve Allah'ın kudretine işaret eder.","keyConcepts":[{"word":"ٱلَّيْلِ","root":"ل ي ل","rootLatin":"l-y-l","meaning":"Ayette, yemin edilen ve bürüyücü özelliğiyle vurgulanan 'gece' kavramıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'leyl' (gece) kelimesini, güneşin batışından şafağın sökmesine kadar olan zaman dilimi olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın kudretine ve yaratılışındaki düzene yemin edilen bir zaman dilimi olarak öne çıkar, zira gece, gündüzü örterek bir değişimi ve dönüşümü temsil eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'leyl' kelimesinin karanlığı ve örtücülüğü çağrıştırdığını belirtir. Ayetteki 've'l-leyli' ifadesi, gecenin bu örtücü ve kuşatıcı özelliğine yemin edilerek, onun yaratılışındaki hikmete ve Allah'ın kudretine dikkat çekildiğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'leyl' kavramının sadece bir zaman dilimi olmanın ötesinde, bir örtü, bir sükunet ve bir dinlenme zamanı olarak da algılandığını belirtir. Bu ayetteki 'yagşâhâ' (bürür) fiiliyle birlikte, gecenin bu örtücü ve kuşatıcı fonksiyonu, kozmik bir düzenin parçası olarak vurgulanır."}]},{"word":"يَغْشَىٰهَا","root":"غ ش و","rootLatin":"ğ-ş-v","meaning":"Bu fiil, gecenin bir şeyi tamamen örtmesi, kaplaması ve bürümesi anlamını taşır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ğaşâ' fiilinin bir şeyi tamamen örtmek, kaplamak ve gizlemek anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'yagşâhâ' ifadesi, gecenin gündüzü veya dünyayı tamamen karanlığıyla kaplamasını, bürümesini ifade eder ve bu durum, Allah'ın yaratılışındaki gücün bir delili olarak sunulur."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ğaşâ' fiilinin mecazi olarak bir şeyi kuşatmak, üzerine gelmek anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yagşâhâ' ifadesi, gecenin karanlığıyla dünyayı tamamen kaplamasını, adeta üzerine bir örtü gibi serilmesini mecazi bir anlatımla ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ğaşâ' fiilinin bir şeyi tamamen kaplayıp gizlemesi, görünmez kılması anlamını taşıdığını vurgular. Ayetteki 'yagşâhâ' fiili, gecenin karanlığıyla gündüzün aydınlığını veya yeryüzünü tamamen örtmesini, böylece bir değişimi ve dönüşümü simgelediğini gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Kasem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve, yemin olsun"},{"position":1,"surface":"ٱلَّيْلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ل-ي-ل","rootLatin":"l-y-l","lemma":"لَيْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Kasem harfinden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gece"},{"position":2,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman"},{"position":3,"surface":"يَغْشَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"غ-ش-ي","rootLatin":"gh-sh-y","lemma":"غَشَىٰ","form":"Fa'ala","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"bürür, örter"},{"position":3,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih konumunda olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onu"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *91/4*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *91/4*
- **Enbiyâ Sûresi** · *91/4*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *91/4*