# Şems Sûresi, 6. Âyet (91:6)

> وَٱلْأَرْضِ وَمَا طَحَىٰهَا

*Vel-ardi vemâ tahâhâ*

**Meal (Diyanet):** Yere ve onu yayıp döşeyene andolsun,

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/91/6

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Şems Suresi'nin 6. ayeti, Allah'ın yaratma kudretini ve yeryüzünün oluşumunu vurgulamaktadır. Ayet, yeryüzünün 'yayılması' eylemi üzerinden ilahi kudretin bir tecellisini sunar ve bu eylemin semantik derinliğini ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْأَرْضِ","root":"أ ر ض","rootLatin":"e-r-d","meaning":"Yeryüzü, üzerinde yaşadığımız gezegen.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'arz' kelimesini 'yeryüzü' olarak tanımlar ve Kur'an'da genellikle göklerin zıddı olarak kullanıldığını belirtir. Bu ayette de 'arz', yaratılışın bir parçası olarak göklerle birlikte zikredilerek ilahi kudretin tecelligahı olarak sunulur."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'arz' kelimesinin hem belirli bir toprak parçasını hem de genel olarak yeryüzünü ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, genel yeryüzü anlamında olup, Allah'ın onu yaratma ve yayma kudretine işaret eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'arz' kavramının sadece fiziksel bir varlık olmanın ötesinde, Allah'ın kudretinin ve yaratıcılığının bir göstergesi olarak ele alındığını vurgular. Bu ayette de 'arz', Allah'ın 'tahâ' (yayma) fiilinin nesnesi olarak ilahi kudretin bir nişanesi olarak sunulur."}]},{"word":"طَحَىٰهَا","root":"ط ح و","rootLatin":"t-h-v","meaning":"Onu yaydı, serdi, genişletti.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tahâ' fiilinin 'yaymak, sermek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'tahâhâ' ifadesi, yeryüzünün düz ve yaşanılır bir hale getirilmesi, genişletilmesi anlamında kullanılmıştır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tahâ' fiilinin mecazi olarak 'düzeltmek, yaşanılır kılmak' anlamında kullanıldığını ifade eder. Yeryüzünün yayılması, onun insan yaşamına elverişli hale getirilmesi anlamını taşır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tahâ' kelimesinin 'yaymak, düzeltmek, genişletmek' anlamlarına geldiğini ve Kur'an'da yeryüzünün yaratılışındaki bu düzenlemeyi ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'tahâhâ', yeryüzünün yaşam için uygun bir şekilde serilip genişletilmesini anlatır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'tahâ' fiilinin semantik alanının 'düzeltme, yayma, genişletme' gibi anlamları içerdiğini ve bu ayette yeryüzünün insan yaşamına uygun bir şekilde düzenlenmesini ifade ettiğini belirtir. Bu, Allah'ın yaratıcılığının ve düzenleyiciliğinin bir göstergesidir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Vel-ardi"},{"position":2,"translit":"vemâ"},{"position":3,"translit":"tahâhâ"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki harf-i cer (atıf harfi) ile mecrûr","gloss":"yer","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"},{"position":2,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":2,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mecrûr mahalde","gloss":"o şey ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Tetimme"},{"position":3,"surface":"طَحَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ط-ح-و","rootLatin":"ṭ-ḥ-w","lemma":"طَحَا","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yaydı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahalde","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *91/6*
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *91/6*