# Şems Sûresi, 7. Âyet (91:7)

> وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّىٰهَا

*Ve nefsin vemâ sevvâhâ*

**Meal (Diyanet):** (7-9) Nefse ve onu düzgün bir biçimde şekillendirip ona kötülük duygusunu ve takvasını (kötülükten sakınma yeteneğini) ilham edene andolsun ki, nefsini arındıran kurtuluşa ermiştir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/91/7

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Şems Suresi'nin bu ayeti, insan nefsine ve onun yaratılışındaki mükemmelliğe yemin ederek, yaratıcının kudretini ve sanatını vurgular. Ayet, nefsin hem fiziksel hem de manevi boyutlardaki dengeli ve kusursuz şekillendirilmesine dikkat çeker.","keyConcepts":[{"word":"وَنَفْسٍ","root":"ن ف س","rootLatin":"n-f-s","meaning":"Bu bağlamda, insan ruhu, benliği veya kişiliği anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nefs' kelimesinin aslen 'ruh' ve 'can' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın yemin ettiği, insanın özünü, benliğini ve ruhsal varlığını ifade eder. Bu, sadece bedeni değil, aynı zamanda idrak, irade ve duyguları içeren bütüncül insan varlığını kapsar."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'nefs' kelimesinin Kur'an'da farklı anlamlarda kullanıldığını, bu ayette ise 'kişi' veya 'can' anlamında olduğunu ifade eder. Yemin edilen 'nefs', yaratılışındaki incelik ve mükemmellik yönüyle ele alınır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nefs' kavramının Kur'an'da hem bireysel ruhu hem de insanın içsel benliğini ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'nefs', Allah'ın yaratma kudretinin tecelli ettiği, ahlaki sorumluluk taşıyan varlık olarak insanı temsil eder."}]},{"word":"سَوَّىٰهَا","root":"س و ي","rootLatin":"s-w-y","meaning":"Onu düzgün, dengeli ve kusursuz bir şekilde yaratmak, şekillendirmek anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'sevvâhâ' fiilinin 'onu düzenledi, dengeli kıldı, eksiksiz yarattı' anlamlarına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın insan nefsini hem fiziksel hem de ruhsal olarak en güzel ve uyumlu biçimde yarattığını vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tesviye'nin bir şeyi dengeli, düzgün ve eksiksiz hale getirmek olduğunu belirtir. Bu ayetteki 'sevvâhâ', Allah'ın insan nefsini yaratırken ona bahşettiği mükemmel dengeyi, uyumu ve işlevselliği ifade eder. Bu, hem bedensel organların uyumunu hem de ruhsal yeteneklerin dengesini kapsar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'tesviye'nin bir şeyi en uygun ve mükemmel hale getirmek olduğunu açıklar. Ayetteki 'sevvâhâ' ifadesi, Allah'ın insanı yaratırken ona verdiği kusursuz şekli, organların uyumunu ve ruhsal donanımın dengesini işaret eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["insanin-yaratilisi","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَنَفْسٍۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"نَفْسٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Kasem harfi olan 'vav'dan sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nefse/kişiye"},{"position":2,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":2,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî, mahallen mecrûr (önceki isme atfedildiği için)","gloss":"o şey ki"},{"position":3,"surface":"سَوَّىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-و-ي","rootLatin":"s-w-y","lemma":"سَوَّىٰ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"düzene koydu/şekillendirdi"},{"position":3,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onu"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Şems, 91:7*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Şems, 91:7-8*
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *91/7*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *91/7-9*
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *91/7*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *91/7-9*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Şems, 91:7-8*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Şems, 91:7*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *91/7*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *91/7*