# Leyl Sûresi, 1. Âyet (92:1)

>  وَٱلَّيْلِ إِذَا يَغْشَىٰ

*Velleyli iżâ yaġşâ*

**Meal (Diyanet):** (Ortalığı) bürüdüğü zaman geceye andolsun,

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/92/1

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Leyl Suresi'nin ilk ayeti, 'gece' ve 'bürümek' kavramları üzerinden, gecenin karanlığıyla kapladığı anın önemine ve yemin edilen bir zaman dilimine işaret etmektedir. Bu ayet, gecenin evrensel bir olgu olarak insan üzerindeki etkisini ve ilahi kudretin bir nişanesi oluşunu vurgular.","keyConcepts":[{"word":"وَٱلَّيْلِ","root":"ل-ي-ل","rootLatin":"l-y-l","meaning":"Yemin edilen, karardığında ortalığı kaplayan zaman dilimi olan gece.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'leyl' kelimesini 'güneşin batışından şafağın doğuşuna kadar olan zaman dilimi' olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın bu zaman dilimine yemin etmesiyle, gecenin yaratılışındaki azameti ve insanlık için taşıdığı hikmetleri vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'leyl' kelimesinin mecazi olarak 'karanlık' ve 'örtü' anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 've' harfiyle yapılan yemin, gecenin bürüyücü ve kuşatıcı özelliğine dikkat çekerek, bu özelliğin ilahi bir kudretin tecellisi olduğunu ima eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'leyl'in sadece bir zaman dilimi olmaktan öte, genellikle 'karanlık', 'sükûnet' ve 'dinlenme' gibi kavramlarla ilişkilendirildiğini ifade eder. Bu ayetteki yemin, gecenin bu fonksiyonlarının önemini ve Allah'ın yaratılışındaki düzeni gösterir."}]},{"word":"يَغْشَىٰ","root":"غ-ش-و","rootLatin":"ğ-ş-v","meaning":"Gecenin karanlığıyla her şeyi kaplaması, örtmesi ve kuşatması.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'yagşâ' fiilini 'örtmek, kaplamak' anlamında kullanır ve gecenin karanlığının yeryüzünü tamamen kuşatmasını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bu kullanım, gecenin karanlığının mutlak ve her şeyi içine alan bir niteliğe sahip olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ğaşâ' fiilinin 'bir şeyi tamamen örtmek, gizlemek' anlamını taşıdığını açıklar. Leyl Suresi'ndeki bu fiil, gecenin karanlığının her şeyi görünmez kılıp kuşatmasını, böylece bir örtü vazifesi görmesini anlatır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ğaşâ' fiilinin Kur'an'da genellikle 'bir şeyi tamamen kaplamak, kuşatmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, gecenin karanlığının yeryüzünü bütünüyle kaplaması, ilahi kudretin bir nişanesi olarak sunulur ve bu durumun yemin konusu yapılmasına sebep olur."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Furkân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *92/1*
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *92/1*
- **Tuhfetu'l-Uşşâkî** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *92/1*