# Leyl Sûresi, 11. Âyet (92:11)

> وَمَا يُغْنِى عَنْهُ مَالُهُۥٓ إِذَا تَرَدَّىٰٓ

*Vemâ yuġnî ‘anhu mâluhu iżâ teraddâ*

**Meal (Diyanet):** Cehenneme yuvarlandığı zaman, malı ona fayda vermez.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/92/11

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Leyl Suresi'nin 11. ayeti, insanın ahirette malının faydasızlığını vurgulayarak, dünya malına aşırı bağlılığın sonuçlarına işaret etmektedir. Ayet, 'mal' ve 'tereddî' kavramları üzerinden, dünya hayatındaki eylemlerin ahiretteki karşılığını dilbilimsel bir derinlikle ele alır.","keyConcepts":[{"word":"يُغْنِى","root":"غ-ن-ي","rootLatin":"ğ-n-y","meaning":"Malın bir kişiye fayda sağlaması, onu bir şeyden müstağni kılması veya ihtiyacını gidermesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ğ-n-y' kökünü 'ihtiyaçsız olmak, zengin olmak' olarak açıklar. Ayetteki 'yuğnî' fiili ise, malın kişiyi azaptan veya kötü sondan müstağni kılamayacağı, yani ona fayda veremeyeceği anlamında kullanılmıştır. Malın, ahiretteki azabı giderme veya ondan kurtarma gücünün olmadığını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yuğnî' fiilinin burada 'yenfau' (fayda verir) anlamında kullanıldığını belirtir. Malın, sahibini düşeceği kötü durumdan kurtaramayacağını, ona bir yarar sağlamayacağını mecazi bir anlatımla ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ğ-n-y' kökünden türeyen kelimelerin Kur'an'da genellikle 'zenginlik, yeterlilik, ihtiyaçsızlık' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'yuğnî' fiili ise, malın dünyevi bir değer olarak ahiretteki 'yeterliliği' sağlayamayacağını, yani kurtuluş için bir fayda sunamayacağını vurgular."}]},{"word":"مَالُهُۥٓ","root":"م-و-ل","rootLatin":"m-v-l","meaning":"Kişinin sahip olduğu, biriktirdiği ve üzerinde tasarruf ettiği maddi varlıkları ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'mâl' kelimesini 'sahip olunan her şey' olarak tanımlar. Ayetteki 'mâluhu' ifadesi, kişinin dünyada elde ettiği ve güvendiği maddi birikimini işaret eder ve bu birikimin ahiretteki akıbeti karşısında değersizliğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mâl' kelimesinin aslen 'meyledilen, arzu edilen şey' anlamına geldiğini ve daha sonra 'para, mülk' gibi maddi varlıklar için kullanıldığını belirtir. Ayette, kişinin dünya hayatında peşinden koştuğu ve biriktirdiği malın, ölüm anında veya ahirette hiçbir kurtarıcı gücünün olmadığını ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'mâl' kavramının Kur'an'da genellikle dünya hayatının süsü ve imtihan vesilesi olarak geçtiğini belirtir. Bu ayette ise, malın ahiretteki faydasızlığına vurgu yapılarak, onun geçici ve aldatıcı bir değer olduğu mesajı verilir."}]},{"word":"تَرَدَّىٰٓ","root":"ر-د-ي","rootLatin":"r-d-y","meaning":"Bir yerden aşağı düşmek, yuvarlanmak, helak olmak veya kötü bir sona sürüklenmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Es-Sicistânî, 'tereddâ' fiilinin 'helak olmak, düşmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, kişinin ölümle birlikte veya ahirette cehenneme düşmesini, kötü bir akıbete yuvarlanmasını mecazi olarak ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'r-d-y' kökünü 'helak olmak, düşmek, kötü bir duruma düşmek' olarak açıklar. 'Tereddâ' fiili ise, kişinin kendi isteğiyle veya kaçınılmaz olarak kötü bir sona doğru sürüklenmesini ifade eder. Ayette, kişinin dünya hayatındaki yanlış tercihleri sonucunda ahiretteki azaba düşmesini sembolize eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tereddâ' fiilinin 'bir yerden aşağı düşmek' anlamının yanı sıra, 'helak olmak, kötü bir akıbete uğramak' anlamlarını da taşıdığını belirtir. Ayette, kişinin ölümle birlikte veya ahiretteki kötü sonuna, yani cehenneme düşmesini mecazi bir anlatımla ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["mal-mulk","cehennem","ahiret-mukafat","dunya-ahiret-dengesi"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Vemâ"},{"position":2,"translit":"yuġnî"},{"position":3,"translit":"‘anhu"},{"position":4,"translit":"mâluhu"},{"position":5,"translit":"iżâ"},{"position":6,"translit":"teraddâ"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"يُغْنِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"غ-ن-ي","rootLatin":"gh-n-y","lemma":"أَغْنَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"fayda verir","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":3,"surface":"عَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":4,"surface":"مَالُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-و-ل","rootLatin":"m-w-l","lemma":"مَال","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fiilin fâili olduğu için merfû","gloss":"malı","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"هُۥٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":5,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"zaman","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":6,"surface":"تَرَدَّىٰٓ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-د-ي","rootLatin":"r-d-y","lemma":"تَرَدَّى","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yuvarlandı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *92/11*
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *92/11*