# Leyl Sûresi, 12. Âyet (92:12)

> إِنَّ عَلَيْنَا لَلْهُدَىٰ

*İnne ‘aleynâ lelhudâ*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz bize düşen sadece doğru yolu göstermektir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/92/12

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Leyl Suresi'nin 12. ayeti, Allah'ın insanlığa doğru yolu gösterme sorumluluğunu vurgulamaktadır. Ayet, hidayet kavramının ilahi bir lütuf ve rehberlik olduğunu dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"عَلَيْنَا","root":"ع-ل-و","rootLatin":"a-l-v","meaning":"Bu kelime, 'üzerimize düşen, bize ait olan' anlamında bir sorumluluk veya yükümlülüğü ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'alâ' edatının bu tür kullanımlarında bir 'hak' veya 'vacip' anlamı taşıdığını belirtir. Ayetteki 'aleyna' ifadesi, Allah'ın kullarına hidayet yolunu göstermesinin O'nun bir hakkı ve vaadi olduğunu mecazi olarak anlatır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'alâ' edatının bazen 'vücub' (gereklilik) veya 'istihkak' (hak etme) anlamı taşıdığını ifade eder. Ayetteki 'aleyna' ifadesi, Allah'ın hidayeti göstermesinin O'nun zatına yaraşan bir fiil olduğunu ve bu konuda bir taahhüdü bulunduğunu gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'alâ' edatının 'istîlâ' (üstün gelme, sahip olma) ve 'vücub' (gereklilik) anlamlarını vurgular. Ayetteki kullanımı, hidayeti göstermenin Allah'ın mutlak kudret ve iradesi dahilinde bir görev olduğunu ve bu görevi yerine getirmesinin O'nun şanına yakıştığını belirtir."}]},{"word":"الْهُدَىٰ","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Bu kelime, doğru yolu gösterme, rehberlik etme ve hakikate ulaştırma anlamını taşır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hüdâ' kelimesini 'beyânü's-sebîl' (yolu açıklama) olarak tanımlar. Ayetteki 'lehüdâ' ifadesi, Allah'ın insanlara doğru yolu, yani hakikati ve kurtuluşa götüren yolu açıkça gösterdiğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hüdâ'yı 'delâletü bi-lutf' (lütuf ile yol gösterme) olarak açıklar ve bunun bazen 'irşad' (doğruya yöneltme), bazen de 'tevfik' (başarıya ulaştırma) anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın insanlara lütuf ve merhametiyle doğru yolu gösterdiğini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hüdâ' kavramının Kur'an'daki merkeziyetini vurgulayarak, onun sadece bir yol gösterme değil, aynı zamanda Allah'ın insanı doğru inanca ve salih amellere yönlendirmesi olduğunu belirtir. Ayetteki 'lehüdâ' ifadesi, bu ilahi rehberliğin mutlak ve nihai olduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hüdâ' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'doğru yolu bulma, hakikate ulaşma' anlamında kullanıldığını ve bu durumun Allah'ın bir lütfu olduğunu ifade eder. Ayetteki 'lehüdâ' ifadesi, Allah'ın bu rehberliği kendi üzerine aldığını ve insanlara doğru yolu göstermenin O'nun bir vaadi olduğunu pekiştirir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["hidayet-dalalet","vahiy-kuran","peygamberlik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":2,"surface":"عَلَيْنَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerimize"},{"position":2,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bizim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":3,"surface":"لَلْهُدَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd (Lâm-ı İbtidâ)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"elbette","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":3,"surface":"الْهُدَىٰ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هُدَى","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nâsih harfin ismi olduğu için mansûb (takdîrî fetha ile)","gloss":"doğru yol","irabMarker":"takdîrî fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin ismi"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"İnne"},{"position":2,"translit":"‘aleynâ"},{"position":3,"translit":"lelhudâ"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *92/12*
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *92/12*