# Leyl Sûresi, 14. Âyet (92:14)

> فَأَنذَرْتُكُمْ نَارًا تَلَظَّىٰ

*Fe-enżertukum nâran telezzâ*

**Meal (Diyanet):** Sizi alevler saçan ateşe karşı uyardım.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/92/14

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Leyl Suresi'nin 14. ayeti, 'uyarı' ve 'alevli ateş' kavramları üzerinden ahiret azabının şiddetini ve kaçınılmazlığını vurgulamaktadır. Ayet, ilahi bir ikazın ciddiyetini ve bu ikazın hedeflediği cezanın niteliğini dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"فَأَنذَرْتُكُمْ","root":"ن ذ ر","rootLatin":"n-dh-r","meaning":"Sizi uyardım, ikaz ettim, gelecekteki bir tehlikeye karşı dikkatli olmanızı sağladım.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî'ye göre 'inzâr' (إنذار), korkutmakla birlikte, korkutulan kişiye tehlikeden korunma yollarını da bildirmektir. Ayetteki 'fenzertukum' ifadesi, Allah'ın insanlara, alevli ateşin (cehennemin) tehlikesini bildirerek onları bu akıbetten sakınmaya çağırdığını gösterir. Bu, sadece bir korkutma değil, aynı zamanda bir kurtuluş yolunu işaret etmedir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'inzâr' kelimesini 'tehdit' ve 'korkutma' anlamında kullanır. Ayetteki 'fenzertukum', Allah'ın insanları, kendilerini bekleyen şiddetli azap konusunda tehdit ettiğini ve bu tehdidin ciddiyetini vurguladığını ifade eder. Bu, mecazi olarak bir uyarı ve ikazdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'inzâr' kavramının, peygamberlerin temel görevlerinden biri olan, insanları ilahi azaba karşı uyarma işlevini taşıdığını belirtir. Ayetteki 'fenzertukum', Allah'ın bizzat kendisinin veya elçisi aracılığıyla insanları, gelecekteki azap konusunda bilgilendirdiğini ve bu bilginin bir uyarı niteliği taşıdığını gösterir."}]},{"word":"نَارًا","root":"ن و ر","rootLatin":"n-w-r","meaning":"Ateş, yakıcı ve aydınlatıcı özelliği olan madde.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nâr' kelimesinin Kur'an'da genellikle cehennem ateşi anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'nâran', ahiretteki azap aracı olan cehennem ateşini ifade eder ve bu ateşin yakıcı, helak edici özelliğine vurgu yapar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî'ye göre 'nâr', hem dünyevi ateşi hem de ahiretteki cehennem ateşini ifade eder. Ayetteki 'nâran', özellikle 'telazzâ' vasfıyla birlikte kullanıldığında, cehennemin şiddetli ve alevli ateşini, yani azabın kendisini temsil eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'nâr' kelimesinin Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını ancak 'telazzâ' gibi sıfatlarla geldiğinde cehennem ateşinin şiddetini ve yakıcılığını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'nâran', uyarılan azabın somut bir tezahürü olarak cehennem ateşini işaret eder."}]},{"word":"تَلَظَّىٰ","root":"ل ظ ي","rootLatin":"l-z-y","meaning":"Alevlenmek, şiddetle yanmak, alevler saçmak.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'telazzâ' fiilinin, ateşin şiddetli bir şekilde alevlenmesi ve parlaması anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'telazzâ', uyarısı yapılan ateşin sıradan bir ateş olmadığını, aksine son derece şiddetli, alevleri yükselen ve yakıcılığı had safhada olan bir ateş olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'telazzâ' fiilinin 'tefa''ul' babından gelerek mübalağa ve tekellüf (zorlama) anlamı taşıdığını ifade eder. Bu, ateşin kendi kendine değil, sürekli ve şiddetli bir şekilde alevlendiğini gösterir. Ayetteki kullanımı, cehennem ateşinin sürekli artan ve dinmeyen bir şiddete sahip olduğunu anlatır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'telazzâ' kelimesinin Kur'an'da cehennem ateşinin dehşet verici ve yakıcı niteliğini pekiştirmek için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'telazzâ', 'nâr' kelimesini niteleyerek, bu ateşin sadece var olmakla kalmayıp, aynı zamanda sürekli alevlenen, şiddeti artan ve korkunç bir azap kaynağı olduğunu ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cehennem","ahiret-mukafat","tebligh"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"işte, o zaman"},{"position":1,"surface":"أَنذَرْتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ذ-ر","rootLatin":"n-dh-r","lemma":"إِنْذَار","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"uyardım"},{"position":1,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sizi"},{"position":2,"surface":"نَارًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-و-ر","rootLatin":"n-w-r","lemma":"نَار","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ateşle"},{"position":3,"surface":"تَلَظَّىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ل-ظ-ي","rootLatin":"l-dh-y","lemma":"تَلَظِّي","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"alevler saçan"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *92/14*
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *92/14*