# Leyl Sûresi, 2. Âyet (92:2)

> وَٱلنَّهَارِ إِذَا تَجَلَّىٰ

*Ve-nnehâri iżâ tecellâ*

**Meal (Diyanet):** Açılıp aydınlandığı zaman gündüze andolsun,

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/92/2

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Leyl Suresi'nin ikinci ayeti, gündüzün açılıp aydınlatma eylemi üzerinden bir yemin ifadesi sunmaktadır. Ayet, 'gündüz' ve 'açığa çıkma/aydınlatma' kavramları etrafında dönerek, bu doğal olayın önemine ve Allah'ın kudretine işaret etmektedir.","keyConcepts":[{"word":"وَٱلنَّهَارِ","root":"ن ه ر","rootLatin":"n-h-r","meaning":"Gündüz vakti, aydınlık zaman dilimi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nehâr' kelimesini 'güneşin doğuşundan batışına kadar olan zaman dilimi' olarak tanımlar ve bu ayetteki kullanımıyla, karanlığın zıttı olan aydınlık ve açıklık halini vurgular. Yemin edilen bu zaman dilimi, Allah'ın kudretinin bir delili olarak sunulur."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'nehâr' kelimesinin mecazi olarak 'aydınlık ve açıklık' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'gündüze andolsun' ifadesi, gündüzün getirdiği aydınlığın ve her şeyi görünür kılma özelliğinin önemine işaret eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'nehâr' kavramının sadece zaman dilimini değil, aynı zamanda 'açıklık, görünürlük ve faaliyet' gibi anlamları da içerdiğini belirtir. Bu ayetteki yemin, gündüzün bu aktif ve aydınlatıcı yönüne dikkat çekmektedir."}]},{"word":"تَجَلَّىٰ","root":"ج ل و","rootLatin":"c-l-v","meaning":"Açığa çıkmak, görünür olmak, aydınlatmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tecella' fiilini 'açığa çıkmak, görünür olmak' şeklinde açıklar. Ayetteki 'gündüz açığa çıktığı zaman' ifadesi, gündüzün karanlığı dağıtarak her şeyi net bir şekilde ortaya koymasını ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'celâ' kökünden türeyen 'tecella' fiilinin 'bir şeyin üzerindeki örtünün kalkmasıyla belirginleşmesi' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayette, gündüzün karanlığı kaldırarak dünyayı aydınlatması ve her şeyi görünür kılması kastedilir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tecella' fiilinin 'açıkça görünmek, parlamak, aydınlatmak' anlamlarını taşıdığını ifade eder. Ayetteki kullanımı, gündüzün gelişiyle birlikte karanlığın ortadan kalkması ve her şeyin aydınlığa kavuşması durumunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'tecella' fiilinin Kur'an'da genellikle 'bir şeyin kendini göstermesi, belirginleşmesi' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, gündüzün kendini göstererek karanlığı dağıtması ve aydınlığı getirmesi anlamındadır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Kasem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Kasem harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve, -e yemin olsun"},{"position":1,"surface":"ٱلنَّهَارِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ه-ر","rootLatin":"n-h-r","lemma":"نَهَار","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Kasem harfinden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gündüz"},{"position":2,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mebnî","gloss":"zaman, -dığı zaman"},{"position":3,"surface":"تَجَلَّىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ل-و","rootLatin":"j-l-w","lemma":"تَجَلَّى","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"açıldı, aydınlattı"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *92/2*
- **Tuhfetu'l-Uşşâkî** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *92/2*