# Leyl Sûresi, 4. Âyet (92:4)

> إِنَّ سَعْيَكُمْ لَشَتَّىٰ

*İnne sa'yekum leşettâ*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz sizin çabalarınız elbette çeşit çeşittir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/92/4

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Leyl Suresi'nin 4. ayeti, insan çabalarının ve amellerinin farklılık gösterdiğini vurgulamaktadır. Ayet, 'sa'y' (çaba) ve 'şettâ' (çeşitli) kelimeleriyle bu farklılığın niteliğini ve sonuçlarını ima eder.","keyConcepts":[{"word":"سَعْيَكُمْ","root":"س ع ي","rootLatin":"s-a-y","meaning":"Bu kelime, insanların dünyada gösterdiği çabaları, gayretleri ve amelleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sa'y' kelimesini hızlı yürüyüş, koşma ve bir işi başarmak için gösterilen çaba olarak tanımlar. Ayetteki 'sa'y' ise, insanın ahirette karşılığını bulacağı amelleri ve gayretleri kapsar, bu da onların farklı sonuçlara yol açacağını gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'sa'y' kelimesini 'amel' (iş, eylem) anlamında kullanır. Ayetteki 'sizin sa'yiniz' ifadesi, insanların yaptığı işlerin ve gösterdiği gayretlerin bütününe işaret eder ve bu işlerin niteliksel olarak birbirinden ayrıldığını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'sa'y' kavramının Kur'an'da genellikle insanın kendi iradesiyle gerçekleştirdiği, sonuçları itibarıyla iyi veya kötü olabilen eylemleri ifade ettiğini belirtir. Leyl Suresi'ndeki bağlamda, bu çabaların 'şettâ' olması, onların ahlaki ve dini değer açısından farklılık arz ettiğini gösterir."}]},{"word":"لَشَتَّىٰ","root":"ش ت ت","rootLatin":"ş-t-t","meaning":"Bu kelime, çabaların ve amellerin birbirinden farklı, çeşitli ve dağınık olduğunu, aynı nitelikte olmadığını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'şettâ' kelimesini 'müteferrika' (dağınık, ayrılmış) ve 'muhtelifa' (çeşitli, farklı) olarak açıklar. Ayetteki 'le-şettâ' ifadesi, insanların amellerinin ve gayretlerinin tek bir yönde olmadığını, aksine iyi ve kötü, doğru ve yanlış gibi farklı kategorilere ayrıldığını belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'şettâ' kelimesinin 'tefrik' (ayırmak, dağıtmak) kökünden geldiğini ve farklılık, çeşitlilik anlamı taşıdığını vurgular. Ayetteki kullanımı, insanların çabalarının sonuçları itibarıyla da birbirinden ayrılacağını, kiminin cennete kiminin cehenneme götüreceğini ima eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'şettâ' kelimesinin Kur'an'da genellikle zıtlık ve ayrılık bildiren bir anlam taşıdığını belirtir. Leyl Suresi'ndeki 'sizin çalışmalarınız çeşitlidir' ifadesi, bu çalışmaların nitelik ve sonuç bakımından birbirine benzemediğini, aksine zıt kutuplara ayrılabileceğini gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["imtihan-bela","dunya-ahiret-dengesi"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"أ-ن-ن","rootLatin":"a-n-n","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":2,"surface":"سَعْيَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ع-ي","rootLatin":"s-'-y","lemma":"سَعْي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"çalışma"},{"position":2,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":3,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İbtida (Lam-ı Te'kid)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"elbette"},{"position":3,"surface":"شَتَّىٰ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ش-ت-ت","rootLatin":"sh-t-t","lemma":"شَتَّىٰ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"çeşitli"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *Leyl, 92/4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *Leyl, 92/4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *Leyl, 92/4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *Leyl, 92/4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *92/4*
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *92/4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *92/4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *92/4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *92/4*
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *92/4*