# Leyl Sûresi, 5. Âyet (92:5)

> فَأَمَّا مَنْ أَعْطَىٰ وَٱتَّقَىٰ

*Fe-emmâ men a'tâ vettekâ*

**Meal (Diyanet):** (5-7) Onun için kim (elinde bulunandan) verir, Allah'a karşı gelmekten sakınır ve en güzel sözü (kelime-i tevhidi) tasdik ederse, biz onu en kolay olana kolayca iletiriz.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/92/5

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Leyl Suresi'nin 5. ayeti, 'vermek' (a'tâ) ve 'sakınmak' (ittakâ) fiilleri üzerinden, Allah yolunda harcamanın ve takva sahibi olmanın önemini vurgulamaktadır. Bu kavramlar, Kur'an'ın temel ahlaki ve dini prensiplerini oluşturan eylemleri ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"أَعْطَىٰ","root":"ع-ط-و","rootLatin":"a-t-v","meaning":"Malından veya imkanlarından başkalarına cömertçe vermek, ihsan etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'a'tâ' fiilini 'vermek' olarak tanımlar ve genellikle karşılıksız ve cömertçe vermeyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, Allah rızası için maldan infak etmeyi, yani 'elinde bulunandan vermeyi' ifade eder ki bu, Allah'ın vaat ettiği kolaylığa ulaşmanın bir yoludur."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'a'tâ' kelimesini 'bağışlamak, ihsan etmek' anlamında kullanır. Ayetteki 'men a'tâ' ifadesi, Allah yolunda harcayan, cömert davranan kişiyi mecazi olarak nitelemektedir. Bu, sadece maddi değil, manevi olarak da bir şeyler vermeyi kapsayabilir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'a'tâ' fiilinin Kur'an'daki kullanımını 'vermek, bağışlamak' olarak inceler ve bu eylemin genellikle Allah'ın rızasını kazanma ve ahiret karşılığı elde etme niyetiyle yapıldığını belirtir. Leyl Suresi'ndeki bu kullanım, Allah'a iman eden ve O'nun yolunda harcayan kişinin mükafatlandırılacağını vurgular."}]},{"word":"وَٱتَّقَىٰ","root":"و-ق-ي","rootLatin":"v-k-y","meaning":"Allah'ın emirlerine uyarak ve yasaklarından kaçınarak O'na karşı gelmekten sakınmak, korunmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ittakâ' kelimesini 'Allah'ın azabından sakınmak, korunmak' olarak açıklar. Bu, Allah'ın emirlerine riayet etmek ve günahlardan uzak durmak suretiyle gerçekleşen bir korunma halidir. Ayetteki 'ittakâ' ifadesi, Allah'a karşı gelmekten sakınan, yani takva sahibi olan kişiyi tanımlar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'takva' kelimesinin kökenini 'korunmak' olarak verir ve şeriat dilinde 'nefsi, korkulan şeylerden korumak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ittakâ', özellikle Allah'ın azabından ve gazabından sakınmak için O'nun emirlerine uymayı ve yasaklarından kaçınmayı ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'takva' kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, ancak temelinde 'korunma, sakınma' anlamının yattığını belirtir. Leyl Suresi'ndeki bu kullanım, Allah'ın rızasını kazanmak ve O'nun azabından korunmak için gösterilen bilinçli çabayı ve sorumluluk duygusunu ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["takva","zekat-infak","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"işte"},{"position":1,"surface":"أَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ise"},{"position":2,"surface":"مَنْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"kim"},{"position":3,"surface":"أَعْطَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ط-و","rootLatin":"'-t-w","lemma":"إِعْطَاء","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"verdi"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"ٱتَّقَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتِّقَاء","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sakındı"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *92/5*
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *92/5*