# Duhâ Sûresi, 10. Âyet (93:10)

> وَأَمَّا ٱلسَّآئِلَ فَلَا تَنْهَرْ

*Ve emmâ-ssâ-ile felâ tenher*

**Meal (Diyanet):** Sakın isteyeni azarlama!

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/93/10

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Duhâ Suresi'nin bu ayeti, yetimlere ve yoksullara karşı merhametli olmayı emreden genel bağlam içinde, yardım isteyen kişiye karşı takınılması gereken tavrı dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır. Ayet, 'sâil' kelimesiyle yardım talep edeni, 'tenher' kelimesiyle ise bu talebe karşı gösterilmesi yasaklanan olumsuz tepkiyi vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ٱلسَّآئِلَ","root":"س-أ-ل","rootLatin":"s-e-l","meaning":"Yardım, bilgi veya herhangi bir şey talep eden kişiyi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'se'ele' fiilinin hem 'sormak' hem de 'istemek, talep etmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'sâil' kelimesi, mal veya yardım talep eden yoksul ve muhtaç kişiyi ifade eder. Bu bağlamda, Allah'ın nimetlerine mazhar olan Peygamber'e, kendisinden bir şey isteyen kimseyi geri çevirmemesi emredilmektedir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'sâil' kelimesini 'isteyen, talep eden' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, bir ihtiyacını gidermek için yardım talep eden kişiye karşı nazik ve anlayışlı olunması gerektiğini vurgular. Bu, mecazi olarak, Allah'ın lütfunu gören kimsenin, başkalarına da lütufta bulunması gerektiği anlamına gelir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 's-e-l' kökünden türeyen kelimelerin Kur'an'da genellikle 'sormak' ve 'istemek' anlamlarında kullanıldığını belirtir. 'Sâil' kavramı, Kur'an'ın ahlaki öğretilerinde önemli bir yer tutar; zira yoksullara ve muhtaçlara karşı sorumluluğu ifade eder. Ayetteki 'sâil', toplumun zayıf kesimini temsil eder ve onlara karşı şefkatli olunması gerektiğini vurgular."}]},{"word":"تَنْهَرْ","root":"ن-ه-ر","rootLatin":"n-h-r","meaning":"Sert bir şekilde azarlamak, kovmak veya kaba davranmak anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nehara' fiilinin 'azarlamak, sert bir şekilde kovmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'felâ tenher' ifadesi, yardım isteyen kişiye karşı kaba ve aşağılayıcı bir tavır sergilemekten kesinlikle kaçınılması gerektiğini emreder. Bu, Peygamber'e ve dolayısıyla tüm Müslümanlara yönelik bir ahlaki direktiftir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'nehr' kelimesinin 'azarlama, kovma' anlamlarına geldiğini ve genellikle sert bir ses tonuyla yapılan uyarıyı ifade ettiğini açıklar. Ayetteki yasaklama, sadece fiili bir kovmayı değil, aynı zamanda sözlü olarak incitici ve aşağılayıcı bir tavır sergilemeyi de kapsar. Bu, İslam'ın sosyal adalet ve merhamet prensiplerinin bir yansımasıdır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'n-h-r' kökünün Kur'an'da 'azarlamak, kovmak, sert davranmak' anlamlarında kullanıldığını belirtir. 'Tenher' fiili, yardım talep eden kişiye karşı gösterilmesi yasaklanan olumsuz bir tepkiyi ifade eder. Bu yasak, İslam'ın insan onuruna verdiği değeri ve muhtaçlara karşı şefkatli olma gerekliliğini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["yetim-zayif","edep-haya","sosyal-dayanisma"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ise"},{"position":2,"surface":"ٱلسَّآئِلَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"س-ء-ل","rootLatin":"s-'-l","lemma":"سَائِل","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"أَمَّا edatından sonra geldiği için mansûb","gloss":"isteyeni"},{"position":3,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o halde"},{"position":3,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nehiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"sakın"},{"position":4,"surface":"تَنْهَرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ه-ر","rootLatin":"n-h-r","lemma":"نَهَرَ","form":"Fe'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Harf-i Nehiy olan لَا'dan sonra geldiği için meczûm","gloss":"azarlama"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Muhammed Sûresi** · *93/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *93/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *93/10*
- **Muhammed Sûresi** · *93/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *93/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *93/10*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *93/10*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *93/10*
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *93/10*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *93/10*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *93/10*
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *93/10*