# Duhâ Sûresi, 11. Âyet (93:11)

> وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ

*Ve emmâ bini'meti rabbike fehaddiś*

**Meal (Diyanet):** Rabbinin nimetine gelince; işte onu anlat.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/93/11

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Duhâ Suresi'nin bu ayeti, Allah'ın verdiği nimetlerin şükrünü ve bu nimetleri dile getirme sorumluluğunu vurgular. Ayet, 'nimet' ve 'anlatma' kavramları üzerinden, ilahi lütfa karşı insani tepkinin nasıl olması gerektiğini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"بِنِعْمَةِ","root":"ن ع م","rootLatin":"n-'-m","meaning":"Allah'ın ihsan ettiği her türlü lütuf, iyilik, rahatlık ve güzellik.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nimet (نعمة), Allah'tan gelen, insana fayda sağlayan her türlü iyilik ve lütuftur. Bu ayetteki kullanımı, genel anlamda maddi ve manevi tüm ihsanları kapsar; özellikle de Duhâ Suresi'nin bağlamında Peygamber'e verilen özel lütufları ve genel olarak tüm müminlere verilen nimetleri ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Nimet (نعمة), burada Allah'ın Peygamber'e bahşettiği peygamberlik, hidayet ve diğer lütuflar gibi özel ihsanları mecazi olarak ifade eder. Ayet, bu nimetlerin zikredilmesi ve şükredilmesi gerektiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Nimet (ni'ma), Kur'an'da genellikle Allah'ın insanlara bahşettiği iyilikler, lütuflar ve ihsanlar için kullanılır. Bu ayetteki 'Rabbinin nimeti' ifadesi, sadece maddi refahı değil, aynı zamanda manevi rehberliği ve ilahi inayeti de kapsayan geniş bir anlam taşır ve şükürle ilişkilendirilir."}]},{"word":"رَبِّكَ","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Seni terbiye eden, yetiştiren, sahip olan ve işlerini idare eden Allah.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rab (رب), hem sahip, hem efendi, hem de terbiye eden, ıslah eden anlamlarına gelir. Allah için kullanıldığında, yaratma, rızık verme, terbiye etme ve her şeyi idare etme gibi tüm ilahi sıfatları kapsar. Ayette 'Rabbinin nimeti' ifadesi, nimetin kaynağının Allah olduğunu ve O'nun terbiye ediciliğiyle ilişkili olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Rab (رب), Allah'ın isimlerinden olup, yaratma, rızıklandırma, terbiye etme ve mülkiyet gibi anlamları içerir. Ayetteki 'Rabbin' ifadesi, nimetin sadece bir lütuf değil, aynı zamanda Rabbin kullarına olan şefkatli terbiyesinin bir sonucu olduğunu belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Rab kelimesi, Kur'an'da Allah'ın yaratıcı, besleyici, koruyucu ve yönetici vasıflarını ifade eder. Bu ayette 'Rabbinin nimeti' derken, nimetin kaynağının ve sahibinin Allah olduğu, dolayısıyla bu nimetin O'nun rububiyetinin bir tezahürü olduğu vurgulanır."}]},{"word":"فَحَدِّثْ","root":"ح د ث","rootLatin":"h-d-s","meaning":"Anlat, bahset, dile getir, şükrünü ifade et.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Haddis (حدث), burada Allah'ın verdiği nimetleri açıkça dile getirmek, onları zikretmek ve şükrünü ifade etmek anlamına gelir. Bu, sadece sözlü bir anlatım değil, aynı zamanda nimetin gerektirdiği şekilde davranmayı da içerir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Haddis (حدث), bir şeyi haber vermek, anlatmak demektir. Bu ayetteki emir kipi, Allah'ın nimetlerini gizlememek, aksine onları açıkça ifade etmek ve bu sayede şükrünü göstermek gerektiğini vurgular. Bu, hem dil ile hem de hal ile olabilir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Haddis (حدث), bir olayı veya durumu anlatmak, konuşmak demektir. Ayetteki 'Rabbinin nimetini anlat' ifadesi, Allah'ın lütuflarını itiraf etmek, onları başkalarına duyurmak ve bu nimetlerin şükrünü eda etmek anlamındadır. Bu, nankörlükten uzak durmayı ve şükran duygusunu açıkça ortaya koymayı gerektirir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Haddis (haddatha), Kur'an'da 'konuşmak, anlatmak, haber vermek' anlamlarında kullanılır. Bu ayetteki emir, Allah'ın nimetlerini gizlememek, aksine onları açıkça ifade etmek ve bu yolla şükran duygusunu dile getirmek gerektiğini vurgular. Bu, aynı zamanda nimetleri başkalarıyla paylaşma ve onlara faydalı olma sorumluluğunu da ima eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["sukur","rizik","tebligh"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ise, gelince"},{"position":2,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":2,"surface":"نِعْمَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-'-m","lemma":"نِعْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nimet"},{"position":3,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rab"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh konumunda olduğu için mebnî","gloss":"senin"},{"position":4,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Rabıt","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":4,"surface":"حَدِّثْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ح-د-ث","rootLatin":"h-d-th","lemma":"حَدَّثَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için meczûm","gloss":"anlat"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Muhammed Sûresi** · *93. sûre 11 âyet*
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *93.sûre 11 âyet*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *Duhâ, 93/11*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *Duhâ, 93/11*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *Duhâ, 93/11*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *Duhâ, 93/11*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *Duhâ, 93/11*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *Duhâ, 93/11*