# Duhâ Sûresi, 2. Âyet (93:2)

> وَٱلَّيْلِ إِذَا سَجَىٰ

*Velleyli iżâ secâ*

**Meal (Diyanet):** Karanlığı çöktüğü vakit geceye andolsun ki,

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/93/2

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Duhâ Suresi'nin 2. ayeti, 'gece' ve 'sükunet' kavramları üzerinden bir yemin ifadesi içermektedir. Ayet, gecenin büründüğü sükunetin ve dinginliğin önemine vurgu yaparak, bu durumun yaratılışındaki hikmete işaret etmektedir.","keyConcepts":[{"word":"ٱلَّيْلِ","root":"ل ي ل","rootLatin":"l-y-l","meaning":"Ayette, karanlığı ve sükunetiyle bilinen zaman dilimi olan 'gece' anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'leyl' kelimesini 'güneşin batışından şafağın doğuşuna kadar olan zaman dilimi' olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, gecenin büründüğü karanlık ve dinginlik haliyle yemin edilerek, bu zaman diliminin özel bir anlam taşıdığını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'leyl' kelimesinin Kur'an'da bazen 'karanlık' anlamında da kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise 'gece'nin kendisi, yani karanlığı ve sükunetiyle birlikte bir varlık olarak yemin konusu yapılmıştır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'leyl' kavramının Kur'an'da genellikle 'huzur, sükunet, dinlenme' gibi anlamlarla ilişkilendirildiğini ifade eder. Bu ayetteki 'geceye and olsun ki' ifadesi, gecenin bu dinlendirici ve sakinleştirici yönüne dikkat çekmektedir."}]},{"word":"سَجَىٰ","root":"س ج و","rootLatin":"s-j-w","meaning":"Ayette, gecenin her şeyi örtüp sakinleşmesi, dinginleşmesi ve sükunete ermesi anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'secâ' fiilini 'örtmek, sakinleşmek, durulmak' olarak açıklar. Ayetteki 'izâ secâ' ifadesi, gecenin karanlığıyla her şeyi örtüp, hareketliliğin durulduğu ve sükunetin hakim olduğu anı tasvir eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'secâ' kelimesinin 'bir şeyin üzerini örtmek, sakinleşmek, dalgalanmanın durulması' gibi anlamlara geldiğini belirtir. Bu ayette, gecenin karanlığıyla yeryüzünü örtmesi ve tüm hareketliliğin durulması, yani sükunete ermesi kastedilmektedir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'secâ' fiilinin 'denizin dalgalarının durulması, gözün sakinleşmesi' gibi kullanımlarını örnek vererek, ayetteki 'gecenin sükunete ermesi' ifadesinin, gecenin dingin ve huzurlu halini vurguladığını belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'secâ' fiilinin Kur'an'da genellikle 'örtmek, sakinleşmek, dinginleşmek' anlamlarında kullanıldığını ifade eder. Duhâ Suresi'ndeki bu kullanım, gecenin karanlığıyla her şeyi kuşatıp, hareketliliğin durulduğu ve huzurun hakim olduğu anı betimler."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Kasem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Kasem harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve, yemin olsun ki"},{"position":1,"surface":"ٱلَّيْلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ل-ي-ل","rootLatin":"l-y-l","lemma":"لَيْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i kasemden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gece"},{"position":2,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman"},{"position":3,"surface":"سَجَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-ج-و","rootLatin":"s-j-w","lemma":"سَجَا","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sükun buldu, örttü"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *93/1-3*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *93/1-3*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *93/1-3*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *93/1-3*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *93/2*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *93/2*
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *93/2*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *93/2*