# Duhâ Sûresi, 6. Âyet (93:6)

> أَلَمْ يَجِدْكَ يَتِيمًا فَـَٔاوَىٰ

*Elem yecidke yetîmen fe-âvâ*

**Meal (Diyanet):** Seni yetim bulup da barındırmadı mı?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/93/6

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Duhâ Suresi'nin 6. ayeti, Allah'ın Peygamber Efendimiz'e olan lütfunu ve himayesini vurgulamaktadır. Ayet, 'yetim' olma durumunu ve ardından gelen 'barındırma' eylemini merkeze alarak, ilahi koruma ve desteğin derinliğini dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"يَجِدْكَ","root":"و-ج-د","rootLatin":"v-c-d","meaning":"Seni bulmak, varlığını tespit etmek anlamındadır ve Allah'ın Peygamber'in durumunu bilmesini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'vecde' fiilinin bir şeyi bilmek, idrak etmek ve ona ulaşmak anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'lem yecidke' ifadesi, Allah'ın Peygamber'in yetimlik durumunu bilerek ve görerek bu duruma müdahale ettiğini, yani O'nu bu halde bulduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'vecde' fiilinin burada 'alime' (bildi) anlamında kullanıldığını ifade eder. Allah'ın Peygamber'in yetimlik halini bilmesi ve bu duruma vakıf olması, O'na olan ilahi lütfun başlangıcını gösterir."}]},{"word":"يَتِيمًا","root":"ي-ت-م","rootLatin":"y-t-m","meaning":"Babası ölmüş çocuk anlamına gelir ve Peygamber Efendimiz'in çocukluk dönemindeki özel durumunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'yetim' kelimesinin babası ölmüş çocuk için kullanıldığını ve bu durumun o çocuğun zayıflığını ve korunmaya muhtaçlığını ifade ettiğini belirtir. Ayette, Peygamber Efendimiz'in babasız büyümesi ve bu durumun Allah tarafından bilindiği vurgulanır."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'yetim' kelimesinin Arapçada babasını kaybeden çocuk için kullanıldığını ve bu durumun genellikle bir zayıflık ve himayeye muhtaçlık hali olduğunu açıklar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın bu zayıf ve himayesiz durumdaki kuluna özel bir lütufta bulunduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'yetim' kavramının Kur'an'da sadece biyolojik bir durumu değil, aynı zamanda toplumsal bir zayıflığı ve korunmaya muhtaçlığı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'yetim' kelimesi, Peygamber'in çocukluk dönemindeki savunmasızlığını ve Allah'ın bu savunmasızlığa karşı gösterdiği ilahi himayeyi vurgular."}]},{"word":"فَـَٔاوَىٰ","root":"ء-و-ي","rootLatin":"e-v-y","meaning":"Barındırmak, sığınacak yer sağlamak, himaye etmek anlamındadır ve Allah'ın Peygamber'e sağladığı ilahi korumayı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'âvâ' fiilinin bir şeyi bir yere yerleştirmek, sığınak sağlamak ve korumak anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'fe-âvâ' ifadesi, Allah'ın Peygamber'i yetimlik durumunda bırakmayıp, ona himaye ve barınak sağladığını, yani onu koruduğunu gösterir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'âvâ' fiilinin bir kimseye sığınak ve barınak temin etmek, onu korumak ve gözetmek anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki kullanımı, Allah'ın Peygamber'e amcası Ebu Talib ve dedesi Abdülmuttalib aracılığıyla sağladığı maddi ve manevi himayeyi işaret eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'âvâ' fiilinin Kur'an'da genellikle ilahi bir lütuf ve koruma bağlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, Allah'ın Peygamber'i yetimlik durumunda bırakmayıp, ona sığınak ve himaye sağlaması, O'na olan özel ilgisini ve desteğini gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-diger-peygamberler","yetim-zayif","rizik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mı/mi"},{"position":1,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cezm","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":2,"surface":"يَجِدْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ج-د","rootLatin":"w-j-d","lemma":"وَجَدَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Harf-i cezm (لَمْ) ile meczûm olduğu için","gloss":"buldu"},{"position":2,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî ve mahallen mansûb","gloss":"seni"},{"position":3,"surface":"يَتِيمًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-ت-م","rootLatin":"y-t-m","lemma":"يَتِيم","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İkinci mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"öksüz"},{"position":4,"surface":"فَـ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَـ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve/de"},{"position":4,"surface":"آوَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-و-ي","rootLatin":"'-w-y","lemma":"آوَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"barındırdı"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *93/6*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *93/6*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *93/6*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *93/6*
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *93/6*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *93/6*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *93/6*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *93/6*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *93/6*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *93/6*