# Duhâ Sûresi, 8. Âyet (93:8)

> وَوَجَدَكَ عَآئِلًا فَأَغْنَىٰ

*Ve vecedeke ‘â-ilen fe-aġnâ*

**Meal (Diyanet):** Seni ihtiyaç içinde bulup da zengin etmedi mi?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/93/8

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Duhâ Suresi'nin bu ayeti, Allah'ın Peygamber Efendimiz'e (s.a.v.) lütuflarını hatırlatmakta ve O'nun fakirlikten zenginliğe ulaştırılmasını vurgulamaktadır. Ayet, 'vücûd' (bulma), 'âile' (fakirlik) ve 'ğınâ' (zenginleştirme) kavramları üzerinden ilahi takdir ve ihsanı dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"وَوَجَدَكَ","root":"و ج د","rootLatin":"v-c-d","meaning":"Allah'ın Peygamber'i belirli bir durumda bulması, O'nun halini bilmesi ve ona göre muamele etmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'vücûd' kelimesini 'bir şeyi elde etmek, ona ulaşmak' olarak tanımlar. Ayetteki 've vecedeke' ifadesi, Allah'ın Peygamber'in fakirlik halini bilmesi ve bu hali değiştirmeye kadir olması anlamında kullanılmıştır. Bu, sadece bir görme değil, aynı zamanda bir takdir ve müdahale etme kudretini de içerir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'vecade' fiilinin Kur'an'da bazen 'ilim' (bilmek) anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette de 'Seni fakir olarak bildi ve bu durumunu değiştirdi' şeklinde bir mecazi anlam taşıdığı düşünülebilir. Allah'ın Peygamber'in durumunu tam olarak idrak etmesi ve ona göre bir lütufta bulunması kastedilir."}]},{"word":"عَآئِلًا","root":"ع و ل","rootLatin":"a-v-l","meaning":"Maddi sıkıntı içinde olan, fakir ve muhtaç durumda bulunan kimse anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'âil' kelimesini 'fakir, muhtaç' olarak açıklar. Ayetteki 'âilen' ifadesi, Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) peygamberlik öncesi ve erken dönemlerindeki maddi sıkıntılarını, yetim ve kimsesiz oluşunu ifade eder. Bu durum, Allah'ın ona olan lütfunu daha da belirgin kılar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'âile' kelimesinin 'geçim sıkıntısı çekmek, fakir düşmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'âilen' kelimesi, Peygamber'in (s.a.v.) geçimini sağlamakta zorlanan, başkalarına muhtaç olan durumunu tasvir eder. Bu, Allah'ın ona olan ihsanının büyüklüğünü gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'fakirlik' kavramının sadece maddi yoksunlukla sınırlı olmadığını, aynı zamanda Allah'a karşı mutlak bağımlılığı ve acziyeti de ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'âilen' kelimesi, Peygamber'in (s.a.v.) hem maddi hem de manevi olarak Allah'a olan ihtiyacını ve O'nun lütfuyla bu durumdan kurtuluşunu vurgular."}]},{"word":"فَأَغْنَىٰ","root":"غ ن ي","rootLatin":"ğ-n-y","meaning":"Allah'ın Peygamber'i maddi ve manevi olarak zenginleştirmesi, ihtiyaçlarını gidermesi ve müstağni kılması anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ğınâ' kelimesini 'ihtiyaçtan müstağni olmak, zengin olmak' olarak tanımlar. Ayetteki 'fe-eğnâ' ifadesi, Allah'ın Peygamber'e (s.a.v.) maddi rızıklar, ticaret yoluyla kazançlar ve manevi olarak da kalb zenginliği, kanaat ve ümmetinin çoğalması gibi lütuflarla onu müstağni kıldığını belirtir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'eğnâ' fiilinin 'birini zengin kılmak, ona yeterli olmak' anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayette, Allah'ın Peygamber'i (s.a.v.) fakirlikten kurtarıp, ona yeterli rızık ve imkanlar bahşederek onu zenginleştirmesi kastedilir. Bu, hem dünya hem de ahiret nimetlerini kapsar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ğınâ' kavramının Kur'an'da sadece mal mülk zenginliği değil, aynı zamanda gönül zenginliği, kanaat ve Allah'a olan güvenle elde edilen iç huzuru da ifade ettiğini vurgular. Ayetteki 'fe-eğnâ' ifadesi, Peygamber'in (s.a.v.) hem maddi ihtiyaçlarının giderilmesi hem de kalbinin Allah'ın lütfuyla doyurulması anlamında geniş bir zenginliği işaret eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["rizik","peygamberlik","sukur"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ve vecedeke"},{"position":2,"translit":"‘â-ilen"},{"position":3,"translit":"fe-aġnâ"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"وَجَدَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ج-د","rootLatin":"w-j-d","lemma":"وَجَدَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"buldu","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":1,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"seni","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":2,"surface":"عَآئِلًا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ع-ي-ل","rootLatin":"ʿ-w-l","lemma":"عَائِل","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"fakir (iken)","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":3,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"böylece","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":3,"surface":"أَغْنَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"غ-ن-ي","rootLatin":"gh-n-y","lemma":"أَغْنَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"zenginleştirdi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Duhâ sûresi 8. Âyeti*
- **Haşr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Duhâ sûresi 8. Âyeti*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Duhâ sûresi 8. Âyeti*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Duhâ sûresi 8. Âyeti*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Duhâ sûresi 8. Âyeti*
- **Haşr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Duhâ sûresi 8. Âyeti*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *93/8*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *93/8*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *93/8*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *93/8*
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *93/8*
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *93/8*