# İnşirâh Sûresi, 1. Âyet (94:1)

>  أَلَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ

*Elem neşrah leke sadrak(e)*

**Meal (Diyanet):** (Ey Muhammed!) Senin göğsünü açıp genişletmedik mi?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/94/1

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"İnşirâh Suresi'nin ilk ayeti, Allah'ın Peygamber Efendimiz'e (s.a.v.) bahşettiği manevi genişlemeyi ve ferahlığı vurgulamaktadır. Ayet, 'şerh' ve 'sadr' kavramları üzerinden, kalbin ilahi nurla aydınlanması ve yüklerden arınması temasını işler.","keyConcepts":[{"word":"نَشْرَحْ","root":"ش ر ح","rootLatin":"ş-r-h","meaning":"Bu kelime, açmak, genişletmek, ferahlatmak ve açıklamak anlamlarına gelir; ayette ise kalbin manevi olarak genişletilmesi ve ilahi hakikatlere açılması kastedilir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şerh' kelimesinin asıl anlamının 'eti kemikten ayırmak' olduğunu belirtir ve buradan hareketle bir şeyi açmak, genişletmek ve açıklamak manalarına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'neşrah leke sadrake' ifadesi, kalbin ilahi vahye ve hikmete açılması, manevi sıkıntıların giderilmesi ve ferahlık verilmesi anlamındadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'şerh' kelimesinin mecazi anlamda 'açıklamak' ve 'genişletmek' olarak kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'neşrah' fiili, Allah'ın Peygamber'in kalbini ilahi hakikatleri kabul etmeye ve tebliğ etmeye elverişli hale getirmesi, yani manevi bir genişlik ve açıklık bahşetmesi anlamındadır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'şerh' kavramının Kur'an'da genellikle 'kalbin açılması' (şerhu's-sadr) şeklinde geçtiğini ve bunun, ilahi vahyi idrak etme, hakikati kabul etme ve manevi bir huzura erme durumu olduğunu vurgular. İnşirâh Suresi'ndeki kullanımı, Peygamber'in kalbinin ilahi bir müdahale ile genişletilerek risalet yükünü taşıyabilecek kapasiteye ulaştırılmasını ifade eder."}]},{"word":"صَدْرَكَ","root":"ص د ر","rootLatin":"s-d-r","meaning":"Bu kelime, göğüs, kalp ve iç dünya anlamlarına gelir; ayette ise Peygamber'in manevi merkezi, duygularının ve düşüncelerinin kaynağı olan kalbi kastedilir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'sadr' kelimesinin Arapçada 'göğüs' anlamına geldiğini ve mecazi olarak da 'kalp' ve 'iç dünya'yı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'sadrake' ifadesi, Peygamber'in kalbinin, yani manevi merkezinin ilahi bir lütufla genişletildiğini ve ferahlatıldığını gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sadr'ın insanın göğüs kısmını ifade ettiğini ve mecazi olarak da 'kalp', 'akıl' ve 'sırların mahalli' anlamlarında kullanıldığını açıklar. 'Şerhu's-sadr' terkibi, kalbin ilahi nurla aydınlanması, hakikati idrak etmesi ve manevi sıkıntılardan kurtulması demektir ki, ayette Peygamber'in bu ilahi lütfa mazhar olduğu vurgulanır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'sadr'ın insanın iç dünyasını, düşüncelerini ve duygularını barındıran merkezi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'sadrake' ifadesi, Peygamber'in kalbinin, yani manevi ve entelektüel kapasitesinin, risalet görevini yerine getirebilmesi için Allah tarafından genişletildiğini ve güçlendirildiğini anlatır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'sadr' kelimesinin Kur'an'da hem fiziksel göğüs hem de mecazi olarak kalbin, aklın ve ruhun merkezi olarak kullanıldığını ifade eder. İnşirâh Suresi'ndeki 'sadrake' ifadesi, Peygamber'in kalbinin, vahyin ağırlığını ve tebliğ sorumluluğunu taşıyabilecek şekilde ilahi bir genişliğe ve ferahlığa kavuşturulduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mi?"},{"position":1,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cezm","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":2,"surface":"نَشْرَحْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ر-ح","rootLatin":"ş-r-ḥ","lemma":"شَرَحَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Harf-i cezm olan 'لم'den sonra geldiği için meczûm","gloss":"açmadık mı"},{"position":3,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cer olan 'لَ'den sonra geldiği için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":4,"surface":"صَدْرَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-د-ر","rootLatin":"ṣ-d-r","lemma":"صَدْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"gönül"},{"position":4,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *İnşirah sûresi 1. Âyet*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *İnşirah sûresi 1. Âyet*
- **İnci Tezgâhı (2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/1*
- **Tasavvuf Izâhları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/1*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/1*
- **Zümer Sûresi** · *94/1*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/1 - 8*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/1*
- **Zümer Sûresi** · *94/1-4*
- **Tasavvuf Izâhları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/1*
- **Vahiy ve Cebrâîl** · *94/1*
- **İnci Tezgâhı (2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/1*