# İnşirâh Sûresi, 3. Âyet (94:3)

> ٱلَّذِىٓ أَنقَضَ ظَهْرَكَ

*Elleżî enkada zahrak(e)*

**Meal (Diyanet):** (2-3) Belini büken yükünü üzerinden kaldırmadık mı?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/94/3

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"İnşirâh Suresi'nin bu ayeti, peygamberin yaşadığı zorlukların ve yüklerin Allah tarafından hafifletildiğini ifade eder. Ayet, 'bel' ve 'yük' kavramları üzerinden manevi bir ağırlığın kaldırılmasını sembolize etmektedir.","keyConcepts":[{"word":"أَنقَضَ","root":"ن ق ض","rootLatin":"n-k-d","meaning":"Bu kelime, bir şeyi kırmak, çözmek, bozmak veya ağır bir yükün altında ezilmek anlamlarına gelir ve ayette belin bükülmesi, yükün ağırlığıyla ezilmesi manasında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nakd' kelimesinin aslen bir şeyi çözmek, bozmak anlamına geldiğini belirtir. 'Enkada' fiili ise, bir şeyin ağırlığı altında ezilmek, belin bükülmesi gibi anlamlara gelir. Ayetteki kullanımı, Peygamber'in omuzlarındaki ağır yükün, yani tebliğ sorumluluğunun ve karşılaştığı zorlukların ağırlığının belini büktüğünü ve Allah tarafından bu yükün hafifletildiğini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'enkada zahrake' ifadesini 'ağır yükünü hafiflettik' veya 'belini büken şeyi kaldırdık' şeklinde mecazi olarak açıklar. Burada 'enkada', mecazi anlamda bir yükün ağırlığıyla belin çökmesi, ezilmesi ve bu yükün kaldırılması anlamında kullanılmıştır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'yük' ve 'ağırlık' kavramlarının genellikle manevi ve ahlaki sorumlulukları ifade ettiğini belirtir. 'Enkada zahrake' ifadesi, Peygamber'in risalet görevinin getirdiği manevi yükün ve karşılaştığı zorlukların ağırlığının Allah tarafından hafifletilmesi olarak yorumlanabilir. Bu, bir tür 'ilahi yardım' ve 'rahatlama' vaadidir."}]},{"word":"ظَهْرَكَ","root":"ظ ه ر","rootLatin":"z-h-r","meaning":"Bu kelime, 'sırt, bel' anlamına gelir ve ayette mecazi olarak kişinin taşıdığı yükü, sorumluluğu veya zorlukları ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'zahr' kelimesinin bilinen anlamı olan 'sırt' veya 'bel' olduğunu belirtir. Ancak ayetteki 'enkada zahrake' ifadesinde, sırtın veya belin mecazi olarak kişinin taşıdığı ağır yükleri, sıkıntıları ve sorumlulukları temsil ettiğini ifade eder. Bu, Peygamber'in risalet görevinin getirdiği zorlukların ağırlığına işaret eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zahr' kelimesinin hem fiziksel sırtı hem de mecazi olarak bir şeyin dış yüzeyini veya bir işin arkasını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Peygamber'in omuzlarına yüklenen ağır sorumlulukların ve karşılaştığı zorlukların, tıpkı fiziksel bir yükün sırtı bükmesi gibi, onu zorladığını ve Allah'ın bu yükü hafiflettiğini anlatır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'zahr' kelimesinin Kur'an'da bazen fiziksel anlamının ötesinde, kişinin taşıdığı manevi yükleri, sıkıntıları ve zorlukları ifade etmek için kullanıldığını vurgular. İnşirâh Suresi'ndeki bu kullanım, Peygamber'in tebliğ mücadelesinde karşılaştığı engellerin ve sorumlulukların ağırlığını sembolize eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["imtihan-bela","sabir","tevekkul"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱلَّذِىٓ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"ل-ذ-ي","rootLatin":"l-dh-y","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"o kimse ki"},{"position":2,"surface":"أَنقَضَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ق-ض","rootLatin":"n-q-d","lemma":"أَنْقَضَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"büktü"},{"position":3,"surface":"ظَهْرَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ظ-ه-ر","rootLatin":"z-h-r","lemma":"ظَهْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bel"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"senin"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zümer Sûresi** · *94/1-4*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/1 - 8*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/1 - 8*
- **Zümer Sûresi** · *94/1-4*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/3*
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/3*
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/3*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/1-3*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/3*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/3*
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/3*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/1-3*