# İnşirâh Sûresi, 4. Âyet (94:4)

> وَرَفَعْنَا لَكَ ذِكْرَكَ

*Ve rafa'nâ leke żikrak(e)*

**Meal (Diyanet):** Senin şanını yükseltmedik mi?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/94/4

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hz. Peygamber'in (s.a.v.) şanının ve adının Allah tarafından yüceltildiğini ifade etmektedir. Dilbilimsel olarak 'refa' fiili ve 'zikr' masdarı, bu yüceltmenin mahiyetini ve kapsamını ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"وَرَفَعْنَا","root":"ر ف ع","rootLatin":"r-f-a","meaning":"Allah'ın Hz. Peygamber'in (s.a.v.) makamını ve adını yüceltmesi, yükseltmesi anlamına gelmektedir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ref'' kelimesinin asıl anlamının bir şeyi bulunduğu yerden daha yüksek bir yere çıkarmak olduğunu belirtir. Ayetteki 've refa'nâ leke zikrak' ifadesi, Hz. Peygamber'in adının ve şanının, insanlar arasında ve ilahi katında yüceltilmesi, itibarının artırılması anlamında kullanılmıştır. Bu, maddi bir yükselişten ziyade manevi bir yücelmedir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'refa' kelimesinin mecazi anlamlarına dikkat çeker. Ayetteki 'refa'nâ' ifadesi, Hz. Peygamber'in adının ve şanının, zikredilme ve anılma bakımından yüceltilmesi, yani adının her yerde anılması ve itibarının artırılması olarak yorumlanmıştır. Bu, onun peygamberlik makamının ve getirdiği mesajın değerinin yükseltilmesidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ref'' kavramının Kur'an'daki kullanımının sadece fiziksel bir yükselişi değil, aynı zamanda manevi bir yücelmeyi, statü ve itibarın artırılmasını da ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'refa'nâ' fiili, Allah'ın Hz. Peygamber'e bahşettiği özel konumu ve onun adının, şahadet, ezan ve salavat gibi ibadetlerde anılmasıyla yüceltilmesini vurgular."}]},{"word":"ذِكْرَكَ","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Hz. Peygamber'in (s.a.v.) adı, şanı, anılması ve itibarı anlamına gelmektedir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'zikr' kelimesinin bu ayette 'şan' ve 'itibar' anlamında kullanıldığını belirtir. Allah'ın Hz. Peygamber'in 'zikr'ini yüceltmesi, onun adının ve şanının insanlar arasında ve ilahi katında sürekli anılması, övülmesi ve saygı görmesi demektir. Bu, onun peygamberlik misyonunun ve getirdiği mesajın önemini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zikr' kelimesinin hem hatırlama hem de anma, şan ve şöhret anlamlarına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'zikrak' ifadesi, Hz. Peygamber'in adının, şanının ve itibarının yüceltilmesi, yani onun adının ezanlarda, şahadette, salavatlarda ve her türlü hayırlı işte anılmasıyla şöhretinin artırılmasıdır. Bu, onun ümmeti üzerindeki etkisini ve Allah katındaki değerini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'zikr' kelimesinin Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, bu ayette ise 'şan, şöhret, itibar ve anılma' anlamında kullanıldığını belirtir. Allah'ın Hz. Peygamber'in 'zikr'ini yüceltmesi, onun adının ve makamının kıyamete kadar sürecek bir şekilde yüceltilmesi ve insanların gönüllerinde taht kurmasıdır. Bu, onun peygamberlik misyonunun evrenselliğini ve kalıcılığını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik","rizik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"و","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"رَفَعْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ف-ع","rootLatin":"r-f-ʿ","lemma":"رَفَعَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yükselttik"},{"position":2,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":2,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":3,"surface":"ذِكْرَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذِكْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"şanını"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zümer Sûresi** · *94/1-4*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/1 - 8*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/1 - 8*
- **Zümer Sûresi** · *94/1-4*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *94/4*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/4*
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *94/4*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/4*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/4*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/4*