# İnşirâh Sûresi, 7. Âyet (94:7)

> فَإِذَا فَرَغْتَ فَٱنصَبْ

*Fe-iżâ feraġte fensab*

**Meal (Diyanet):** Öyleyse, bir işi bitirince diğerine koyul.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/94/7

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"İnşirâh Suresi'nin bu ayeti, müminlere bir görevi tamamladıktan sonra hemen başka bir göreve yönelme, sürekli bir çaba ve azim içinde olma prensibini öğütlemektedir. Ayet, 'ferâğte' ve 'ensab' fiilleri üzerinden bir işten diğerine geçişin dinamik ve kesintisiz doğasını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"فَرَغْتَ","root":"ف ر غ","rootLatin":"f-r-ğ","meaning":"Bir işi bitirmek, tamamlamak, boş kalmak anlamındadır ve ayette bir görevin sona erdiğini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ferâğ' kelimesinin bir şeyden ayrılmak, bir işi bitirip ondan boşalmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ferâğte' ifadesi, Peygamber'in (ve dolayısıyla müminlerin) bir görevi tamamlayıp ondan el çekmesini, boş kalmasını değil, bir sonraki adıma hazır hale gelmesini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ferâğ' kelimesinin mecazi olarak bir işten kurtulmak, onu bitirmek anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'ferâğte' ifadesi, bir görevin tamamlanmasıyla ortaya çıkan 'boşluk' durumunun, hemen yeni bir göreve yönelme fırsatı olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki fiillerin sadece fiziksel eylemleri değil, aynı zamanda psikolojik ve ahlaki durumları da ifade ettiğini belirtir. 'Ferâğte' fiili, bir görevin tamamlanmasının getirdiği rahatlama ve boşalma hissinin, yeni bir sorumluluğa yönelme motivasyonuna dönüşmesi gerektiğini ima eder."}]},{"word":"فَٱنصَبْ","root":"ن ص ب","rootLatin":"n-s-b","meaning":"Yorulmak, çaba sarf etmek, dikilmek, bir işe koyulmak anlamındadır ve ayette bir işi bitirdikten sonra hemen başka bir işe azimle yönelmeyi emreder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nasb' kelimesinin bir şeyi dikmek, yerleştirmek ve mecazi olarak bir işe yoruluncaya kadar devam etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'fansab' emri, bir görevi bitirince hemen başka bir göreve yönelerek yorulma pahasına da olsa çaba göstermeyi, yani sürekli bir gayret içinde olmayı ifade eder."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'fansab' ifadesini 'namaz kılmaya başla' veya 'dua etmeye başla' şeklinde yorumlar. Bu, bir dünyevi işi bitirdikten sonra hemen uhrevi bir göreve yönelme anlamını taşır ve sürekli ibadet ve kulluk halini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'nasb' kökünün Kur'an'da genellikle zorluk, yorgunluk ve çaba ile ilişkilendirildiğini belirtir. Ayetteki 'fansab' emri, bir işi bitirmenin getirdiği rahatlamanın ardından, yeni bir işe başlarken gösterilmesi gereken azmi ve bu sürecin getireceği olası zorluklara karşı hazırlıklı olmayı ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'nasb' kelimesinin bir şeyi sağlam bir şekilde yerleştirmek, dikmek anlamından hareketle, bir işe sağlam bir şekilde sarılmak ve onu kararlılıkla sürdürmek anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'fansab' emri, bir görevi tamamladıktan sonra diğerine aynı kararlılık ve azimle yönelme gerekliliğini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["imtihan-bela","sabir","tevekkul"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"öyleyse"},{"position":1,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"bir zaman"},{"position":2,"surface":"فَرَغْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-ر-غ","rootLatin":"f-r-gh","lemma":"فَرَغَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bitirdin"},{"position":2,"surface":"تَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"تَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fâil olduğu için mahallen merfû, zamir olduğu için mebnî","gloss":"sen"},{"position":3,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":3,"surface":"ٱنصَبْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ن-ص-ب","rootLatin":"n-s-b","lemma":"نَصَبَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"yönel"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/7-8*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/1 - 8*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/7-8*
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/1 - 8*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/7*
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/7*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/7*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/7*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/7*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/7*
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/7*
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *94/7*