# Tîn Sûresi, 8. Âyet (95:8)

> أَلَيْسَ ٱللَّهُ بِأَحْكَمِ ٱلْحَـٰكِمِينَ

*Eleysa(A)llâhu bi-ahkemi-lhâkimîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Allah, hükmedenlerin en iyi hükmedeni değil midir?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/95/8

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Tîn Suresi'nin bu son ayeti, Allah'ın mutlak hükümranlığını ve adaletini vurgulamaktadır. Ayet, 'hükmedenlerin en hükmedeni' ifadesiyle Allah'ın yargı ve hikmetinin eşsizliğini ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"ٱللَّهُ","root":"أ ل ه","rootLatin":"e-l-h","meaning":"Yaratıcı, ibadet edilen, mutlak güç ve otorite sahibi olan varlık.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Allah lafzı, bütün kemal sıfatları kendisinde toplayan, ibadete layık tek varlığın özel ismidir. Ayetteki kullanımı, O'nun hükmedenlerin en üstünü olduğunu belirtmekle, bu ismin taşıdığı mutlak yetki ve hikmet anlamını pekiştirir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Allah kavramı, Kur'an'da mutlak ve aşkın bir Tanrı'yı ifade eder. Bu ayette 'hükmedenlerin en iyisi' olarak nitelendirilmesi, O'nun evrensel düzeni ve ahlaki yasaları koyan nihai otorite olduğunu gösterir."}]},{"word":"بِأَحْكَمِ","root":"ح ك م","rootLatin":"h-k-m","meaning":"En hikmetli, en adil, en doğru hüküm veren.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hakem kelimesi, hüküm veren, yargılayan demektir. 'Ahkem' ise ism-i tafdil olup, hüküm verenlerin en adili, en hikmetlisi anlamına gelir. Ayette Allah'ın hükmünün mutlak adalet ve hikmetle dolu olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hükm, bir şeyi sağlamlaştırmak, engellemek ve hikmetle karar vermek anlamlarına gelir. 'Ahkem' ifadesi, Allah'ın hükmünün kusursuzluğunu, sağlamlığını ve en doğru kararı verdiğini belirtir, zira O'nun hükmünde hata veya eksiklik bulunmaz."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"H-k-m kökü, Kur'an'da yargılama, hikmet, sağlamlık ve kontrol anlamlarında geniş bir kullanım alanına sahiptir. 'Ahkem' formu, Allah'ın hükmünün diğer tüm hükümlerden üstün, daha doğru ve daha hikmetli olduğunu ifade eder, bu da O'nun mutlak adaletini pekiştirir."}]},{"word":"ٱلْحَـٰكِمِينَ","root":"ح ك م","rootLatin":"h-k-m","meaning":"Hüküm verenler, yargılayanlar, karar alanlar.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Hakimîn, hüküm verenler demektir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın, insanlar veya diğer varlıklar tarafından verilen tüm hükümlerden daha üstün ve daha adil hüküm veren olduğunu mecazi bir dille ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Hakim, hüküm veren, yargılayan kişidir. 'Hakimîn' çoğulu ise bu vasfa sahip olanları ifade eder. Ayetteki bağlamda, Allah'ın, insanlık tarihinde veya evrende hüküm veren herkesin üzerinde, en mükemmel hükmü veren olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","adalet","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Eleysa"},{"position":2,"translit":"(A)llâhu"},{"position":3,"translit":"bi-ahkemi"},{"position":4,"translit":"lhâkimîn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mı/mi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"İstifhâm edatı"},{"position":1,"surface":"لَيْسَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Nâkıs","root":"ل-ي-س","rootLatin":"l-y-s","lemma":"لَيْسَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"değildir","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"ليس fiilinin ismi olduğu için merfû","gloss":"Allah","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin ismi"},{"position":3,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile/olarak","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":3,"surface":"أَحْكَمِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ح-ك-م","rootLatin":"h-k-m","lemma":"أَحْكَم","form":"Ef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr; ليس fiilinin haberi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"en iyi hükmeden","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin haberi","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"ٱلْحَـٰكِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ح-ك-م","rootLatin":"h-k-m","lemma":"حَاكِم","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"hükmedenler","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *95/8*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *95/8*
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *95/8*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *95/8*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *95/8*
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *95/8*