# Alak Sûresi, 10. Âyet (96:10)

> عَبْدًا إِذَا صَلَّىٰٓ

*‘Abden iżâ sallâ*

**Meal (Diyanet):** (9-10) Sen, namaz kıldığında kulu (bundan) engelleyeni gördün mü?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/96/10

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, namaz kılan bir kulun engellenmesini ele alarak, 'kul' ve 'namaz' kavramları üzerinden ilahi otoriteye karşı gelmenin vahametini vurgulamaktadır. Dilbilimsel olarak, 'abd' kelimesi aidiyet ve kulluk ilişkisini, 'sallâ' ise belirli bir ibadet eylemini ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"عَبْدًا","root":"ع ب د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"Allah'a kulluk eden, O'na ait olan varlık.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'abd' kelimesinin asıl anlamının 'boyun eğme, zelil olma' olduğunu belirtir. Ayetteki 'abden' ifadesi, Allah'a tam bir teslimiyetle ibadet eden, O'nun emirlerine boyun eğen bir kişiyi tanımlar. Bu bağlamda, namaz kılan kul, Allah'a olan kulluğunu fiilen gösteren kişidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'abd' kelimesinin hem hür hem de köle için kullanılabileceğini, ancak Kur'an'da genellikle Allah'a nispet edildiğinde 'kulluk' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'abden' kelimesi, Allah'a ibadet eden, O'nun iradesine tabi olan bir varlık olarak vurgulanır ve bu kulluğun engellenmesinin kabul edilemezliğini ima eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'abd' kavramının Kur'an'da insanın Allah karşısındaki ontolojik konumunu ifade ettiğini belirtir. İnsan, yaratılmış olması hasebiyle Allah'ın 'abd'idir. Ayetteki 'abden' ifadesi, bu temel kulluk ilişkisi içinde namaz gibi bir ibadeti yerine getiren kişiyi işaret eder ve onun bu eyleminin engellenmesinin, bu temel ilişkiye müdahale anlamına geldiğini gösterir."}]},{"word":"صَلَّىٰٓ","root":"ص ل و","rootLatin":"s-l-v","meaning":"Belirli rükünleri ve şartları olan ibadet olan namazı kıldı.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'salât' kelimesinin lügatte 'dua' anlamına geldiğini, ancak Kur'an'da ve şeriat dilinde belirli rükünleri olan ibadeti ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'sallâ' fiili, bu özel ibadet eylemini, yani namazı kılan kişiyi tanımlar. Bu eylemin engellenmesi, Allah'a yönelişin ve kulluğun engellenmesi demektir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'salât' kelimesinin mecazi olarak 'dua' ve 'istiğfar' anlamlarına geldiğini belirtse de, ayetteki 'sallâ' fiilinin açıkça bilinen namaz ibadetini kastettiğini ifade eder. Namaz kılan bir kulun engellenmesi, bu kutsal eylemin ve dolayısıyla Allah ile kul arasındaki ilişkinin kesilmeye çalışılmasıdır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'salât' kelimesinin aslen 'dua' ve 'tazim' anlamına geldiğini, ancak şeriatta belirli bir ibadet şekline dönüştüğünü açıklar. Ayetteki 'sallâ' fiili, bu özel ibadeti yerine getiren kişiyi ifade eder. Bu ibadetin engellenmesi, Allah'a karşı gelme ve O'nun hakkını çiğneme olarak yorumlanır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'salât' kelimesinin Kur'an'daki kullanımının, sadece dua etmekten öte, belirli hareketler ve sözlerden oluşan bir ibadet ritüelini ifade ettiğini vurgular. Ayetteki 'sallâ' fiili, bu ritüeli yerine getiren kişiyi işaret eder ve bu eylemin engellenmesinin, dinî özgürlüğe ve Allah'a kulluk hakkına bir müdahale olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["namaz","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"عَبْدًا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Cins","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَبْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kul"},{"position":2,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman"},{"position":3,"surface":"صَلَّىٰٓ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ص-ل-و","rootLatin":"s-l-w","lemma":"صَلَّى","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"namaz kıldı"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *96/10*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *96/10*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *96/10*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *96/10*