# Alak Sûresi, 19. Âyet (96:19)

> كَلَّا لَا تُطِعْهُ وَٱسْجُدْ وَٱقْتَرِب ۩

*Kellâ lâ tuti'hu vescud vakterib*

**Meal (Diyanet):** Hayır! Sakın sen ona uyma; secde et ve Rabbine yaklaş.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/96/19

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Alak Suresi'nin bu ayeti, Allah'a itaatin ve O'na yaklaşmanın önemini vurgularken, inkarcılara boyun eğmeme çağrısı yapmaktadır. Ayet, 'itaat etme', 'secde etme' ve 'yaklaşma' fiilleri üzerinden müminin Rabbine olan bağlılığını ve kulluk bilincini dilbilimsel olarak derinleştirmektedir.","keyConcepts":[{"word":"تُطِعْهُ","root":"ط و ع","rootLatin":"t-v-a","meaning":"İnkarcıya boyun eğme, onun isteklerine uyma.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tav' (طوع) kökünü isteyerek ve kolaylıkla bir şeye yönelmek, boyun eğmek olarak açıklar. Ayetteki 'lâ tuti'h' ifadesi, inkarcının batıl çağrısına isteyerek ve kolaylıkla uymamayı, ona boyun eğmemeyi emreder. Bu, müminin iradesini Allah'ın emrine tahsis etmesi gerektiğini gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'itaat'i (طاعة) emredilen şeye rızayla boyun eğmek ve onu yerine getirmek olarak tanımlar. Ayetteki nehiy (lâ tuti'h), müminin iradesini Allah'tan başkasına, özellikle de batılın temsilcisine teslim etmemesi gerektiğini vurgular. Bu, kulluğun sadece Allah'a has kılınması gerektiğinin bir ifadesidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'itaat' kavramını Kur'an'da Allah'ın emirlerine kayıtsız şartsız teslimiyet olarak inceler. Bu ayetteki 'lâ tuti'h' ise, bu teslimiyetin sadece Allah'a olması gerektiğini, O'nun düşmanlarına veya O'nun rızasına aykırı olanlara itaat edilmemesi gerektiğini belirtir. Bu, müminin kimlik ve duruşunu belirleyen temel bir ilkedir."}]},{"word":"وَٱسْجُدْ","root":"س ج د","rootLatin":"s-j-d","meaning":"Allah'a kulluğun en üst nişanesi olarak secde et.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'secde'yi (سجود) alnı yere koymak suretiyle yapılan bir ibadet olarak açıklar. Ayetteki 'uscud' emri, Allah'a karşı en derin saygı ve tevazuu ifade eden bu fiili yerine getirmeyi emreder. Bu, müminin Allah karşısındaki acziyetini ve O'na olan mutlak bağlılığını gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'secde'nin (سجود) aslında boyun eğmek ve tevazu göstermek anlamına geldiğini, alnı yere koymanın ise bunun en belirgin fiziksel tezahürü olduğunu belirtir. Ayetteki 'uscud' emri, sadece fiziksel bir eylem değil, aynı zamanda kalbi bir teslimiyet ve Allah'a karşı mutlak bir boyun eğme halini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'secde'nin Kur'an'da hem fiziksel hem de sembolik anlamlar taşıdığını, Allah'a tam bir teslimiyet ve kulluk bilincini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'uscud' emri, inkarcıya itaat etmeme emrinin hemen ardından gelerek, müminin yönünü tamamen Allah'a çevirmesi ve O'na kullukta bulunması gerektiğini vurgular."}]},{"word":"وَٱقْتَرِب","root":"ق ر ب","rootLatin":"k-r-b","meaning":"Secde ederek Allah'a manen yakınlaş.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kurb' (قرب) kelimesinin mecazi anlamda Allah'a yakınlığı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'vakterib' emri, secde gibi ibadetler aracılığıyla Allah'a manevi olarak yaklaşmayı, O'nun rızasını kazanmayı ve O'nunla olan bağı güçlendirmeyi ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kurb' (قرب) kelimesinin hem mekânsal hem de manevi yakınlığı ifade ettiğini söyler. Ayetteki 'vakterib' emri, secde ile birlikte zikredildiğinde, Allah'a ibadet ve taat yoluyla manevi derecelerde yükselmeyi ve O'na daha yakın bir konuma gelmeyi ifade eder. Bu, kulluğun nihai hedefidir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'kurb'un (قرب) Allah'a yakınlığının O'nun rahmetine ve rızasına nail olmakla gerçekleştiğini belirtir. Ayetteki 'vakterib' emri, secde gibi ibadetlerle Allah'ın rahmetine ve mağfiretine daha çok yaklaşmayı, O'nunla olan manevi bağları güçlendirmeyi ve O'nun dostluğunu kazanmayı hedefler."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["namaz","dua","takva","seytan-vesvese"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"كَلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Red'","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَلَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Hayır/Asla"},{"position":2,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nehiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"yapma/etme"},{"position":3,"surface":"تُطِعْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ط-و-ع","rootLatin":"ṭ-w-ʿ","lemma":"أَطَاعَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy lâm'ı ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"itaat etme"},{"position":3,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb, zamir olduğu için mebnî","gloss":"ona"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"ٱسْجُدْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"س-ج-د","rootLatin":"s-j-d","lemma":"سَجَدَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"secde et"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"ٱقْتَرِبْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-ر-ب","rootLatin":"q-r-b","lemma":"اِقْتَرَبَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"yaklaş"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *96/19*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *96/19*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *96/19*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *96/19*
- **Salât (Namaz)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *96/19*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *96/19*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *96/19*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *96/19*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *96/19*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *96/19*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *96/19*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *96/19*