# Kadr Sûresi, 5. Âyet (97:5)

> سَلَـٰمٌ هِىَ حَتَّىٰ مَطْلَعِ ٱلْفَجْرِ

*Selâmun hiye hattâ matla'i-lfecr(i)*

**Meal (Diyanet):** O gece, tan yerinin ağarmasına kadar bir esenliktir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/97/5

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kadr Suresi'nin bu ayeti, Kadir Gecesi'nin mübarek ve huzurlu atmosferini 'selam' kavramı üzerinden ifade ederken, bu durumun 'fecr'in doğuşuna kadar devam ettiğini vurgulamaktadır. Ayet, zamanın kutsallığı ve ilahi rahmetin tecellisi açısından önemli kavramlar içermektedir.","keyConcepts":[{"word":"سَلَـٰمٌ","root":"س ل م","rootLatin":"s-l-m","meaning":"Bu ayette 'selam', Kadir Gecesi'nin getirdiği ilahi huzur, emniyet ve her türlü kötülükten uzaklığı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'selam' kelimesinin temel anlamının 'afetlerden ve zahiri-batıni eksikliklerden kurtulmak' olduğunu belirtir. Ayetteki 'selam', Kadir Gecesi'nin müminler için her türlü bela ve musibetten uzak, tam bir emniyet ve huzur gecesi olduğunu vurgular. Bu gece, Allah'ın kullarına bahşettiği özel bir esenlik halidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'selam' kavramının Kur'an'daki geniş anlam yelpazesine dikkat çeker. Bu ayetteki kullanımı, sadece bir 'esenlik' dileği olmaktan öte, ilahi bir 'huzur' ve 'güvenlik' hali olarak yorumlanmalıdır. Kadir Gecesi'nin 'selam' olması, o gecede kötülüklerin ve şerlerin bertaraf edildiği, ilahi rahmetin tecelli ettiği bir zaman dilimi olduğunu gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'selam' kelimesinin mecazi kullanımlarına değinir. Bu ayette 'selam'ın kendisi bir 'gece'ye atfedilmesi, gecenin bizzat esenlik kaynağı olduğunu, yani o gecede her şeyin selametle cereyan ettiğini ifade eder. Meleklerin inişiyle birlikte yeryüzüne yayılan bir huzur ve emniyet atmosferini simgeler."}]},{"word":"حَتَّىٰ","root":"ح ت ى","rootLatin":"h-t-y","meaning":"Bu edat, Kadir Gecesi'nin esenliğinin ve bereketinin 'fecr'in doğuşuna kadar devam ettiğini belirten bir zaman sınırı ve gaye edatıdır.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'hatta' edatının hem gaye (sonuç) hem de intihâ (sona erme) anlamı taşıdığını belirtir. Bu ayette 'hatta', Kadir Gecesi'nin 'selam' halinin 'mâtla'il-fecr'e kadar sürdüğünü, yani bu esenliğin fecrin doğuşuyla sona erdiğini açıkça ifade eder. Bu, gecenin belirli bir zaman dilimine has kutsallığını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'hatta'nın bazen 'ilâ' (e kadar) anlamında kullanıldığını ve bir şeyin son sınırını belirttiğini ifade eder. Ayetteki 'hatta', Kadir Gecesi'nin ilahi rahmet ve esenlik dolu atmosferinin, tan yerinin ağarmasıyla birlikte sona erdiğini, bu sürenin tam olarak belirlendiğini gösterir."}]},{"word":"مَطْلَعِ","root":"ط ل ع","rootLatin":"t-l-'-","meaning":"Bu kelime, 'doğuş yeri' veya 'doğuş zamanı' anlamına gelmekle birlikte, ayette 'fecr' ile birlikte 'tan yerinin ağarması'nı, yani sabah vaktinin başlangıcını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tulu'' kökünün 'bir şeyin ortaya çıkması, görünmesi' anlamına geldiğini belirtir. 'Matla'' ise bu eylemin gerçekleştiği yer veya zamanı ifade eder. Ayetteki 'matla'il-fecr', fecrin, yani tan yerinin ağarmasının başladığı anı, gecenin sona erip gündüzün başladığı eşiği işaret eder. Bu, Kadir Gecesi'nin bereketli süresinin son anını belirler."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'matla'' kelimesinin 'doğuş yeri' veya 'doğuş zamanı' anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'matla'il-fecr', fecrin doğuş anını, yani sabah namazı vaktinin girişini ifade eder. Bu, Kadir Gecesi'nin son bulduğu ve ilahi esenliğin o geceye mahsus tecellisinin sona erdiği kritik bir zaman dilimidir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'matla'' kelimesinin 'tulu'' fiilinden türeyen bir isim olduğunu ve 'doğuş yeri veya zamanı' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'matla'il-fecr', fecrin doğuş anını, yani gecenin karanlığının aydınlığa dönüştüğü vakti ifade eder. Bu, Kadir Gecesi'nin kutsal süresinin sona erdiği ve normal gündüz vaktinin başladığı anı işaret eder."}]},{"word":"ٱلْفَجْرِ","root":"ف ج ر","rootLatin":"f-j-r","meaning":"Bu kelime, 'tan yeri' veya 'şafak' anlamına gelir ve ayette gecenin sona erip gündüzün başladığı, ufukta beliren ilk aydınlığı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fecr' kelimesinin 'yarmak, ayırmak' kökünden geldiğini ve gecenin karanlığını yararak ortaya çıkan aydınlığı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'fecr', sabahın ilk ışıklarını, yani tan yerinin ağarmasını ifade eder. Bu, Kadir Gecesi'nin sona erdiği ve ilahi rahmetin o geceye özgü tecellisinin tamamlandığı anı belirler."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'fecr'in 'sabahın ilk aydınlığı' olduğunu ve gecenin karanlığını dağıttığını ifade eder. Ayetteki 'el-fecr', Kadir Gecesi'nin 'selam' halinin sona erdiği, yani sabah namazı vaktinin girdiği anı net bir şekilde belirtir. Bu, gecenin kutsal zaman diliminin kesin sınırını çizer."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'fecr' kelimesinin Kur'an'da genellikle sabahın başlangıcı ve yeni bir günün müjdecisi olarak kullanıldığını belirtir. Bu ayette 'fecr', Kadir Gecesi'nin bitişini ve ilahi rahmetin o geceye özgü yoğunluğunun sona erdiğini gösteren bir zaman dilimi olarak karşımıza çıkar. Aynı zamanda, yeni bir günün başlangıcını da simgeler."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","takva","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"سَلَـٰمٌ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ل-م","rootLatin":"s-l-m","lemma":"سَلَام","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"esenliktir","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":2,"surface":"هِىَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":3,"surface":"حَتَّىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"حَتَّى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"kadar","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":4,"surface":"مَطْلَعِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mekân","root":"ط-ل-ع","rootLatin":"ṭ-l-ʿ","lemma":"مَطْلَع","form":"Mef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"doğuşu","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"ٱلْفَجْرِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ج-ر","rootLatin":"f-j-r","lemma":"فَجْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"tan yerinin","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Selâmun"},{"position":2,"translit":"hiye"},{"position":3,"translit":"hattâ"},{"position":4,"translit":"matla'i"},{"position":5,"translit":"lfecr(i)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Ramazan ve Oruç** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *97/1-5*
- **Ramazan ve Oruç** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *97/1-5*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *97/1-5*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *97/1-5*
- **Ramazan ve Oruç** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *97/1-5*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *97/1-5*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *97/1-5*
- **Ramazan ve Oruç** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *97/1-5*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *97/5*