# Beyyine Sûresi, 6. Âyet (98:6)

> إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِنْ أَهْلِ ٱلْكِتَـٰبِ وَٱلْمُشْرِكِينَ فِى نَارِ جَهَنَّمَ خَـٰلِدِينَ فِيهَآ ۚ أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمْ شَرُّ ٱلْبَرِيَّةِ

*İnne-lleżîne keferû min ehli-lkitâbi vel-muşrikîne fî nâri cehenneme ḣâlidîne fîhâ(c) ulâ-ike hum şerru-lberiyye(ti)*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz, inkar eden kitap ehli ile Allah'a ortak koşanlar, içinde ebedi kalmak üzere cehennem ateşindedirler. İşte onlar yaratıkların en kötüsüdürler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/98/6

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Beyyine Suresi'nin 6. ayeti, inkarcıların ve müşriklerin akıbetini ve onların yaratılmışların en şerlisi olduğunu vurgular. Ayet, 'küfür', 'şirk', 'cehennem' ve 'beriyye' gibi temel kavramlar üzerinden ahiret inancının ve tevhidin önemini dilbilimsel bir derinlikle ele alır.","keyConcepts":[{"word":"كَفَرُوا۟","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Kitap ehli ve müşriklerden Allah'ın ayetlerini ve peygamberini örtbas edip inkâr edenler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"K-f-r kökü, bir şeyi örtmek anlamına gelir. Şeriat dilinde ise, Allah'ın birliğini, peygamberlerini veya şeriatını inkâr etmek, hakikati örtbas etmek demektir. Ayetteki 'keferû' ifadesi, Kitap ehli ve müşriklerin, kendilerine gelen apaçık delillere rağmen hakikati inkâr etmelerini ve üzerini örtmelerini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutsu'ya göre 'küfr', Kur'an'da Allah'ın lütfunu ve nimetlerini inkâr etmek, nankörlük etmek ve nihayetinde Allah'a karşı gelmek anlamında kullanılır. Bu ayetteki 'keferû', sadece bir inançsızlık değil, aynı zamanda Allah'ın gönderdiği mesajı bilerek reddetme ve ona karşı nankörlük etme eylemini vurgular."}]},{"word":"ٱلْمُشْرِكِينَ","root":"ش ر ك","rootLatin":"ş-r-k","meaning":"Allah'a ortak koşan, O'nunla birlikte başka ilahlar edinen kimseler.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ş-r-k kökü, bir şeyi başkasıyla ortak kılmak, paylaştırmak anlamına gelir. Kur'an'da 'müşrik', Allah'ın uluhiyetinde ve rububiyetinde O'na ortak koşan, O'nunla birlikte başka varlıklara tapınan kişidir. Ayetteki 'el-müşrikîn', tevhid inancına aykırı olarak Allah'a eş koşanları ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Şirk, Allah'a ortak koşmak, O'nunla birlikte başka ilahlar edinmektir. Bu, Allah'ın tekliğini ve eşsizliğini inkâr etmektir. Ayetteki 'el-müşrikîn' ifadesi, Kitap ehlinin yanı sıra, putlara tapan veya Allah'tan başka varlıklara ilahlık atfeden tüm kesimleri kapsar ve onların inkârının temelini oluşturur."}]},{"word":"نَارِ جَهَنَّمَ","root":"ج ه ن م","rootLatin":"c-h-n-m","meaning":"İnkarcıların ve müşriklerin ahirette cezalandırılacakları, içinde ebediyen kalacakları ateşli azap yurdu.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cehennem, Arapça'da derin ve karanlık kuyu anlamına gelen 'cehennem' kelimesinden türemiştir. Kur'an'da ise, ahirette inkarcıların ve günahkarların cezalandırılacağı azap yurdunun özel ismidir. Ayetteki 'nâru cehennem', bu azabın şiddetini ve yakıcılığını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Cehennem, Allah'ın gazabının tecelli ettiği, inkarcılar ve günahkarlar için hazırlanmış bir azap yurdudur. İsminin kökeni hakkında farklı görüşler olsa da, Kur'an'da açıkça zikredilen ve korkunç azaplarla dolu olduğu belirtilen bir yerdir. Ayetteki 'nâru cehennem', bu yerin ateşle dolu olduğunu ve orada kalacakların şiddetli bir azapla karşılaşacaklarını ifade eder."}]},{"word":"خَـٰلِدِينَ","root":"خ ل د","rootLatin":"h-l-d","meaning":"Cehennem ateşinde ebediyen, sonsuza dek kalacak olanlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"H-l-d kökü, bir şeyin uzun süre kalması, devam etmesi anlamına gelir. Kur'an'da 'hâlidîn', ahiret hayatında cennet veya cehennemde ebediyen kalmayı ifade eder. Ayetteki 'hâlidîne fîhâ', inkarcıların cehennemdeki azabının kesintisiz ve sonsuz olacağını kesin bir dille belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Huld, bir şeyin kalıcılığı ve devamlılığıdır. 'Hâlidîn' kelimesi, bir yerde veya bir durumda sonsuza dek kalmayı ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, cehennem ehlinin azabının geçici olmadığını, aksine ebedi bir ikametgah olduğunu vurgular."}]},{"word":"ٱلْبَرِيَّةِ","root":"ب ر أ","rootLatin":"b-r-'-","meaning":"Yaratılmışların, tüm canlıların en kötüsü.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"B-r-'- kökü, yaratmak, yoktan var etmek anlamına gelir. 'Beriyye', Allah tarafından yaratılmış olan tüm varlıkları, özellikle de insanları ifade eder. Ayetteki 'şerru'l-beriyye' ifadesi, inkarcıların ve müşriklerin, yaratılmışlar içinde ahlaki ve manevi açıdan en düşük seviyede olduklarını, en şerli varlıklar olduklarını belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Beriyye kelimesi, 'berâ' fiilinden türemiş olup, Allah'ın yaratma fiilini ve bu fiilin neticesi olan yaratılmışları ifade eder. Ayetteki 'şerru'l-beriyye' terkibi, inkarcıların ve müşriklerin, Allah'ın kendilerine bahşettiği yaratılış gayesinden sapmaları ve hakikati reddetmeleri sebebiyle, yaratılmışlar arasında en kötü konuma düştüklerini semantik olarak ortaya koyar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cehennem","kufur-sirk","ehli-kitap","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tevkîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"كَفَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inkar ettiler"},{"position":4,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":5,"surface":"أَهْلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ه-ل","rootLatin":"a-h-l","lemma":"أَهْل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ehli"},{"position":6,"surface":"ٱلْكِتَـٰبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Kitap"},{"position":7,"surface":"وَٱلْمُشْرِكِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"ş-r-k","lemma":"مُشْرِك","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki isme (أَهْلِ) atfedildiği için mecrûr","gloss":"ve müşrikler"},{"position":8,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":9,"surface":"نَارِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-و-ر","rootLatin":"n-w-r","lemma":"نَار","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ateşi"},{"position":10,"surface":"جَهَنَّمَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ه-ن-م","rootLatin":"c-h-n-m","lemma":"جَهَنَّم","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile mecrûr)","gloss":"Cehennem"},{"position":11,"surface":"خَـٰلِدِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"خ-ل-د","rootLatin":"h-l-d","lemma":"خَالِد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"ebedi kalıcılar olarak"},{"position":12,"surface":"فِيهَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":12,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"o (Cehennem)"},{"position":13,"surface":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"işte onlar"},{"position":14,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Fasl Zamiri","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fasl zamiri olduğu için mebnî","gloss":"onlar"},{"position":15,"surface":"شَرُّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ش-ر-ر","rootLatin":"ş-r-r","lemma":"شَرّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"en kötüsü"},{"position":16,"surface":"ٱلْبَرِيَّةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ر-أ","rootLatin":"b-r-a","lemma":"بَرِيَّة","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"yaratıkların"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *98/6*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *98/6*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *98/6*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *98/6*
