# Beyyine Sûresi, 7. Âyet (98:7)

> إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ أُو۟لَـٰٓئِكَ هُمْ خَيْرُ ٱلْبَرِيَّةِ

*İnne-lleżîne âmenû ve 'amilû-ssâlihâti ulâ-ike hum ḣayru-lberiyye(ti)*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz, iman edip, salih ameller işleyenler var ya; işte onlar yaratıkların en hayırlısıdırlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/98/7

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Beyyine Suresi'nin bu ayeti, iman ve salih amelin insanı diğer yaratılmışlardan üstün kılan temel nitelikler olduğunu vurgulamaktadır. Ayet, 'iman', 'salih ameller' ve 'yaratılmışların en hayırlısı' kavramları üzerinden, kurtuluşa erenlerin vasıflarını dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"ءَامَنُوا۟","root":"أ م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Allah'a ve O'nun gönderdiklerine kalpten inanmak, tasdik etmek ve güvenmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'emn' (أمن) kökünün asıl anlamının 'kalbin sükûneti ve korkudan uzak olması' olduğunu belirtir. 'İman' (إيمان) ise, bir şeyi tasdik etmek ve ona güvenmek demektir. Ayetteki 'âmenû' (ءَامَنُوا۟) fiili, Allah'ın birliğine, peygamberlerine ve ahiret gününe tam bir teslimiyetle inanmayı ifade eder ki bu, kalbin şüphelerden arınarak huzura ermesidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'iman' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker. Ona göre iman, sadece entelektüel bir kabul değil, aynı zamanda Allah'a karşı tam bir güven ve teslimiyet halidir. Bu ayetteki kullanımıyla 'iman', kişinin varoluşsal duruşunu belirleyen, salih amellerin kaynağı olan temel bir inanç sistemini ifade eder."}]},{"word":"وَعَمِلُوا۟","root":"ع م ل","rootLatin":"a-m-l","meaning":"Bir işi, eylemi veya fiili gerçekleştirmek, yapmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'amel' (عمل) kelimesinin genel olarak 'fiil' (فعل) ile eş anlamlı olduğunu belirtir. Ancak Kur'an bağlamında 'amel', genellikle belirli bir amaç ve niyetle yapılan, sonuç doğuran eylemleri ifade eder. Ayetteki 'amilû' (وَعَمِلُوا۟) fiili, imanın pratik hayattaki tezahürü olan eylemleri vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'amel'in (عمل) 'fiil'den (فعل) daha özel olduğunu, irade ve kasıtla yapılan işleri kapsadığını belirtir. Bu ayette 'amelû' (وَعَمِلُوا۟) ifadesi, sadece bir eylemde bulunmayı değil, aynı zamanda bu eylemlerin bilinçli bir niyetle ve Allah rızası gözetilerek yapılmasını içerir."}]},{"word":"ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ","root":"ص ل ح","rootLatin":"s-l-h","meaning":"İyi, doğru, faydalı ve ıslah edici işler, ameller anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'salih' (صالح) kelimesinin 'fesad'ın (فساد) zıddı olduğunu ve 'doğru, iyi, faydalı' anlamlarına geldiğini belirtir. 'Salihât' (ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ) ise, hem bireyin kendisine hem de topluma fayda sağlayan, Allah'ın rızasına uygun olan her türlü güzel ameli kapsar. Ayetteki kullanımıyla, imanın pratik hayattaki olumlu yansımalarını ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'salâh' (صلاح) kökünün 'doğruluk, uygunluk, iyilik' anlamlarını taşıdığını ve bir şeyin bozukluktan kurtulup düzgün hale gelmesi olduğunu açıklar. 'Salihât' (ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ) kavramı, Kur'an'da genellikle imanla birlikte anılarak, imanın sadece bir inanç değil, aynı zamanda hayatı güzelleştiren ve ıslah eden eylemler bütünü olduğunu vurgular."}]},{"word":"خَيْرُ","root":"خ ي ر","rootLatin":"h-y-r","meaning":"En iyi, en hayırlı, en üstün anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'hayr' (خير) kelimesinin 'iyilik, güzellik, fayda' anlamlarına geldiğini belirtir. 'Hayru' (خَيْرُ) ise, ism-i tafdil (üstünlük ismi) olarak 'en iyi, en hayırlı' demektir. Ayetteki 'hayru'l-beriyye' (خَيْرُ ٱلْبَرِيَّةِ) ifadesi, iman edip salih amel işleyenlerin, yaratılmışlar arasında en üstün mertebeye sahip olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'hayr' (خير) kelimesinin hem isim hem de sıfat olarak kullanılabileceğini ve 'iyilik, fayda' anlamlarını taşıdığını ifade eder. Ayetteki 'hayru' (خَيْرُ) kelimesi, 'el-beriyye' (yaratılmışlar) kelimesine izafe edilerek, iman ve salih amelin insanı diğer varlıklardan ayıran ve onu en üstün kılan nitelik olduğunu belirtir."}]},{"word":"ٱلْبَرِيَّةِ","root":"ب ر أ","rootLatin":"b-r-e","meaning":"Yaratılmışlar, mahlukat, canlılar anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'berâ' (برأ) kökünün 'yaratmak, yoktan var etmek' anlamında olduğunu belirtir. 'Beriyye' (ٱلْبَرِيَّةِ) ise, Allah tarafından yaratılmış olan tüm varlıkları, özellikle de insanları ifade eder. Ayetteki kullanımıyla, iman edip salih amel işleyenlerin, tüm yaratılmışlar içinde en seçkin ve değerli konumda olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'beriyye' (ٱلْبَرِيَّةِ) kelimesinin Kur'an'da genellikle 'insanlar' anlamında kullanıldığını, ancak geniş anlamda tüm yaratılmışları kapsadığını belirtir. Bu ayette, iman ve salih amelin insanı diğer yaratılmışlardan ayıran ve ona üstünlük kazandıran temel özellik olduğunu ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["iman","ahiret-mukafat","cennet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"İnne"},{"position":2,"translit":"lleżîne"},{"position":3,"translit":"âmenû"},{"position":4,"translit":"ve 'amilû"},{"position":5,"translit":"ssâlihâti"},{"position":6,"translit":"ulâ-ike"},{"position":7,"translit":"hum"},{"position":8,"translit":"ḣayru"},{"position":9,"translit":"lberiyye(ti)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"o kimseler ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":3,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ا-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":4,"surface":"وَعَمِلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-م-ل","rootLatin":"'-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ve yaptılar","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":5,"surface":"ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"s-l-h","lemma":"صَالِحَة","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (kesra ile)","gloss":"salih amelleri","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":6,"surface":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أُولَٰئِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"işte onlar","binaDurumu":"Mebnî (ism-i işaret)","gorev":"Mübteda"},{"position":7,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Fasl Zamiri","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fasl zamiri olduğu için mebnî","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)"},{"position":8,"surface":"خَيْرُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"ḫ-y-r","lemma":"خَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"en hayırlısıdır","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber","izafet":"Muzâf"},{"position":9,"surface":"ٱلْبَرِيَّةِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ب-ر-ا","rootLatin":"b-r-ʾ","lemma":"بَرِيَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"yaratılmışların","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *98/7*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *98/7*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *98/7*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *98/7*