# Zilzâl Sûresi, 1. Âyet (99:1)

>  إِذَا زُلْزِلَتِ ٱلْأَرْضُ زِلْزَالَهَا

*İżâ zulzileti-l-ardu zilzâlehâ*

**Meal (Diyanet):** (1-3) Yeryüzü kendine has bir sarsıntıya uğratıldığı, içindekileri dışarıya çıkarıp attığı ve insan, "Ona ne oluyor?" dediği zaman,

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/99/1

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Zilzâl Suresi'nin ilk ayeti, kıyamet gününde yeryüzünün yaşayacağı şiddetli sarsıntıyı ve bu olayın dehşetini tasvir etmektedir. Ayet, 'zilzile' kökünden türeyen kelimelerle bu sarsıntının hem niteliğini hem de niceliğini vurgulayarak, olayın büyüklüğünü ve kaçınılmazlığını dilbilimsel olarak pekiştirmektedir.","keyConcepts":[{"word":"زُلْزِلَتِ","root":"ز ل ز ل","rootLatin":"z-l-z-l","meaning":"Yerin şiddetli bir şekilde sarsılması, hareket ettirilmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zelzele' kelimesinin tekrar eden ve şiddetli hareketi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'zulzilet' fiili, yeryüzünün kendi iradesi dışında, harici bir güç tarafından şiddetle sarsılmasını, adeta altüst edilmesini anlatır. Bu, kıyamet alameti olan büyük bir sarsıntıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'zulzilet' kelimesinin 'hareket ettirildi' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki kullanımı, yeryüzünün normal seyrinden çıkarak, büyük bir güç tarafından sarsılması ve hareket ettirilmesi mecazını taşır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zelzele' kavramının Kur'an'da genellikle kıyamet ve ahiret bağlamında kullanıldığını, bu kelimenin sadece fiziksel bir sarsıntıyı değil, aynı zamanda kozmik düzenin bozulmasını ve dünyanın sonunu simgelediğini belirtir. Ayetteki 'zulzilet' bu kozmik yıkımın başlangıcını işaret eder."}]},{"word":"ٱلْأَرْضُ","root":"أ ر ض","rootLatin":"e-r-d","meaning":"Üzerinde yaşadığımız yeryüzü, dünya.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'el-ard' kelimesinin bilinen yeryüzü olduğunu ve ayetteki bağlamda, kıyamet günü sarsılacak olan bu fiziksel varlığı ifade ettiğini belirtir. Bu sarsıntı, tüm yeryüzünü kapsayacak evrensel bir olaydır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'el-ard' kelimesinin 'ayakların üzerine basılan' anlamında kullanıldığını ve Kur'an'da genellikle 'gök' kelimesinin zıttı olarak geçtiğini ifade eder. Ayetteki 'el-ard', üzerinde canlıların yaşadığı ve kıyametle birlikte büyük bir dönüşüme uğrayacak olan gezegeni temsil eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'el-ard' kelimesinin Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını ancak Zilzâl Suresi'ndeki kullanımının, kıyamet öncesi ve sırasında yaşanacak büyük olayların merkezi olarak yeryüzünü işaret ettiğini vurgular. Bu, sadece bir coğrafi alan değil, aynı zamanda ilahi kudretin tecelli edeceği bir sahnedir."}]},{"word":"زِلْزَالَهَا","root":"ز ل ز ل","rootLatin":"z-l-z-l","meaning":"Yerin kendi şiddetine ve büyüklüğüne uygun bir sarsıntıyla sarsılması.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Es-Sicistânî, 'zilzâlehâ' ifadesinin 'yere mahsus olan sarsıntı' veya 'yeryüzünün kaldırabileceği en şiddetli sarsıntı' anlamına geldiğini belirtir. Bu, sarsıntının sıradan bir depremden çok daha öte, yeryüzünün varoluşsal bir dönüşümünü ifade eden bir şiddette olduğunu gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'zilzâlehâ' ifadesindeki zamirin (hâ) 'ard'a (yere) döndüğünü ve bunun, sarsıntının yeryüzünün tabiatına uygun, yani onun kaldırabileceği en büyük ve en şiddetli sarsıntı olduğunu vurguladığını açıklar. Bu, sarsıntının niteliğini ve niceliğini pekiştiren bir kullanımdır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'zilzâl' kelimesinin 'tekrar tekrar sarsılma' anlamına geldiğini ve 'zilzâlehâ' ifadesinin, yeryüzünün kendi tabiatına uygun, yani onun için mümkün olan en şiddetli ve en kapsamlı sarsıntıyı ifade ettiğini belirtir. Bu, sarsıntının dehşet verici boyutunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","tabiat-ayetleri"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman"},{"position":2,"surface":"زُلْزِلَتِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ز-ل-ز-ل","rootLatin":"z-l-z-l","lemma":"زَلْزَلَ","form":"Fül'ile","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sarsıldı"},{"position":3,"surface":"ٱلْأَرْضُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nâib-i Fâil olduğu için merfû","gloss":"yer"},{"position":4,"surface":"زِلْزَالَهَا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ز-ل-ز-ل","rootLatin":"z-l-z-l","lemma":"زِلْزَال","form":"Fül'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"sarsılması"},{"position":4,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *99/1*
- **Furkân Sûresi** · *99/1*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *99/1-5*
- **Târık Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *99/1*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *99/1*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *99/1-5*
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *99/1*
- **Târık Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *99/1*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *99/1*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *99/1*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *99/1-5*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *99/1*