# Zilzâl Sûresi, 4. Âyet (99:4)

> يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبَارَهَا

*Yevme-iżin tuhaddiśu aḣbârahâ*

**Meal (Diyanet):** İşte o gün, yer, kendi haberlerini anlatır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/99/4

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Zilzâl Suresi'nin 4. ayeti, kıyamet gününde yeryüzünün kendi üzerinde cereyan eden olayları haber vereceğini ifade eder. Bu ayet, yeryüzünün canlı bir varlık gibi algılanarak, ilahi bir emirle konuşma yeteneği kazanacağını ve geçmişteki sırları ifşa edeceğini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"يَوْمَئِذٍ","root":"ي و م","rootLatin":"y-v-m","meaning":"O gün, yani kıyamet günü, yeryüzünün haberlerini anlatacağı zaman dilimi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'yevm' kelimesinin genellikle güneşin doğuşundan batışına kadar olan zaman dilimini ifade ettiğini belirtir. Ancak Kur'an'da bazen mutlak zamanı, bazen de belirli bir olayın vuku bulduğu zamanı ifade etmek için kullanılır. Bu ayetteki 'yevmeizin' ise, Zilzâl Suresi'nin genel bağlamında kıyamet gününü, yani yeryüzünün şiddetle sarsılacağı ve haberlerini anlatacağı o özel zamanı işaret eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'yevm' kelimesinin hem bilinen gün anlamında hem de bir dönemi veya bir olayın vuku bulduğu zamanı ifade etmek için kullanılabileceğini açıklar. 'Yevmeizin' ifadesi, 'o zaman' veya 'o gün' anlamına gelir ve burada yeryüzünün haberlerini anlatacağı, yani kıyametle ilgili olayların gerçekleşeceği belirli bir zaman dilimini vurgular."}]},{"word":"تُحَدِّثُ","root":"ح د ث","rootLatin":"h-d-s","meaning":"Yeryüzünün, üzerinde cereyan eden olayları ve sırları açığa vurarak anlatması.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hades' kökünden türeyen 'tuhaddisu' fiilinin 'haber vermek, anlatmak' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayette yeryüzünün 'konuşması', mecazi bir anlatım olup, üzerinde işlenen her türlü amelin, iyiliğin ve kötülüğün Allah'ın emriyle ortaya çıkacağını ifade eder. Yeryüzü, üzerinde yapılanları şahitlik ederek 'anlatacaktır'."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tuhaddisu' fiilinin burada mecazi bir kullanım olduğunu vurgular. Yeryüzünün 'konuşması', aslında üzerinde cereyan eden olayların ve sırların açığa çıkması, ifşa olması demektir. Bu, yeryüzünün bir şahit gibi davranarak, üzerinde yapılan her şeyi 'haber vereceği' anlamına gelir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hades' kökünün Kur'an'daki kullanımlarını incelerken, 'haber vermek, konuşmak' anlamının ötesinde, bir olayın vuku bulduğunu veya bir bilginin aktarıldığını ifade ettiğini belirtir. Bu ayette yeryüzünün 'tuhaddisu' etmesi, onun üzerinde gerçekleşen her şeyin, ilahi bir iradeyle 'açığa çıkması' ve 'şahitlik etmesi' olarak anlaşılmalıdır."}]},{"word":"أَخْبَارَهَا","root":"خ ب ر","rootLatin":"h-b-r","meaning":"Yeryüzünün üzerinde gerçekleşen olaylar, sırlar ve ameller hakkında vereceği bilgiler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'haber' kelimesinin 'bir şey hakkında bilgi vermek' anlamına geldiğini ifade eder. Bu ayetteki 'ahbârahâ' (onun haberleri), yeryüzünün üzerinde işlenen tüm amelleri, iyilikleri ve kötülükleri, yani kendi 'sırlarını' ve 'tanıklıklarını' kapsar. Yeryüzü, üzerinde yaşanan her olayın bir kaydı gibi, bu 'haberleri' açığa çıkaracaktır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'haber' kelimesinin 'bir şeyin hakikatini bildirmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Yeryüzünün 'ahbârahâ'sı, üzerinde cereyan eden her şeyin gerçekliğini, gizli kalmış tüm sırları ve işlenen amelleri kapsar. Bu, yeryüzünün bir şahit olarak, üzerinde yaşanan her şeyi eksiksiz ve doğru bir şekilde 'bildireceği' anlamına gelir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'haber' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'bilgi, malumat, duyuru' anlamlarında kullanıldığını ifade eder. Zilzâl Suresi'ndeki 'ahbârahâ' ise, yeryüzünün üzerinde gerçekleşen tüm olayları, insanların amellerini ve sırlarını kapsayan 'bilgileri' ifade eder. Bu bilgiler, kıyamet günü ilahi bir emirle açığa çıkacak ve şahitlik edecektir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","dirilis","gayb"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mansûb","gloss":"gün"},{"position":1,"surface":"ئِذٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ء-ذ-ا","rootLatin":"'-dh-a","lemma":"إِذ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (tenvin, izafet nedeniyle düşen nun yerine geçmiştir)","gloss":"o zaman"},{"position":2,"surface":"تُحَدِّثُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-د-ث","rootLatin":"h-d-th","lemma":"حَدَّثَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"anlatır"},{"position":3,"surface":"أَخْبَارَ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Teksir","root":"خ-ب-ر","rootLatin":"kh-b-r","lemma":"خَبَر","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"haberlerini"},{"position":3,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *99/1-5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *99/1-5*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *99/4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *99/1-5*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *99/4*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *99/4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *99/1-5*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *99/1-5*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *99/1-5*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *99/4*