# Zilzâl Sûresi, 8. Âyet (99:8)

> وَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُۥ

*Vemen ya'mel miśkâle żerratin şerran yerah(u)*

**Meal (Diyanet):** Kim de zerre ağırlığınca bir kötülük işlerse, onun cezasını görecektir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/99/8

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Zilzâl Suresi'nin 8. ayeti, ahiret gününde amellerin eksiksiz bir şekilde karşılık bulacağını vurgular. Ayet, en küçük iyilik ve kötülüğün dahi Allah katında kayda geçtiğini ve sahibine gösterileceğini ifade ederek, ilahi adaletin hassasiyetini ve kapsamını dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"يَعْمَلْ","root":"ع م ل","rootLatin":"a-m-l","meaning":"Bir işi, eylemi veya fiili gerçekleştirmek, yapmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Amel (عمل), kasten yapılan her türlü fiil için kullanılır. Ayetteki 'men ya'mel' ifadesi, kişinin bilinçli olarak gerçekleştirdiği, iradi fiilleri kapsar ve bu fiillerin karşılığının görüleceğini belirtir. Bu, sadece fiziksel eylemleri değil, niyetleri de içeren geniş bir anlam taşır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Amel (عمل), genel olarak bir işi yapma, icra etme anlamındadır. Ayetteki kullanımı, kişinin dünya hayatında yaptığı her türlü fiilin, ahiretteki karşılığını bulacağını ifade eder. Bu, ilahi adaletin tecellisinde amellerin merkezi rolünü vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'amel' kavramının Kur'an'da genellikle 'iyi' veya 'kötü' sıfatlarıyla birlikte kullanıldığını ve ahlaki bir değer taşıdığını belirtir. Bu ayette 'şerran' kelimesiyle birlikte kullanılması, amelin ahlaki boyutunu ve sonuçlarını açıkça ortaya koyar; yani yapılan kötülüğün karşılığının görüleceğini ifade eder."}]},{"word":"مِثْقَالَ","root":"ث ق ل","rootLatin":"s-k-l","meaning":"Bir şeyin ağırlığı, tartısı veya miktarı; burada 'kadarı' anlamında kullanılır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Miskâl (مثقال), bir şeyin ağırlığını ölçmek için kullanılan birimdir. Ayetteki 'miskâle zerratin' ifadesi, en küçük ağırlık veya miktar anlamına gelir. Bu, yapılan kötülüğün ne kadar önemsiz görünürse görünsün, Allah katında bir ağırlığı olduğunu ve karşılığının verileceğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sikl (ثقل) kökünden türeyen miskâl (مثقال), bir şeyin ağırlığını ifade eder. Ayetteki kullanımı, zerre kadar dahi olsa, yapılan kötülüğün tartıda bir karşılığı olacağını ve bu karşılığın görüleceğini belirtir. Bu, ilahi adaletin en ince ayrıntılara kadar nüfuz ettiğini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'miskâl' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'miktar' veya 'ağırlık' anlamında kullanıldığını ve ilahi adaletin hassasiyetini vurguladığını belirtir. Bu ayette, 'zerre' ile birlikte kullanılarak, en küçük amelin dahi göz ardı edilmeyeceği mesajını pekiştirir."}]},{"word":"ذَرَّةٍ","root":"ذ ر ر","rootLatin":"z-r-r","meaning":"Çok küçük, gözle zor görülen bir parça, toz zerresi veya karınca yavrusu gibi en küçük varlık.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Zerre (ذرة), mecazi olarak çok küçük, önemsiz görünen bir şeyi ifade eder. Ayetteki 'miskâle zerratin' ifadesi, yapılan kötülüğün ne kadar küçük olursa olsun, Allah katında bir karşılığı olacağını ve bunun göz ardı edilmeyeceğini belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zerre (ذرة), karıncanın en küçüğü veya tozun en ince parçası gibi, gözle zor görülen en küçük varlık için kullanılır. Ayetteki kullanımı, yapılan kötülüğün miktarının ne kadar az olursa olsun, Allah'ın ilminden ve adaletinden kaçamayacağını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Zerre (ذرة), en küçük ve önemsiz görünen şeyi ifade eder. Bu ayette, 'miskâl' ile birlikte kullanılarak, yapılan kötülüğün miktarının ne kadar az olursa olsun, ahiretteki hesabın dışında kalmayacağını ve karşılığının görüleceğini pekiştirir."}]},{"word":"شَرًّا","root":"ش ر ر","rootLatin":"ş-r-r","meaning":"Kötülük, zarar, fenalık veya olumsuz bir durum.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Şerr (شر), hayrın zıddı olup, zarar veren, kötü olan her şeyi ifade eder. Ayetteki 'şerran' kelimesi, kişinin yaptığı her türlü olumsuz eylemi, günahı veya başkasına zarar veren fiili kapsar. Bu, ahirette karşılığı görülecek olan kötü amellerin genel bir tanımıdır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şerr (شر), genellikle istenmeyen, hoş olmayan ve zarar veren durumlar için kullanılır. Ayetteki kullanımı, kişinin işlediği her türlü kötülüğün, ne kadar küçük olursa olsun, ahirette kendisine gösterileceğini ve karşılığını bulacağını belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'şerr' kavramının Kur'an'da genellikle 'hayr' kavramıyla zıtlık içinde kullanıldığını ve ahlaki bir değer yargısı taşıdığını belirtir. Bu ayette, 'amel' ile birlikte kullanılması, yapılan eylemin ahlaki niteliğini ve bunun ahiretteki sonuçlarını açıkça ortaya koyar; yani kötü amelin karşılığının görüleceğini ifade eder."}]},{"word":"يَرَهُۥ","root":"ر أ ى","rootLatin":"r-'-y","meaning":"Görmek, müşahede etmek, idrak etmek veya bir şeyin sonucuna şahit olmak.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ra'y (رأى) fiili, sadece gözle görmek değil, aynı zamanda bir şeyin sonucuna şahit olmak veya onu idrak etmek anlamında da kullanılır. Ayetteki 'yerahu' ifadesi, kişinin yaptığı kötülüğün karşılığını bizzat göreceğini, yani cezasını çekeceğini veya sonucuna katlanacağını mecazi olarak ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ru'yet (رؤية), hem gözle görmeyi hem de kalple idrak etmeyi kapsar. Ayetteki 'yerahu' ifadesi, kişinin yaptığı kötülüğün ahirette somut bir şekilde karşısına çıkacağını, yani amellerinin sonuçlarını açıkça müşahede edeceğini belirtir. Bu, ilahi adaletin kesinliğini ve şeffaflığını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'yerahu' fiilinin Kur'an'da genellikle amellerin karşılığının görülmesi bağlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, yapılan zerre kadar kötülüğün dahi ahirette sahibine gösterileceği ve karşılığının verileceği mesajını pekiştirir, böylece ilahi adaletin kaçınılmazlığını vurgular."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *99/7-8*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk · *99/7-8*
- **TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *99/7-8*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Zilzâl, 99:7-8*
- **Kelime-i Lokmâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Zelzele 99/7-8*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Zilzâl, 99:7-8*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Zilzâl, 99:8*
- **Kelime-i Lokmâniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Zelzele 99/7-8*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Zilzâl 99:8*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Zilzâl 99:8*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Zilzâl, 99:8*
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *99/8*