# Abdal

> Üst düzey velilerden bir grup. Ricâlül-gayb hiyerarşisinde önemli mertebe.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/abdal

---

## Tanım
Abdâl, "bedel" kelimesinin çoğulu olup "değiştirilenler" veya "birbirinin yerine geçenler" anlamına gelir. Tasavvufta ricâlü'l-gayb hiyerarşisinde kutub ve evtâddan sonra gelen yedi (bazı rivayetlerde kırk) velî zümresini ifade eder. Dünyanın yedi iklimine dağılırlar ve her iklimi bir abdâl koruduğu için "abdâl" denir; zira biri vefat ettiğinde yerine bir başkası geçirilir.

## Etimoloji
"b-d-l" kökünden; değişmek, yer değiştirmek. "Abdâl" kelimesi hem "bedeller" (birbirinin yerine geçenler) hem "büdelâ"nın eş anlamlısı olarak kullanılır.

## Hadis
"Benim ümmetimde kırk kişi İbrahim (a.s.)'ın kalbi üzeredir; Allah onlarla halka rızık verir, onlarla yağmur yağdırır, onlarla belayı def eder" (Ebû Nuaym, Hilye; Ahmed b. Hanbel, Müsned). Bu hadis abdâlın teolojik temelidir.

## Özellikleri
İbn Arabi'ye göre abdâlın özellikleri:
- **Sükût**: Çok az konuşurlar.
- **Uzlet**: Halktan çekilmişlerdir.
- **Cûʿ**: Az yerler.
- **Seher**: Geceleri uyumazlar.

Bu dört haslet "esbâb-ı abdâliyye" diye anılır.

## Hiyerarşi İçindeki Yeri
Ricâlü'l-gayb hiyerarşisi (İbn Arabi'ye göre):
1. Kutub (1)
2. İmâmeyn (2)
3. Evtâd (4)
4. **Abdâl (7)** — her biri bir iklimden sorumlu
5. Nücebâ (40)
6. Nukabâ (300)

## İlgili Kavramlar
- [kutub](/wiki/kutub)
- [evtad](/wiki/evtad)
- [ricali-gayb](/wiki/ricali-gayb)
- [nuceba](/wiki/nuceba)
- [veli](/wiki/veli)

## Kaynaklar
- İbn Arabi, el-Fütûhâtü'l-Mekkiyye
- Ebû Nuaym, Hilyetü'l-Evliyâ
- Şa'rânî, el-Envârü'l-Kudsiyye

## Bu Kavramın Geçtiği Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2)
  > ye çiçekleri ve maârif-i ilâ- hiyye yeşillikleri neşv ü nemâ bulur. [Arapça/Farsça mısrâ — OCR'da bozuk] 2073. “Bahara menstib yağmurun ağaca olan fili, ehl-i saâdete onların nefesle- rinden gelir. &#
- **Tuhfetu'l-Uşşâkî** — Terzibaba - Necdet Ardıç (08 Tuhfetul Ussaki)
  > ..........(55) Gavs, abdal, nükeba, nüceba, büdela, ahyar, umd …….(56) Allahın yanındaki, kıymetin .....................................(59) Şeriatın hakikati ............
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3)
  > zaran, Bahru"l-Ulüm hazretlerinin mütâlaası muvâfık gibi görünür ise de; “bizim mişkâtımız” ta'birinden mutlakâ kendilerinin “kutb”un mâdünu olan kandil mertebesinde olduğuna hükmolunamaz. Çünkü gerek
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4)
  > imdâdlarına koşan arslan adamlar, evliyâ-yı Hakk'ın “abdâl” ta'bir olunan bir sınıfıdır. Cihânın bozukluklarının direkleri olurlar; gizli marazları tedâvi ederler. Bunların kendileri hâlis muhabbettir
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13)
  > ebrâil gibi, Sidre'nin gölgesine kadar mil mil gider. . (4139) “Abdâl"dan murâd, cismâniyetleri rühâniyete tebeddül etmiş insân-ı kâmillerdir. “Sidre”, lügatte bir ağaç ismidir. Burada murâd, “Sidretü
- **Haşr Sûresi** (265 59 48 Ku Ker Yol  Haşr Sûresi   Murat Derûni)
  > ...rlar. Bir numûne olmak üzere cenâb-ı Pîr efendimizin sandûka-i şerifleri üzerine yazılmış olan bir gazel-i âlîlerinin burada dercini münâsib gördüm. Gazel: “Ölüm gününde benim tabutum gidici olduğu vakit,...
- **Kelime-i Lûtiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Lûtiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Melkiyye)
  > ...daha tamâmız. Maahâzâ bu abdâl ona dediğini dedi; bu da o kabîldendir. Ma’lûm olsun ki, erbâb-ı velâyetin sınıfları vardır. Bunlardan bir sınıfı hall ve akd-ı umûra...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5)
  > sâhibi katında kuvvetli ve değerli”) buyrulmuştur. 7. Ve tabaktan değil, Hak'tan bil! Abdâl'ın kuvvetini dahi, “Abdâl” sıfât-ı abdânîleri, sıfât-ı hakkâniyeye tebeddül etmiş olan evliyâullahtır. Nitek
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6)
  > rinin menkabesinde şöyle yazar ki: “Ebü Bekir Kettâni hazretleri Harem-i Şerif'in bir tarafında oturmuş ve bir tarafında da muhaddisinden Abdürrezzâk hazretleri va'z ve nasihat etmekte bulunmuş idi. H
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (12 Terzi Baba 1)
  > ...lece Hacı Bektaş’tan aynı gün yola çıkıldı, akşam üzeri Ankara’ya vasıl olundu, Hacı Bayram Veli’yi ziyaret, türbe kapanmak üzere hemen kısa bir dua; türbe kapandı. Gece Ankarada kalış, Gençlik parkına gid...
- **Hikâyeler, Vecizeler, Atalar Sözü** — Terzibaba - Necdet Ardıç (84 Hikâyeler – Vecizeler – Atalar sözü)
  > ...rını Hak yolunda ifna ettikleri için onların gönlünde Hakkın verdiği muhabbet bonservisi vardır. Bunlar “dile benden her dileğini verece-ğim” lütfuna mazhar olmuşlardır. Onlara dokunmağa gel-mez, bil’akis...
- **DVT-C001 (Ses Kaydı)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (1772747276481 DVT C001.MP3)
  > ...tekkelerdir. Hüseyin Vassaf’ın ifadesine göre bir zamanlar yalnız İstanbul’da on dokuz tane Uşşâkî Dergâhı vardı. Erzurumlu Yeşilzâde Mehmed Sâlih’in 1919 yılında hazırladığı Rehber-i Tekâyâ adlı esere gö...
- **TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (187 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...Ebû Medyen Mağribî hazretlerinin ism-i şerifleri Şuayb'dır. Kendileri bu kitabın sahibi Şeyh-î Ekber (r.a.) efendimizin mürşid-i âlîleridir. Suâl: Ebû Medyen hazretlerinde, umûr-ı âlemde tasarruf eden abda...
- **Secde Sûresi** (256 32  Ku Ke Yol Secde Suresi Muharrem Avan)
  > ...katinin dört aşamasının ayrıntılı açıklaması bulunmaktadır, oraya bakılması faydalı olacaktır. Ayrıca bir başka açıdan “ Halaka-l-insâni min tîn ” ayetinde ki insanın Halkiyetine çamur ile başlanması şu ma...
- **Aşk ve Muhabbet Yolu** — Terzibaba - Necdet Ardıç (77 Aşk VE Muhabbet Yolu)
  > ...cü ırmak da şaraptır. İlm-i ledün dedikleri bu mânevi ve lâhutî şarâbın vereceğı mestlik ve sarhoşluğuna beşeri varlık kolay kolay dayanmaz. Âdeta aklı öldürür de üstüne manevrasına çıkar (Ben O'yum) der....
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1)
  > l ol LG (İbrâhim, 14/10) "Siz de ancak bizim gibi beşersiniz dediler" âyet-i kerîmesine işâret edilir. 3 3 çal se ülüşl ge yiz Olea çiş lal af de Ez YI esl ol LG (ibrâhim, 14/10) “Siz de ancak bizim g
- **TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (192 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...َى الْاَرْضِ هَوْنًا وَاِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا 25/63-O çok merhametli Allah'ın (has) kulları onlardır ki, yeryüzünde tevazu ile yürürler ve cahil kimseler kendilerine laf attığı za...
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç (179 13 Terzi-Elif-Terazi-Teradî-İrfan Mektebi-Kırk Seyir)
  > ...şu gömlekten (beden elbisesi) başka bir şey kalmadı” Hazret-i Mevlânâ ölüm gününü “Şeb-i Aruz” “Düğün Gecesi” olarak betimlemekte ve dünya hayatını mahbusluk olarak nitelemektir. Evet, ehlullah’ın Hakk ile...
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (174 11 Ku Ker Yol Mutaffifin Suresi)
  > ...sal eyle [63] Verilen ehil tamlamalarına Ehlullahta ilave edilebilir. Yani kim varlığında, nefsinde ne iş ile iştigal ve inananlara o yönden yaklaşıp, samimi, alaylı gülüyor ve onlar ile alay ediyor ve han...
- **Hac Sûresi** (234 22 27 Kur Ker Yol Hac Sûresi   Murat Deruni)
  > ...erler. 25/63 وَعِبَادُ الرَّحْمَنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْاَرْضِ هَوْنًا وَاِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا 25/63-) Ve ıbadur Rahmanilleziyne yemşune alel Ardı hevnen ve iza hatabehüm...
- **Kâf Sûresi** (254 50 32 Kur Ker Yol Kaf Sûresi ve  Mustafa Hilmi Sâfî  Hz.   Murat Deruni)
  > ...eden evliyâya derler. Ya’nî bu evliyâyı Hakk’ın müessir olan nefesleri, âlem-i gaybın bahârındandır; ve onların enfâs-ı mübârekelerinden gönüllerde ve canlarda ulûm-ı ledünniyye çiçekleri ve maârif-i ilâhi...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12)
  > bedelleridir; ve vücüd-ı abdâni ve sıfât-ı beşeri içinde çırpınıp duran halk cinsinden değillerdir. Ey tâlib-i hakikat! Sen bu abdâlin vücüdları kitâbına bakmak istersen onların süret yaprağını çevir,
- **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç (54 90 Beled-Şems-leyl-Duhâ-İnşirâh)
  > ...Bunlara (Abdal) da denebilir. Yani bütün varlığını Hakka “bedel” olarak vermiş ve kendilerine hiçbir şey kalmamış, böylece ortada kendileride kalmamış olduğundan har...
- **İnci Tezgâhı (1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (41 (İnci tezgâh-ı))
  > ...************ İslâmı kabul etmeyenler hakiki taassup sahibidirler. Çünkü eski hallerinde ısrar etmektedirler. Yenilik İslâm’dadır. Ehl-i kitap yeniliği kabul etmedikleri için dinlerinde taassupta kaldılar....

## İlgili Kavramlar

- [Ricâlü'l-Gayb](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/ricali-gayb) — part_of
- [Kutub](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/kutub) — related
- [Ricâlü'l-Gayb](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/ricali-gayb) — related
- [Veli](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/veli) — related
- [Ricâlü'l-Gayb](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/ricali-gayb) — part_of
- [Kutub](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/kutub) — related
- [Ricâlü'l-Gayb](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/ricali-gayb) — related
