# Abdulkerim Cili > İnsan-ı Kamil kitabının yazarı. Cili tasavvuf ekolünün temsilcisi. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/abdulkerim-cili --- ## Tanım Abdülkerîm b. İbrâhim b. Abdülkerîm el-Cîlî (767/1366 – 832/1428 civ.), İbn Arabî ekolüne bağlı, vahdet-i vücûd doktrinini sistematize eden ve *el-İnsânü'l-Kâmil* adlı meşhur eserin yazarı olan Yemenli sûfî-düşünürdür. ## Adı ve Nispet "Cîlî" (veya Cîlânî) nispeti, atalarının Hazar Denizi güneyindeki Gîlân bölgesinden gelmesindendir — aynı bölge Abdülkādir-i Geylânî'nin de menşeidir. Rivayete göre Cîlî, Abdülkādir-i Geylânî'nin soyundan gelir. ## Hayatı - **767/1366:** Bağdat (veya Gîlân) civarında doğdu - Genç yaşta Yemen'e (Zebîd şehrine) göçtü - Şeyh Şerâfeddîn İsmâil b. İbrâhim el-Cebertî'nin (ö. 806/1403) mürîdi oldu — hem İbn Arabî öğretisini hem Şâzelîyye tarikatını ondan aldı - Hindistan ve Mekke'ye seyahat etti - **832/1428 civarı:** Zebîd'de vefat etti ## Eserleri - ***el-İnsânü'l-Kâmil fî Ma'rifeti'l-Evâhiri ve'l-Evâil***: En meşhur eser. 63 bâb. Vahdet-i vücûdun sistematik şerhi. - ***Merâtibü'l-Vücûd***: Varlık mertebelerini sayan risâle (40 mertebe) - ***el-Kehf ve'r-Rakīm fî Şerhi Bismillâhirrahmânirrahîm***: Besmele şerhi - ***en-Nâdirâtü'l-Ayniyye***: İbn Arabî'nin *Risâletü'l-Ayniyye*'sine şerh - ***Kitâbü'l-Kemâlât***: Kemâl mertebeleri - ***el-İsferü'l-Garîb***: Ruhanî seyahat ## Öğretisi Cîlî, İbn Arabî'nin öğretisini bazı noktalarda geliştirmiştir: - **Merâtib-i vücûd:** 40 mertebe (İbn Arabî'de daha az sistematikti) - **İnsân-ı Kâmil doktrini:** Her devirde bir kâmilin bulunması, kutbiyet makamı - **Hakîkat-i Muhammediyye:** Kâinatın ilk tecellîsi ve son gayesi olarak Muhammedî hakikat - **Zât-ı ahadiyet:** Bütün isim ve sıfatların ötesinde mutlak birlik ## Bazı Özgün Tezleri - Hz. Muhammed'in hakikati bütün peygamberlerin ve velîlerin kaynağıdır; her devirde "Muhammed'in hakikati bir kâmil üzerinden tecellî eder" - Cehennem azâbı da sonunda rahmete dönüşür (istidlâl-i ihtişâmî; İbn Arabî'de de izleri vardır) - Bütün dinler Hakk'ın mazharıdır; fakat zuhûr mertebeleri farklıdır ## Tesiri Osmanlı tasavvufunda büyük etkiye sahip olmuştur: Niyâzî-i Mısrî, İsmâil Hakkı Bursevî, Abdülaziz Mecdî Tolun (*İnsân-ı Kâmil* mütercimi) onun düşüncesini Türkçe dünyasına taşımıştır. Modern dönemde Necdet Ardıç sohbetlerinde Cîlî'nin *İnsân-ı Kâmil*'i sıklıkla referans alınır. ## İlgili Kavramlar - [insan-i-kamil-kitap](/wiki/insan-i-kamil-kitap) - [insan-i-kamil](/wiki/insan-i-kamil) - [ibn-arabi](/wiki/ibn-arabi) - [vahdet-i-vucud](/wiki/vahdet-i-vucud) - [meratib-i-vucud](/wiki/meratib-i-vucud) ## Kaynaklar - Abdülkerîm el-Cîlî, *el-İnsânü'l-Kâmil* - R. A. Nicholson, *Studies in Islamic Mysticism* (Cîlî bölümü) - Abdülaziz Mecdî Tolun (terc.), *İnsân-ı Kâmil* ## Bu Kavramın Geçtiği Eserler - **Zümer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (257 39 8 Zümer Sûresi T.O. Cem Cemâlî (1)) > Nitekim, senedi hakkında muhaddisler arasında ihtilâf bulunmakla birlikte tasavvuf ehli arasında yaygın olarak nakledilen bir hadîste, " El-insânu ve'l-Kur'ânu tev'emâni " ( İnsân ve Kur'ân (aynı batında doğan) ikiz kardeştirler ) buyrulur. O batın, Abdülkerim Cîlî Hazretleri'nin İnsân-ı Kâmil isimli eserinde belirttiği gibi Ahâdiyyet ya'nî Zât mertebesidir (Terzi Baba şerhi, Cilt III, s. 98). “ İz- -T-B- ” Bu iki... - **Haşr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (265 59 48 Ku Ker Yol Haşr Sûresi Murat Derûni) > ...111) "Lübb-ül Lü'b ve Sırr-üs Sırrı" Şerhi 112) Bir Kardeşin Soruları ve Cevapları 113) Abdülkerim Cîlî - İnsân-ı Kâmil Cilt (1-Kitap-2) Şerhi 114) Abdülkerim Cîlî - İnsân-ı Kâmil Cilt (1-Kitap-3) Şerhi 115) Abdülkerim Cîlî - İnsân-ı Kâmil Cilt (1-Kitap-4) Şerhi 116) Kudüs Seyahati Dosyası 117) Abdülkerim Cîlî - İnsân-ı Kâmil Cilt (1-Kitap-5) Şerhi 118) Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk: (52) Tûr Sûresi ve M. - **Hadîd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (263 57 46 Ku Ker Yol Hadid Sûresi Murat Derûni) > ...111) "Lübb-ül Lü'b ve Sırr-üs Sırrı" Şerhi 112) Bir Kardeşin Soruları ve Cevapları 113) Abdülkerim Cîlî - İnsân-ı Kâmil Cilt (1-Kitap-2) Şerhi 114) Abdülkerim Cîlî - İnsân-ı Kâmil Cilt (1-Kitap-3) Şerhi 115) Abdülkerim Cîlî - İnsân-ı Kâmil Cilt (1-Kitap-4) Şerhi 116) Kudüs Seyahati Dosyası 117) Abdülkerim Cîlî - İnsân-ı Kâmil Cilt (1-Kitap-5) Şerhi 118) Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk: (52) Tûr Sûresi ve M. - **Câsiye Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (259 45 CÂSİYE SURESİ Abdürrezzak Tek (son)) > 90) Abdülkerim Cîlî - İnsân-ı Kâmil Cilt (1-Kitap-1) Şerhi 91) Terzi Baba (7) Biismi Has, Selâm (13) 92) Abdülkerim Cîlî - İnsân-ı Kâmil Cilt (2) Şerhi 93) İslâm, Îmân, İhsân, Îkân - İngilizce 94) İbretlik Bir Hikâye Daha - Mescid-i Dırar. Kubbetu'l Kara. 95) Terzi Baba (8) (19/53) 96) Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk: (41) Fussilet Sûresi 97) Terzi Baba Umre Dosyası (2015) 98) Solan Bahçenin... - **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Hicr Suresi) > ...111) "Lübb-ül Lü'b ve Sırr-üs Sırrı" Şerhi 112) Bir Kardeşin Soruları ve Cevapları 113) Abdülkerim Cîlî - İnsân-ı Kâmil Cilt (1-Kitap-2) Şerhi 114) Abdülkerim Cîlî - İnsân-ı Kâmil Cilt (1-Kitap-3) Şerhi 115) Abdülkerim Cîlî - İnsân-ı Kâmil Cilt (1-Kitap-4) Şerhi 116) Kudüs Seyahati Dosyası 117) Abdülkerim Cîlî - İnsân-ı Kâmil Cilt (1-Kitap-5) Şerhi 118) Kur’ân-ı Kerîm’de Yolculuk: (52) Tûr Suresi ve M. - **Lübbü'l-Lübb (İngilizce)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Lübbül Lüb İngilizce) > ...0) Abdülkerim Cîlî - İnsân-ı Kâmil Cilt (1-Kitap-1) Şerhi 91) Terzi Baba (7) Biismi Has, Selâm (13) 92) Abdülkerim Cîlî - İnsân-ı Kâmil Cilt (1-Kitap-1) Cilt (2) Şe... - **Mümtehine Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (266 60 49 Ku Ker Yol Mümtehine Sûresi Murat Derûni) > 90) Abdülkerim Cîlî - İnsân-ı Kâmil Cilt (1-Kitap-1) Şerhi 91) Terzi Baba (7) Biismi Has, Selâm (13) 92) Abdülkerim Cîlî - İnsân-ı Kâmil Cilt (2) Şerhi 93) İslâm, Îmân, İhsân, Îkân - İngilizce 94) İbretlik Bir Hikâye Daha - Mescid-i Dırar. Kubbetu'l Kara. 95) Terzi Baba (8) (19/53) 96) Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk: (41) Fussilet Sûresi 97) Terzi Baba Umre Dosyası (2015) 98) Solan Bahçenin Kuruyan Gülleri... - **Vâkı'a Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (262 56 Ku Ker Yol Vâkıa Sûresi) > ...Cîlî - İnsân-ı Kâmil Cilt (2) Şerhi 93) İslâm, Îmân, İhsân, Îkân - İngilizce 94) İbretlik Bir Hikâye Daha - Mescid-i Dırar. Kubbetu'l Kara. 95) Terzi Baba (8) (19/5... - **İnsân-ı Kâmil (Cilt 4)** — Abdulkerim Cili (117 İ̇nsân-I Kâmi̇l) > İNSÂN-I KÂMİL Abdülkerim Cîlî Abdülkadir Akçiçek tercümesi Cilt (1/ Kitap/5) (14/20) BÖLÜMLERİ. NECDET ARDIÇ TERZİ BABA ŞERHİ İRFAN... - **Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (108 3 Ru ya Mana Alemi Terzi Baba ile ilgili zuhuratlar) > Avni Konuk, cilt 2 İshak fass-ı sahife (93) (Sadeleştirerek)………………………. (43) Abdül Keriym Cîlî (İnsân-ı Kâmil) Çeviren Abdül kadir Akçiçek: Sayfa 503 - 54 bölüm-vehim:…………………………. (44) Fusûsu’l Hikem Yûsuf fass-ı sayfa 246 da bu manâ da şöyle bir değerlendirme vardır… - **İnsân-ı Kâmil (Cilt 6)** — Abdulkerim Cili (167 İ̇nsân-I Kâmi̇l) > İNSÂN-I KÂMİL Abdülkerim Cîlî Abdülkadir Akçiçek tercümesi Cilt (1/ Kitap/7) (34/41) BÖLÜMLERİ. NECDET ARDIÇ TERZİ BABA ŞERHİ İRFAN... - **İnsân-ı Kâmil (Cilt 2)** — Abdulkerim Cili (114 1 İ̇nsân-I Kâmi̇l) > İNSÂN-I KÂMİL Abdülkerim Cîlî Abdülkadir Akçiçek tercümesi Cilt (1/ Kitap/3) - Zat-İsim-Sıfat- NECDET ARDIÇ TERZİ BABA ŞERHİ İRFAN... - **İnsân-ı Kâmil (Cilt 1)** — Abdulkerim Cili (113 1 İ̇nsân-I Kâmi̇l) > İNSÂN-I KÂMİL Abdülkerim Cîlî Abdülkadir Akçiçek tercümesi Cilt (1/ Kitap/2) - Mukaddime - NECDET ARDIÇ TERZİ BABA ŞERHİ İRFAN SOFR... - **İnsân-ı Kâmil (Cilt 3)** — Abdulkerim Cili (115 1 İ̇nsân-I Kâmi̇l) > İNSÂN-I KÂMİL Abdülkerim Cîlî Abdülkadir Akçiçek tercümesi Cilt (1/ Kitap/4) (4/13) BÖLÜMLERİ. NECDET ARDIÇ TERZİ BABA ŞERHİ İRFAN... - **İnsân-ı Kâmil (Cilt 5)** — Abdulkerim Cili (166 İ̇nsân-I Kâmi̇l) > İNSÂN-I KÂMİL Abdülkerim Cîlî Abdülkadir Akçiçek tercümesi Cilt (1/ Kitap/6) (21/33) BÖLÜMLERİ. NECDET ARDIÇ TERZİ BABA ŞERHİ İRFAN... - **Kelime-i Ya'kûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Ya'kûbiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Rûhiyye) > ” Ve bu hakîkati tavzîhan Abdülkerîm Cîlî (k.s.) el-İnsânu'l-Kâmil nâmındaki eser-i âlîlerinde âtîdeki beyânâtta bulunmuşlardır: ✨ ✨ Sade Türkçe flash Şimdi, bu tenezzüllerin (aşağı inişlerin) hepsi, Hakk'ın latîf Zât'ının mertebe mertebe kesîf (yoğun) sûretlere bürünerek ortaya çıkmasından ibarettir. - **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (243 33 25 Kur Ker Yol Ahzab Sûresi Murat Deruni) > ) hakında Abdülkerîm Cîlî hazretlerinin İnsân-ı Kâmil isimli eserinin Vehim bölümünden konumuzla ilgili kısımları aktaralım: “ İz- -T-B- ” -------- “Burası Azrâil’in ((a.s.))’ın makamıdır ammâ Resûlullah (s.a.v) efendimizden. Allahû Teâla Resûlullah (s.a.v) efendimizin vehmini kâmil ismi nûrundan halketti, Azrâil (a.s.)’ide Resûlullah’ın (s. - **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Dur Rabbın Namazda Cilt 2) > (81) Sadreddin Konevî’nin yorumu………………………………………. (85) Abdülkerim Cîlî’nin getirdiği yorum………………………….…… (85) Dokuzuncu bölüm Allah İsmi A’zam-ı………………………………………………………… (98) “Kelime-i Tevhid”in doğuşu… - **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Dur Rabbın Namazda Cilt 1) > (16) Hazreti Peygamberimizi rû’ya-da görmek-Rû’ya ve rû’ya görmek: Düş görmek:)………………………………………………. (19) Abdül Keriym Cîlî (İnsân-ı Kâmil) Çeviren Abdül kadir Akçiçek: Sayfa 503 - 54 bölüm-vehim:………………………. (22) Şimdi yine bu hususta, özetle sadeleştirerek. - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9) > Eğer akıcı su olsa, onu bağlar; ve eğer zamanın âlimi olsa ona güler. Abdülkerîm-i Cîlî (k.s.) el-İnsânü'l-Kâmil ismindeki eserinde buyurur ki: "Şeytanın külliyet itibarıyla (bütüncül olarak) saptırma araçları yedidir: 1- Dünya ve dünyanın kötülüğü. Buna göre Resûl-i Ekrem hazretlerinin seçtiği yol, dünya işlerinde dahi Hakk'ı unutmayarak çalışmaktır. - **Sohbet Arası Sohbetler (24)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (156 24 Soh. ara.sohbetler) > En kemallisi her mertebenin içinde bulunduğu halin gereğiyle şuuruyla ibadet etmektir. Mesela Abdülkerim Cîlî, İnsan-ı Kâmilin başında yazar: Peygamberimizden naklen: ”Miraç gecesi geçerken bir perde gördüm, açayım dedim o perdeyi Cebrail dur dedi! - **Secde Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (256 32 Ku Ke Yol Secde Suresi Muharrem Avan) > ...Mesnevî-i Şerîf ’i, Abdülkerim Cîlî’nin İnsân-ı Kâmil ’i ve Niyâzî-i Mısrî Hazretleri’nin nutuklarından istifade edilmiştir. Ayrıca metinlerin anlaşılması ve kavram... - **Fâtiha Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (35 1 Fâti̇ha-Sûresi̇) > Bizler Bismillâhir- RahmânirRahîm dediğimiz zaman Efendimizden (s.a.v) bizlere intikal eden bu Hakikat-i İlâhiyye’nin o kanal ile zuhura gelmesidir. Abdülkerim Cîlî Hz. leri “El Kehfi ve’r rakîm fi şerhi bismillâhirrahmânirrahîm” adlı risâlesine bu hakikatler dolayısıyla bu ismi vermiştir, mağaranın ve rakim hakikatinin ifade ettiği isme yani içindeki mânâlara binâen bu ismi vermiştir. - **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (89 6 her ey merkez nde mi hik yesi) > "Saffat (37/159): Allah, onların yakıştırdıkları vasıflardan münezzeh ve yücedir." Yani hayâli teşbihimizden uzaktır. Abdülkerîm Cîlî (k.s) "Ulvî olmaklık ve süflî olmaklık senin iki örtündür" der. Abdülkerîm Cîlî, İnsân-ı Kâmil, Terzi Baba Şerhinizden, Tenzih Hakkında (10. - **Terzi Baba’nın Tasavvuf Anlayışında Namaz Kavramı Yüksek Lisans Tezi** — Canan Çalışkan (Terzi Baba’nın Tasavvuf Anlayışında Namaz Kavramı) > Muhibbanı tarafından Terzi Baba olarak anılan Necdet Ardıç’ın tasavvufî görüşlerinin Kur'ân ve Sünnet anlayışı çerçevesinde şekillendiğini ifade etmemiz gerekir. Bunun yanında İbn Arabî, Mevlânâ Celâleddin Rumî, Abdulkerîm el-Cîlî ve Abdulkadir-i Geylânî gibi büyük İslâm mutasavvıflarının görüş ve düşüncelerinden etkilendiğini de belirtmek gerekir. - **DVT-C001 (Ses Kaydı)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (1772747276481 DVT C001.MP3) > Tasavvuf kültürünün çok önemli eserleri olan Muhyiddin İbnü’l-Arabî'nin Fusûsu’l- hikem, Hazreti Mevlânâ’nın Mesnevî-i Şerîf, Abdülkerîm el-Cîlî’nin el-İnsânü’l-kâmil adlı eserlerini ve daha birçok tasavvufî eseri çağımız insanının anlayacağı şekilde açıklamak gibi zorlu bir görevi yerine getirmektedir. BİRİNCİ BÖLÜM NECDET ARDIÇ’IN HAYATI I. TASAVVUF ÖNCESİ HAYATI A. DOĞUMU, AİLESİ, EVLİLİĞİ VE ÇOCUKLARI Necdet... - **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (165 9 Kiyâmet Sûresi̇) > Vera’ kapısı ki, ehl-i takvâya mahsûsdur. 8. Sıla kapısı ki, sıla edip, akrabâsını ziyâret edenlere mahsûstur . Abdülkerîm Cilî hazretleri ise el-însânü'l-Kâmil nâmındaki eserinde şu sûretle beyân buyurulur: 1. Cennetü’s-Selâm, yâhud Cennetü’l-Mücâzât. - **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Ala ve Gaşiye Sreleri) > Ahadiyet mertebesinde Abdül Kerim Cili Hz lerinin bildirdiğine göre İnniyeti ve Hüviyeti vardır sadece ama bunun da ne olduğunu bilmemiz mümkün değildir. Toplu olarak “ENE” inniyeti ve Hüviyeti olarak biliyoruz. Zîrâ kul olmayınca "ilâh" kimi terbiye edecektir. Halbu ki âlemlerin kaffesi meluhtur. Binâenaleyh Allah Rabbü'l-âlemindir. - **Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Tuzak, Mekr, Hileli Zuhûrât (6)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (172 6 Ru ya Mana Alemi Tuzak Mekr Hileli Zuhuratlar) > Bunu yapan hem O’na haksızlık etmiştir hem de O’na irfâniyyetinin olmadığını göstermiştir. Her varlık kendi kemâli üzeredir. Bizlerin yaptığı bütün değerlendirmeler izâfîdir." Kendisi de bir tasavvuf ehli olan Ardıç , bu ifadeleriyle hem kitabın hem de Abdülkerim Cîlî'nin yanında yer alıyor ve bir sufi olarak El-İnsanü'l Kâmil isimli eserin nasıl bir hususiyeti haiz olduğunu işaret ediyor. - **Hz. Peygamber'i Rüyada Görmek** — Terzibaba - Necdet Ardıç (18 Hz.Pey.R ya da.g rmek) > ...-------------- * * * 8 Abdül Keriym Cîlî (İnsân-ı Kâmil) Çeviren Abdül kadir Akçiçek: Sayfa 503 - 54 bölüm-vehim: İşte bu Azrâil melek, ruhunu alacağı kimseye, onun... - **TB. Kelime-i İsmâîliyye & Ya'kûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (183 Fusûsu’l-Hi̇kem) > ) Efendimize raci olur, bunların ikisi de caiz değildir. Fakat ne çare ki zevklerdeki ihtilaf ve meşrepler (anlayışlar) Abdül Kerim Cili Hz.leri gibi hakikaten mümtaz bir arif olan bu zat-ı şerifi bu gibi mütalaaya sevk etmiştir. Yani kendi zevki daha başka türlüdür, meşrebi daha başkadır, onun için böyle düşünmüş olabilir diyor. - **Altı Peygamber - Hz.Nuh (a.s) Neciyullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç (21 6 Peygamber (2)) > ” Abdül Kerîm cîlî, (İnsân-ı Kâmil) isimli kitabının başında bu Âyet-i Kerîmeyi, (Onu levhalarla çivilerle yapılmışa yükledik) şekliyle ifade etmektedir. Gerçekten bu Âyet-i Kerîme de bizlere verilen çok ilginç ifâdeler vardır. Her ne kadar burada (Nûh’un) gemisi kastediliyor ise de, ancak gemi ismi geçmiyor. - **Kelime-i Hârûniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Hârûniyye'de Mündemic Olan Hikmet-i İmâmiyye) > ...l-İnsânü’l-Kâmilismindeki kitâbında 57. bâbının birinci faslında şöyle buyururlar: “Ma’lûm olsun ki, Allâh Teâlâ vaktâki nefs-i muhammediyyeyi zâtından yarattı, hâlbuki zât-ı Hak iki zıddı cem’edicidir. C... - **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (261 54 44 Ku Ker Yol Kamer Sûresi Murat Derûni) > Âyet sayısal değeri (54+13= 67 ) dir. 67 de kısaca “Allah” esmâsının sayısal değerini vermektedir. (M.D.) Abdül Kerîm cîlî, (İnsân-ı Kâmil) isimli kitabının başında bu Âyet-i Kerîmeyi, (Onu levhalarla çivilerle yapılmışa yükledik) şekliyle ifade etmektedir. - **Hucurât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (253 49 41 Ku Ker Yol Hucurat Sûresi Murat Derûni) > -------------- Abdül Kerim cîlî (İnsânı-ı Kâmil) isimli kitabının, “İnsân-ı Kâmil” bölümü sayfa (609) dan itibaren bu hususta özetle şöyle demektedir. -------------- İnsân-ı Kâmil. Çeşitli vasıflara bürünür, çeşitli yerlerde zuhur eder. İnsân-ı Kâmil. Olarak kendisine verilen asıl isim, (Muhammed) dir. İnsân-ı Kâmil için. Başka libaslarına itibarla nice nice isimleri vardır. - **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç (59 6 Peygamber (4)) > )’ın elindeki levhâları yere bırakmasına gelince, toprak sâfiyettir ve onları saf ve temiz bir yere bırakıyor ki orada emniyette kalsınlar. ********** Yeri gelmişken burada Abdûlkerîm Cîlî Hz. lerinin İnsân-ı Kâmil isimli kitâbından “Tevrat” bölümünü şerh ederek faydalı olur düşüncesiyle aktarmaya çalışalım; ********** Allahu Taâlâ, Tevrat’ı Mûsâ’ya (a. - **Kehf-Mağara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (31 18 Kehf-Mağara-Sûresi̇) > Bizler Bismillâhir-RahmânirRahîm dediğimiz zaman Efendimizden (s.a.v) bizlere intikal eden bu Hakikat-i İlâhiyye’nin o kanal ile zuhura gelmesidir. Abdülkerim Cîlî Hz. leri “El Kehfi ve’r rakîm fi şerhi bismillâhirrahmânirrahîm” adlı risâlesine bu hakikatler dolayısıyla bu ismi vermiştir, mağaranın ve rakim hakikatinin ifade ettiği isme yani içindeki mânâlara binâen bu ismi vermiştir. - **Bir Sâlikin Seyr Yolu Hikâyesi (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Bir Salikin Seyr Yol Hikayesi 2) > Hizmet hakkında meselâ (Abdül Kerim Cîlî) Hz. İnsan-ı kâmilinin şerhi, ses kasetleri yazıya dönüştürüldü ancak yazı düzenlemesini yapacak vaktim olmuyor öylece duruyorlar birinci cildi yaklaşık (1,000) bin sayfa bir o kadarda ikinci cildi var o bölüm yazılmaya devam ediyor. - **Terzi Baba (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (39 Terzi Baba 2) > ...u gösterir ki: O, sûret olma yönü ile, her sûrette mekân tutabilir. Ancak, sûretlerden herhangi biri gibi görürse. Onun Muhammed (s.a.v.) olduğunu bildiği halde, göründüğü sûretin ismini verir. Bu böyle o... - **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (61 6 Pey 6 Hz.Muhammed s.a.v) > Allah ismi asli olarak kendinden mi yoksa bazı kelimelerin tekellümünden mi meydana gelmiştir. Meselâ İnsan-ı Kâmilde Abdülkerim Cîli birçok bilgiler verdikten sonra Arapça’da “elehe - yelehu” sözünden çıkmıştır, diye söyler buradan ilâha dönüştü der. - **A’râf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (44 7 A’râf Sûresi̇) > )’ın elindeki levhâları yere bırakmasına gelince, toprak sâfiyettir ve onları saf ve temiz bir yere bırakıyor ki orada emniyette kalsınlar. ************* Yeri gelmişken burada Abdûlkerîm Cîlî hz.lerinin İnsân-ı Kâmil isimli kitâbından “Tevrat” bölümünü şerh ederek aktarmaya çalışalım; Allahu Taâlâ, Tevrat’ı Mûsâ’ya (a. - **Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (95 8 Terzi Baba Necdet 8 19 53 Ard) > ...n salâtını, selâmını dilerim. Bu buluşmamızda o: Şeyhim, Şeyh Şerafeddin İsmâîl Ceberti’nin sûretinde idi. Ben, Onun Rasûlüllah (s.a.v.) olduğunu bilmiyordum, Onu şeyhim biliyordum. Böyle olması, Onun gör... - **Ölüm ve Kıyâmet Hakkında** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Ölüm Hakkında Kıyamet) > Bu bilgilerden sonra ölüm hakîkatini tahakkuk ettien Azrâil (a.s.) hakında Abdülkerîm Cîlî hazretlerinin İnsân-ı Kâmil isimli eserinin Vehim bölümünden konumuzla ilgili kısımları aktaralım: “Burası Azrâil’in ((a.s. - **Tasavvuf Izâhları** — Terzibaba - Necdet Ardıç (109 Tasavvuf zahlar) > Ve insân-ı kâmilin diğer ismi; ilk, bütün âlemlerin programı olan Hakîkat-i Muhammedi dir, nokta zuhur mahalli de Hazret-i Muhammed'dir. Daha sonra gelen büyük pîr efendilerimizden Abdülkâdir Geylâni, Abdülkerim Cîlî, Mevlâna (r.a.) gibi ve diğer büyük velîler de kâmil insanlardır. İnsân-ı Kâmil; insan ismiyle bütün âlemin tek vücûd olarak ismidir. - **Ankebût Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (237 29 35 Ku Ker Yol Ankebût Sûresi Murat Derûni) > Esma-ı İlâhiyenin içinde en büyük isim, yani faaliyet sahasında olan en büyük isimdir, yoksa faaliyetin üstünde olan isim “AHAD” ismidir, Allah isminden daha üstündür bu mertebede. Abdül Kerim Cili İnsân-ı Kâmil kitabında bu bahsi çok güzel ifade etmiş, “Bir mertebede Allah ismi Ahad isminden üstündür” diyor. - **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç (78 A’yân-I Sâbi̇te) > Hak Sübhânehû ve Teâlâ hazretleri kendi zâtı ile, kendi zâtında, kendi zâtına tecellî buyurmakla, çünkü daha henüz başka varlık yok, zuhura açılma bir başka mertebe de yok, o esmanın gölgeleri olan a'yân (aynlar, hakikatler), ilm-i ilâhîde sabit oldular. A’mâiyeti İnsân-ı Kâmil Kitabında Abdül Kerim Cili şöyle tarif ediyor; “Kendi kendinde gizli ama kendine gizli değil .” Şimdi şu oda içerisindeki varlığımızı... - **Mü'minûn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (239 23 7 Mu'minûn Sûresi.T.O.Cem Cemâlî) > )'a verilen bu kitâbın muhtevâsına dâir geniş îzâhât Abdülkerîm Cîlî hazretlerinin İnsân-ı Kâmil isimli kitabının Tevrât bölümünden alınabilir. ------------------- Âyet 50 وَجَعَلْنَا ابْنَ مَرْيَمَ وَاُمَّهُٓ اٰيَةً وَاٰوَيْنَاهُمَٓا اِلٰى رَبْوَةٍ ذَاتِ قَرَارٍ وَمَع۪ينٍ۟ Ve cealnebne meryeme ve ummehû âyeten ve âveynâhumâ ilâ rabvetin zâti karârin ve maîn. ## İlgili Kavramlar - [İnsan-ı Kamil (Kitap)](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/insan-i-kamil-kitap) — influences - [İnsan-ı Kamil (Kitap)](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/insan-i-kamil-kitap) — related - [İnsan-ı Kamil](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/insan-i-kamil) — related - [Muhyiddin İbn Arabi](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/ibn-arabi) — related - [Vahdet-i Vücud](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/vahdet-i-vucud) — related - [Muhyiddin İbn Arabi](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/ibn-arabi) — influences - [İnsan-ı Kamil (Kitap)](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/insan-i-kamil-kitap) — related