# Alem-i Mana > Manalar alemi. Fizik ötesi gerçeklik. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/alem-i-mana --- ## Tanım Âlem-i Mânâ, **mânâların, hakikatlerin, arketiplerin** bulunduğu, cismânî olmayan, zaman-mekân ötesi bir **gayb âlemi**dir. Tasavvuf kozmolojisinde maddi âlemin (âlem-i mülk, şehâdet) ardındaki **hakikat katmanı** olarak konumlandırılır. ## Beş Hazret — Hazerât-ı Hams İbn Arabi ekolünün (Konevî, Kayserî, Cîlî) beş ilahî mertebe (hazerât-ı hams) tasnifinde âlem-i mânâ, âlem-i misâl ile birlikte gayb âlemleri arasında yer alır: 1. **Hazret-i Gayb-ı Mutlak** (lâ-taayyün / a'mâiyyet) 2. **Hazret-i Gayb-ı Muzâf** — Âlem-i cebêrût, ervâh (ruhlar) âlemi ≈ **âlem-i mânâ** 3. **Hazret-i Misâl / Hayâl** — Âlem-i misâl 4. **Hazret-i Şehâdet** — Âlem-i mülk (maddi) 5. **Hazret-i Câmia** — İnsân-ı kâmil ## Mânâ – Sûret İlişkisi Tasavvufta her **sûret** (form), bir **mânâ**nın tecellisidir. Mânâlar öncedir, sûretler onların aynalardaki yansımalarıdır. Mevlânâ *Mesnevî*'de: "Sûret gölgedir, mânâ güneştir" buyurur. Bu anlayış Platon'un idealar nazariyesiyle paralellik taşır, ancak İslam tasavvufunda mânâlar Hakk'ın ilmindeki **ayân-ı sâbite** (sabit ilmî hakikatler) olarak konumlandırılır. ## Âlem-i Mânâ ve Rüya Rüya, sâlikin âlem-i mânâ ile temas yollarından biridir. **Kehf sûresi** (18) Ashâb-ı Kehf'in uykusunda zamanın âdetâ durması, mânâ âleminin zaman-dışı karakterini sembolize eder. Hz. Yûsuf'un rüya tabirleri de (Yûsuf 12:43-49) mânâ-sûret dönüşümünün peygamberane örnekleridir. ## Bilgi Kaynağı Olarak Ehlullah'a göre hakiki marifet, duyularla değil **kalp yoluyla** âlem-i mânâdan alınır. **Keşf**, **ilhâm**, **hâtıra** gibi bilgi kanalları bu âlemle bağlantılıdır. Şihâbeddîn Sühreverdî'nin İşrâk felsefesinde bu âlem "**âlem-i müsül-i muallâka**" (askıdaki suretler âlemi) olarak da kavramlaştırılır. ## Necdet Ardıç Geleneği Türk tasavvufunun modern temsilcilerinden **Necdet Ardıç**, âlem-i mânâ'yı sâlikin **ruhanî yolculuğunda** geçtiği bir makam olarak ele alır ve onu Kur'an'daki "**âlemlerin Rabbi**" (Fâtiha 1:2) ifadesindeki çoğul "âlemîn"in bir katmanı olarak yorumlar. ## İlgili Kavramlar - [halk-alemi](/wiki/halk-alemi) - [emir-alemi](/wiki/emir-alemi) - [ayan-i-sabite](/wiki/ayan-i-sabite) - [alem-i-misal](/wiki/alem-i-misal) ## Kaynaklar - İbn Arabi, *el-Fütûhâtü'l-Mekkiyye* - Sadreddin Konevî, *Miftâhu'l-Gayb* - Davud-i Kayserî, *Mukaddimât-ı Şerhi Fusûs* - Mevlânâ, *Mesnevî* ## Bu Kavramın Geçtiği Eserler - **Ramazan ve Oruç** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Ramazan ve Oruç) > ...neciyullah ile buradaki necat-ı karşılaştırıyoruz sanılmasın. Nuh (a.s.) Allah’ın (c.c.) büyük bir peygamberidir, biz ise aciz bir kuluz. Nuh (a.s.) ın hâli geneldir, bizim hâlimiz ise, özel (indi) dir, kimsey... - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9) > nde lâ-yefkahûndurlar, yani o mecliste söylenen sözlere karşı bahis ve münazara etmek şöyle dursun, anlamazlar bile! 1294. Peyk yeryüzünde pek çabuk koşucudur; deryaya gittiği vakit, damarı kopmuş kim - **İnsân-ı Kâmil (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (117 İ̇nsân-I Kâmi̇l) > ...kmaktadır. Böyle olunca, onun icmal tafsili, gaybında müşahede olunur… Bu haller ilmi hakiki yolundan icmal ve de yeri geldiğinde tafsili olarak gayden müşahede edilip gerektiğinde şehadet âlemine ilmin kelâm y... - **Sohbet Arası Sohbetler (25)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (157 25 sohbet aras sohbetler) > ...ı. İsa aleyhisselâm’a İncil diye bir kitap verilmedi. Araştırılırsa bunun böyle olduğu gözükecek. Kuranın tevratın geldiği belli. Seyri, kayıtlarla açık zeburun geldiği suhufların nasıl verildiği belli. Ancak İ... - **TB. Fusûs Mukaddimesi (Cilt 180)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (180 Fusûsu’l-Hi̇kem) > ...a âit olan, mânâsı Hakk’tan, lâfzı kendinden, (hadîs-i kûdsî’ndir.) denir. Hadîs-i Şerîf: Lâfzını ve mânâsını ilmi ilâh-î ve şerîat-ı Muhammedî kuralları içerisinde bir bilgi cümlesi düzenlemişsen bu da senin (h... - **Furkân Sûresi** (235 25 29 Kur Ker Yol Furkan Sûresi Murat Deruni) > ...su, biri tatlı su. Birbirleriyle sürtünerek geçiyorlar ama birbirlerine karışmıyorlar, olduğunu fark etmiş. Bu oluşum âyetin zâhir manasıdır. Eğer araştırılsa dünyanın daha birçok yerinde bu olguya rastlamak m... - **Fâtır Sûresi** (244 35 37 Ku Ker Yol Fatır Sûresi Murat Derûni son) > ...Fransız alimi Jacques Cousteau, Cebel-i Tarık Boğazında dalış yaparken bir akıntı fark etmiş. Biri sıcak su, biri soğuk su; biri acı su, biri tatlı su. Birbirleriyle sürtünerek geçiyorlar ama birbirlerine karı... - **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (36 2 Bakara-Sûresi̇) > ...san olmaz, ziyan olur. Mânâ âleminin rızkı, ef’âl mertebesin-den, esmâ mertebesinden, sıfat mertebesinden ve Zât mertebesinden oluyor, işte bir kimse hangi mertebede ise o mertebeden alıyor rızkını, o düzeyden... - **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (37 53 ve-NECM-YILDIZ-SÛRESİ) > ...ancak mümkündür. Eğer şu meselelerin özüne nüfuz et­memişse bir kimse bunun derinliğine inmesi mümkün değildir. Sadece kendi hayâlinde, kendi yıldızının aydınlattığı ve kendi yıldızının anlayabildiği kadar Mi’r... - **İsrâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (38 17 İ̇sra-Sûresi̇) > ...vaktinde olan bu 7 hâdise mânâ âlemi itibarıyla fenâfillâh (İseviyet-Sıfat mertebesi) ile, kendi beşeri varlığının tamamen hiç olduğu, görünmez hale geldiği, beşeriyetini... - **İnci Tezgâhı (1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (41 (İnci tezgâh-ı)) > ...es aynı zevki paylaşıyorsa gerek nefsi gerek Rahmân-î olsun, o mecliste zâhir ne kadar çok gözükse de mânâ yani görünmeyen kısım tekdir. Hepsi o tek’in görüntüleridir. Eğer öyle olmasa zâten bir arada duramazlar... - **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (12 Terzi Baba 1) > ...baba, iyi bir aile reisi, örnek bir eş ve arkadaş, kendi işlerini kendisi görüp başkalarına yük olmadan hayatını sürdüren birisidir. O, çağları kucaklayan; daima tazeliğini, güncelliğini ve güzelliğini koruyan... - **Gülşen-i Râz ve Şerhi (1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (75 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ) > ...***** Mânâ âlemi ile madde âleminin birbirinden ayrı olmadığını beşeri düşüncede olan hiç kimse bilmez. Oysa ne ayrı bir yerlerde bir şehadet âlemi vardır ne de ondan ayr... - **Yehova Şahitleri ile Mülâkât** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Yehova Şahitleri ile Mülakat) > ...dirler, madde âlemine inmiş değildirler. Bir mimarın, mühendisin bir binayı kafasında tasarlaması gibi. Rububiyyet yâni Rabb mertebesi ise bütün varlıklara verilen isimlerin zuhur ettiği mertebenin ismidir. Bun... - **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Zekat ve İnfak) > ...kamını elde edenler. Peki ferdiyyet makamı ne oluyor? Ferdiyyetten evvel vitriyyet vardır. Bilindiği gibi vitir namazı gününde resmi son namazı olmasından dolayı, kemâlde olması, yatsı namazınının 13. Rekâtında... - **Vahiy ve Cebrâîl** (Vahiy ve Cebrâîl) > ...rlendirme için de bir aracıya ihtiyaç vardır. Bu aracının aldığı isim dört büyük melekten biri olan “Cebrâil” dir. Cebrâil, peygamberlere; peygamberler de ümmetle-rine ilâhi bilgileri tebliğ ederler. Vâhy; Cebr... - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1) > zdım. Bu sebeple mâşûkumun tecellîlerinin nuru, benim aklımı bu iki tarafa da yönelt- Bu beyt-i şerîfin özet şerhinde üstâdım Mesnevîhân Selânikli Mehmed Es'ad Dede Efendi (k.s.) şöyle buyururlar: "Eğ - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2) > sine uygun bir sûrete girip görünür — mânâ âleminde ilmin süt sûretine temessülü gibi. Perdesiz olan ilâhî hitâb, tatma (zevk) ve vicdân yoluyla olduğundan, söylemek ve yazmakla tarif edilemez. Ya'ni - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3) > erdir. Zirâ onlar gözbebeği mesâbesindedirler ve hakâyık-ı eşyâyı onlar görürler. Bu bâbdaki tafsilât 1. cildde geçmiş idi تملع Gevheri ve çörçöpü göz bilir; ondan dolayı o çörçöp göze . ✨ - **Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç (54 90 Beled-Şems-leyl-Duhâ-İnşirâh) > ...k dalgaların tercümanıdır. Mânâ âlemi deryasından zuhura çıkmak için sıra bekleyen hakikatleri belirli bir sıraya koyup düzenleyerek ortaya ses ve mânâları ile zâhir âlem... - **Sohbet Arası Sohbetler CD 12 (2002-2003)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (144 12 2002 2003 28 08.cd Sohbet Arasi Sohbetler) > ...ırlık istenmez. Âlemlere doğru yolu gösteren Kâbe’dir, buradaki âlemler sözü çok geniş manadadır. Belki bir gün Kâbe-i Şerifin olduğu koordinat bir hareket noktası olacak, diğer gezegenlerle irtibat kurmak için... - **Sohbet Arası Sohbetler CD 19 (2006)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (151 19 12.cd 2006 Sohbet Arasi Sohbetler) > ...a bu kadarıyla da bilsek bize çok yol açar, çok yol kazandırır. Her harfin kendine ait alfabe sırasında bir mânâsı vardır. Mesela Sin harfi insanı ifade etmekte. Ye harfi Yakîn hakikatlerini ifade etmektedir. Ş... ## İlgili Kavramlar - [Alem-i Misal](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/alem-i-misal) — related - [Halk Alemi](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/halk-alemi) — related - [Emir Alemi](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/emir-alemi) — related - [A'yan-ı Sabite](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/ayan-i-sabite) — related - [Alem-i Misal](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/alem-i-misal) — related - [Halk Alemi](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/halk-alemi) — related - [Emir Alemi](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/emir-alemi) — related