# Bast

> Genişleme hali. Kalbin ferahlığı ve manevi neşe.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/bast

---

## Tanım
Bast, sâlikin kalbinin genişlemesi, manevî ferahlık, neşe ve ilâhî lütfun kuşatmasıyla gelen hoş hâldir. Recâ (ümit) makamının kalpte yansımasıdır; kabzın karşılığıdır.

## Etimoloji
Arapça "besata" (yaymak, genişletmek, açmak) kökünden. Allah'ın Esmâ-i Hüsnâ'sından el-Bâsit (genişlendiren) bu kökten gelir.

## Kur'an Referansı
- **Bakara 2:245** — "vallâhu yakbidu ve yebsut" (Allah daraltır ve genişletir).
- **İnşirâh 94:1** — "E lem neşrah leke sadrek?" (Biz senin göğsünü açmadık mı?). Bu ayet Hz. Peygamber'in göğsünün "şerh" edilmesi — bastın en yüksek örneğidir.

## Tasavvuf Gelenegi
Kuşeyrî'ye göre bast hâli, Hakk'tan gelen müjde ve lütuf soluklarıyla kalbin ferahlamasıdır. Ancak sâlik için tehlikesi de vardır: bastta edebi korumak, gurura ve taşkınlığa kapılmamak gerekir. Cüneyd-i Bağdâdî: "Bast ehline hilim, kabz ehline sabır gerekir."

İbn Arabî bastı "celâl"in karşısında "cemâl" tecellîsi olarak görür. Mevlânâ *Mesnevî*'de kabz ve bastı nefes alıp vermeye benzetir: "Bu iki, kulun dirliğinin iki kanadıdır."

## Edep
Bastta sâlik şükre sarılır, bu halin kendi liyâkatinden değil Hakk'ın lütfundan olduğunu bilir. Bast hâli uzarsa istidracdan korkulur; bu yüzden ehl-i tarîk bastı da kabzı da Hakk'ın elinde teslim alır.

## İlgili Kavramlar
- [kabz](/wiki/kabz)
- [reca](/wiki/reca)
- [hal](/wiki/hal)

## Kaynaklar
- Kuşeyrî, *er-Risâle*
- Serrâc, *el-Lüma'*
- Mevlânâ, *Mesnevî*

## Bu Kavramın Geçtiği Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6)
  > Çünkü Yüce Allah, ختم الله على قلوبهم وعلى سمعهم وعلى أبصارهم غشاوة (Bakara, 2/7) yani “Allah onların kalpleri üzerine mühür bastı ve kulakları ve gözleri üzerine perde çekti” ayet-i kerimesi gereğince, onların kalp gözleri üzerine gazap perdesini kurdu ve yöneltti." "Hidâyet çerâğı olan bizim bu nasâyıhımız, siz[de] o kalbinizin gözünün karanlığını artırdı.
- **İbretlik Bir Hikâye — Ustadan Uranos'a Tavsiyeler** — Terzibaba - Necdet Ardıç (169 10 bretlik bir hik ye daha Usta dan ra na tavsiyeler)
  > İşte içinde bulunduğun o geçici kabz hâlin olmasaydı, bu açılım ve bast hâlin olmayacaktı ve bu gerçek yaşam tecrübende olmayacaktı ki, buna diğer ifadeyle (Celâlinde Cemâli gizlidir.) Denmektedir. Ve rahmetin kendisidir. Bu hususta söz çoktur. Hadi bakalım artık yağmurların yağsın gönlünün toprağınıda feyizlendirsin ve İlâh-î güneşin ile bereketli ilim meyveleri zuhur etsin.
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (161 29 Muhteli̇f Sohbet Arasi Sohbetler)
  > Bana şunu yaptılar bunu yaptılar işte mühür bastılar . “Tarikat ilkası nispetine gelince zaten ehl-i hakikatin muhakkiklerden bahsediyorum tahkik ehlinin nispeti renksizdir, tarikatlları aşkın bir nispetle bütün yolların bulunduğu ana caddedir.
- **Zümer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (257 39 8 Zümer Sûresi T.O. Cem Cemâlî (1))
  > Enfüsî yönden bakıldığında ise, gece kabz ve nefsâniyet hâline, gündüz ise bast ve rûhâniyet hâline işâret eder. Âlemde olduğu gibi insânda da bu zıt hâller birbirini kovalar. Her hâl geçicidir ve zıttına dönecektir. Bunu bilen kimse, ne kabz'da ümitsiz olur ne bast'da gâfil olur. " Ve sehharaş şemse vel kamer " ( Güneşi ve Ay'ı emri altına almıştır ): "Sehhara", "boyun eğdirmek, hizmete vermek, emre âmâde kılmak"...
- **Esintiler (4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (170 4 Esi̇nti̇ler)
  > Onun aslı, kişinin içinde biriken fazladan katı atıkların (kabz) daha sonra yaşanan bazı ilmi bilgiler ile incelip (bast) haline dönüşerek içerdeki eski katılaşmış, gereksiz bilgilerin o yolla tahliyesi demektir. Bu şekilde kişide bir rahatlama meydana gelir.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5)
  > Sonra suret âlemine çıkıp ortaya çıktı. Bu sebeple ey Hakk Yolcusu, kalbinde hissettiğin kabz (manevî sıkıntı) ve bast (manevî genişlik) manalarını birer kök say! Kök mesâbesinde olan ma'nâ gizli ve mestûr idi. Sonra âlem-i sûrete çıkıp zâhir oldu.
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (27)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (159 27 Muhtelif Sohbet aras shbetler)
  > Bana şunu yaptılar bunu yaptılar işte mühür bastılar . “Tarikat ilkası nispetine gelince zaten ehl-i hakikatin muhakiklerden bahsediyorum tahkik ehlinin nispeti renksizdir, tarikatlları aşkın bir nispetle bütün yolların bulunduğu ana caddedir.
- **Reşahât — Aynü'l-Hayât** — Terzibaba - Necdet Ardıç (65 Reşahat Ayn-EL Hayat)
  > Yakup Şerhî: Bahaeddini Nakşibend Hazretleri, bize, kabz (sıkışma) hâlinde istiğfar; bast (genişleme) hâlinde de şükür ile emir buyurmuşlardır. İşte bu iki hâle dikkat ve riâyet “Vukûf-u Zamânî” dir. Hoca Hazretleri: Müridin olanca kâr binası, “Vukûf-u Zamânî” işinde saat üzerine kurulmuştur. Yâni müridin hâlindeki nizam, vaktini muhafaza etmeğe bağlıdır.
- **Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Tuzak, Mekr, Hileli Zuhûrât (6)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (172 6 Ru ya Mana Alemi Tuzak Mekr Hileli Zuhuratlar)
  > Efendi babam çok sık bir şekilde kabz ve bast halleri yaşıyorum, fakat kabz halini yaşarken dışardan beni gören kişi o hali hiç anlamıyor, belli etmeyen bir yapı terkibim var. Kabz hali olduğu zamanlar sineğin sesine bile tahammül edemiyorum, insanların selam vermesi bile bana küfür gibi geliyor, fakat bu halin bir müddet sonra geçeğini bildiğim için sanki bast halinde imişim gibi davranıyorum ve karşımdakine bast...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9)
  > "Habt" kelimesinin çeşitli anlamları vardır; burada "gece vakti nereye gittiğini bilmeksizin kör gidişi gibi bastığı yeri görmeyerek gitmek" anlamındadır. Yani "Resûl-i Ekrem hazretlerinin gece vakti kapıyı açmaması ona ilahi rahmet türünden idi; ve ona kapıyı açsa karanlıkta fırlayış saadetli evden çıkacak ve bastığı yeri görmeyerek gidecek idi; ve hatta o yaptığı rezillik ve rüsvaylık yüzünden gece karanlığında...
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (28)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (160 28 Muhtelif sohbet ars sohbetler)
  > Nefsimiz hayat sahası bizim batın halimiz de batın alemimiz de Esma mertebesi, sadrımızın sahası orası, aklımız arşımız, Akl-ı kül, nefs-i Kül de nasıl bazen içim sıkılıyor, deriz, bugün içim ferah deriz, halbuki hiçbir tesir yoktur, ama Kabz ve Bast isimlerinin orada tesiratı vardır, ayrıca bir çok hadise insanı üzüyor da sevindiriyor da çünkü biz beşeriz, ve tesir altında oluruz. Ancak tesir altında olmak kişinin...
- **Değmez Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç (23 De mez dosyas)
  > Efendi babam çok sık bir şekilde kabz ve bast halleri yaşıyorum,fakat kabz halini yaşarken dışardan beni gören kişi o hali hiç anlamıyor,belli etmeyen bir yapı terkibim var.Kabz hali olduğu zamanlar sineğin sesine bile tahammül edemiyorum,insanların selam vermesi bile bana küfür gibi geliyor,fakat bu halin bir müddet sonra geçeğini bildiğim için sanki bast halinde imişim gibi davranıyorum ve karşımdakine bast...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13)
  > mriü'l-Kays'a bir hal zahir oldu ki, gece yarısı mülkten ve evladdan kaçtı ve kendisini bir eski libasta gizledi; ve iklfmden münezzeh olan o kimsenin talebinde o iklfmden başka iklfme gitti "Allah Te
- **İrfan Mektebi ve Hakk Yolu** — Terzibaba - Necdet Ardıç (14 rfan mektebi Hakk yolu)
  > Sevgili okuyucum, bu risâlenin yazılışında, düzenlenişinde, basılışında, bastırılışında, tüm oluşumunda emeği ve hizmeti geçenleri saygı ile yadet, geçmişlerine de hayır dua et,ALLAH (c.c.) gönlünde feyz kapıları açsın. Yarabbi; bu kitaptan meydana gelecek manevi hasılayı, evvelâ acizane,Efendimiz Muhammed, Mustafaa (s.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10)
  > Bu şerefli beyitte "cezr" ile kabz (sıkıntı) ve kahredici tecelli (Allah'ın celâl sıfatıyla tecellisi), "medd" ile bast (genişlik) ve lütfedici tecelli (Allah'ın cemâl sıfatıyla tecellisi) kastedilir. Yani, mümin o kişidir ki, Hakk'ın kahredici ve lütfedici tecellilerini bir bilip kahrından şikâyet etmez ve sadece lütfundan şükretmez.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3)
  > " Zehâb-ı fakîre göre ma'nâ şöyle olur: "Hakāyık ve maârif deryâsı olan kalbim, elfâz köpüklerini sâhil-i sûrete götürür ve bir sedde çarpar. Deryâ-yı kalbim muhtelif sebebler ile bu hakāyık ve maârifi cerr eder ve içeriye çeker; ondan sonra da bir dâiye zuhûr edip medd ve bast eder." 194. Dinle! Bu zaman da ne mâni' oldu?
- **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 1)** — Nusret Tura (163 1 Esmâ’ül Hüsnâ)
  > Şöyleki; Allah’ın güzel isimleri olan (Esmâ-ül hüsnâ) bir birine zıt manâlardan meydana gelmiştir. Rahmân, Kah-har) (Rahiym, Cabbar) (Celâl, Cemâl) (hâdî, Mudil) (Zâhir, Bâtın) (Kabz, Bast) (Evvel, Âhır) ve diğerleri gibi İşte bu tüm zıt isimlerin zuhur mahalli ise Hakikat-i Muhammed-î dir ve bu isimlerin bazıları işlendiğinde suç unsurlarını ortaya getirmektedirler işte bu mertebede bunlar işlenmemiş oldukları...
- **Doğdular, Yaşadılar — Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (76 5 Do dular ya ad lar hik yesi son hali 1)
  > "Kabz" sıkıntı ve "Bast" ise açılmadır. Bunlar birbirini kovalar dururlar; tâ ki daha ilerilere doğru yol alıncaya kadar. Üzerimizdeki beşerîyet elbisesi her türlü halden etkilenir.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2)
  > Melâikenin arza taalluk ve hizmetlerinin hulâsası budur ki, fezâda avâlimin teşekkülü "nefes-i rahmânî"nin inbisâtındandır ve bu nefes, suver-i âlem için cevher-i heyûlânî gibidir; ve bu nefes-i rahmânî rutûbet ve yübûset ve harâret ve bürûdetin hey'et-i mecmûasından ibaret olan destgâh-ı tabîatte inbisât eder ve nefes-i ilâhî hubb-i zuhûr ile menfûh olduğu için hârdır. Merâtib-i süfliyyeye tenez-zülünde...
- **DVT-C001 (Ses Kaydı)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (1772747276481 DVT C001.MP3)
  > Bu mertebeden halâs olup uruc etmenin anahtarı: “Hû” ismidir. Mürşidin himmeti irşada vesile olur. Tarikat mertebesinin başlangıcıdır. Kabz ve bast hali farklı zamanlarda hayat bulur. [301] d. Nefs-i Mutmainne Zikri: “Yâ Hak” tır. İdraki: Bu mertebenin bilinci ile yol almaya azmetmektir.
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (89 6 her ey merkez nde mi hik yesi)
  > Son derece sıkıntılı günlerden sonra, Efendi Babama mülâki olup da İrfan Mektebi kitabını okumağa başladığımda, Radiye Makamındaki kabz ve bast halini yaşadığımızı fark ettim. Böylece nedenlerimin cevabını almış oldum. Şimdi artık “her şey merkezindedir” diyemesem de, Yunus Emre’nin dediği gibi, “Kahrın da hoş lutfun da hoş” “Hoştur bana senden gelen” diyebiliyorum.
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Ala ve Gaşiye Sreleri)
  > ...î sıkıntı, huzursuzluk sebebiyle hissettiği tutukluk ve durgunluk halini anlatır ve genellikle karşıtı olan bast ile (rahatlık, ferahlık) birlikte kullanılır. Kabz...
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Nefs Âyetleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Kur'anı Kerimde Nefs Ayetleri)
  > ...enizi kabul etti ve sizden (günahlarınızı) af buyurdu. Şimdi onlara mübaşerette bulununuz. Ve Allah Teâlâ'nın sizler için yazdığı şeyi isteyiniz. Ve sizler için fecrin beyaz ipliği siyah ipliğinden tebeyy...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4)
  > Bu beyt-i şerîfte, sûre-i İsra'daki şu âyet-i kerîmeye işaret buyurulur: وَلَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُولَةً إِلَى عُنُقَكَ وَ لاَ تَبْسُطُهَا كُلُّ الْبَسْط (İsrâ, 17/29) ya'ni "Elini boynuna bağlama ve bast-ı küllî ile de bast etme!" "Elini boynuna bağlamak", buhl ve imsâkten; ve "bast-ı küllî" de israftan kinâyedir. Ya'ni "Hak yolunda nefsinin hazzını fedâda buhl etme ve bir iş yapamayacak hâle gelinceye kadar da...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7)
  > " diye gelsen ve o surette dursan, vallahi o suret sen değilsin; çünkü insan, cismanî suretten ve hallerin suretinden ibarettir; ve cismanî suret daima başka bir hale geçer, dönüşür ve hallerin sureti ise, asla sabit değildir. Kâh kabz (manevî sıkıntı) ve kâh bast (manevî genişlik) ve kâh gam ve kâh sevinç gelir, gider. Bu sebeple bu cismanî suretler ile, hallerin suretlerinden bir hal içinde durup, "Bu benim!
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Dur Rabbın Namazda Cilt 2)
  > Aynı zaman da gerçekten de bir kabz-sıkıntı hali vardı. Mekke de Celâl tecellisi, Medine de Cemâl tecellisi. Burada ise kabz ve bast tecellisi birlikte yaşanıyordu. Museviyyet ve iseviyyet simgesel gezi yerlerinde kabz ve sıkıntı. Muhammed-i gezi ve ziyaret yerlerinde ise bast ve ferahlık hali yaşanıyordu.
- **Vahiy ve Cebrâîl** — Terzibaba - Necdet Ardıç
  > ” “Beni örtünüz,” buyurdu. Ben o hazreti hastadır sandım, örttüm, bastırdım. Bu halde iken Hazret-i (Cibril) gelip “Ya eyyühel müzemmil” ( ey örtüsüne bürünen ) diye seslendi. (Müzemmil 73/1) (Sahih-i Buhari cilt 4 – sayfa 104) Abdullah İbn-i Mes’ud’dan: “Ya’kub peygamber çocukları hakkında edeceği duayı seher vaktine tehir ederek, “sevfe estağfiruleküm rabbi” (Yusuf 12/98) buyurmuştur,” demiştir.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1)
  > Sonra o dal kuvvetlenir; sonra kalınlaşıp sâkı üzere doğrulur, ekincileri taaccüb ettirir. Allah Teâlâ bu temsîli küffârı iğzâb için bast etti." Ya'ni ümmet-i Muhammed (a.s.) bidâyet-i zuhûrda gâyet zayıf idi; ba'dehû kökü kuvvetlendi; şarka ve garba dal ve budak salıverdi demek olur.
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Tevbe Suresi)
  > Sevgili okuyucum, bu kitabın yazılışında, düzenle-nişinde, basılışında, bastırılışında, tüm oluşumunda emeği ve hizmeti geçenleri saygı ile yadet, geçmişlerine de hayır dua et, ALLAH (c.c.) gönlünde feyz kapıları açsın. Yarabbi; bu kitaptan meydana gelecek manevi hasılayı, evvelâ acizane, efendimiz Muhammed Mustafa, (s.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12)
  > Eşyanın taşıtılmasını müteakip bir sürü eşkıya gelip evi bastılar. Kumaşların aşırıldığını görüp: "Vah, vah! Geç kaldık. Bizden evvelki hırsızlar kumaşları çalmışlar!" diyerek geri döndüler. Ertesi gün Hz.
- **Fecr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (52 89 Fecr Sûresi̇)
  > Sevgili okuyucum, bu kitabın yazılışında, düzenle-nişinde, basılışında, bastırılışında, tüm oluşumunda emeği ve hizmeti geçenleri saygı ile yad et, geçmişlerine de hayır dua et, ALLAH (c.c.) gönlünde feyz kapıları açsın. Yarabbi; bu kitaptan meydana gelecek manevi hasılayı, evvelâ acizane, efendimiz Muhammed Mustafa, (s.
- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç
  > Evvel yetim sonra öksüz Muhammed (s.a.v.) Abdülmuttalip aldı yanına. (2) Muhabbetle, bastı hep bağrına. Her zaman üstündü akranına. Hacerul Esved-i koydu yerine , Emin Muhammed (s.a.v.) Hira başladı şereflenmeğe. (3) Değiyordu hep gidip gelmeğe. Rabb’ın dan çok ilimler almağa. Nihayet.
- **TB. Kelime-i İsmâîliyye & Ya'kûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (183 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ------------- Allahüteala’nın muteber addeylediği indel halk olan dini beyandan sonra yani halkın indinde olan dini beyandan sonra bunun hakkında faidesi olacak şeyi inşallah kariben bast ederim. Yani yakında faydalı olacak şeyi size açarım diyor.
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (36 2 Bakara-Sûresi̇)
  > Sevgili okuyucum, bu kitabın yazılışında, düzenle-nişinde, basılışında, bastırılışında, tüm oluşumunda emeği ve hizmeti geçenleri saygı ile yad et, geçmişlerine de hayır dua et, ALLAH (c.c.) gönlünde feyz kapıları açsın. Yarabbi; bu kitaptan meydana gelecek manevi hasılayı, evvelâ acizane, efendimiz Muhammed Mustafa, (s.
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (111 4 “özün Özü” VE “sirrin Sirri”)
  > Sevgili okuyucum, bu kitabın yazılışında, dizilişinde, basılışında, bastırılışında, emeği ve hizmeti geçenleri saygı ile yadet, geçmişlerine hayır dua et, ALLAH (c.c.) gönlünde feyz kapıları açsın. Yarabbi bu kitaptan meydana gelecek manevî hasılatı evvela acizane, Efendimiz Muhammed Mustafa (s.
- **Vâkı'a Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (262 56 Ku Ker Yol Vâkıa Sûresi)
  > Kalbin hâlleri olan kabz ve bast, heybet ve üns, inkâr ve mârifet tamamıyla ilâhî tasarruf altındadır. Sâlik, bu hakikati idrak ederek kendi tercih ve iddialarını terk edip işini bütünüyle Hakk’a havale ettiğinde (tefvîz), bir hâlden diğerine geçirilir; aksi hâlde maksadına ulaşması mümkün olmaz.
- **Cem'o ve Fark'o** — Terzibaba - Necdet Ardıç (105 Cemo ve Farko)
  > İşte bu yoldan elde edilen bir bilgi duyulduğu zaman hiçbir endişeye ve şüpheye mahal kalmadan ve dinleyende de mevzuun kendi sekine sini ortaya çıkararak mutmain olmuş bir gönülde, huzur ile dinlenmesini sağlar ve bast halini oluşturur. Bu da ölçüsüdür. Ayrıca bu hususun tarifi (bilenin sözü nettir,) hükmüdür. ( Cem’o ). (3) FİRASET: “Firaset” ise, sadece “kevn-î ve mülkî” dir. Ef’âli ve fıkhi işlerde oluşur kıyasa...
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Îseviyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Nebeviyye)
  > )dan bu sözü işitince, eser-i tebşîrin vakt-i zuhûru geldiğini ve beşer sûretinde zâhir olan şahsın melek olduğunu bildi; kalbinde bir inbisât ve inşirâh husûle geldi. İşte bu inbisât ve inşirâh hîninde, Cenâb-ı Cebrâîl, Hz. Meryem'e Îsâ (a.s.)ı nefhetti. Ve șu hâlde Cenâb-ı Cibrîl, rusül-i kirâma vahy-i ilâhîyi naklettiği gibi, “kelimetullah" olan Cenâb-ı Îsâ'yı Hz.
- **Mübârek Geceler (İngilizce)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Mubarek Geceler İngilizce)
  > “ We too are among you ,” they declare. Yes, if the state of expansion ( bast ) is given to a little droplet ( qatra ), it will say “ I am the ocean .” Yes, if an atom is given the state of expansion ( bast ), it declares, “ I am the sun .
- **TB. Kelime-i Mûseviyye** — Ahmet Avni Konuk (Kelimeyi Museviye TB. ŞErhi)
  > Bu tenezzülden sonra çocuk, sadrı dıyk olmamak ve inbisât üzere bulunmak için, o büyük adamı ve kendi metbûunu, kendi terbiyesine ve himâyesine ve ihtiyâcının tedârikine ve te’nîsine meşgūl eder.
- **Feth Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (19 Sûre-İ Feth)
  > Sevgili okuyucum, bu kitabın yazılışında, düzen-lenişinde, basılışında, bastırılışında, tüm oluşumunda emeği ve hizmeti geçenleri saygı ile yad et, geçmişlerine de hayır dua et, ALLAH (c.c.) gönlünde feyz kapıları açsın. Yarabbi; bu kitaptan meydana gelecek manevi hasılayı, evvelâ Efendimiz hazretlerinin, sonra Rahmiye Tura annemin, sonra Nafize Dinçtürk halamın, daha sonra Nuriye ablamın Rûhlarına hediyye eyledim...
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (243 33 25 Kur Ker Yol Ahzab Sûresi   Murat Deruni)
  > Sevgili okuyucum, bu kitabın yazılışında, düzenle-nişinde, basılışında, bastırılışında, tüm oluşumunda emeği ve hizmeti geçenleri saygı ile yadet, geçmişlerine de hayır dua et, ALLAH (c.c.) gönlünde feyz kapıları açsın. Yarabbi; bu kitaptan meydana gelecek manevi hasılayı, evvelâ acizane, efendimiz Muhammed Mustafa, (s.
- **A’râf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (44 7 A’râf Sûresi̇)
  > Sevgili okuyucum, bu kitabın yazılışında, düzenle-nişinde, basılışında, bastırılışında, tüm oluşumunda emeği ve hizmeti geçenleri saygı ile yadet, geçmişlerine de hayır dua et, ALLAH (c.c.) gönlünde feyz kapıları açsın. Yarabbi; bu kitaptan meydana gelecek manevi hasılayı, evvelâ acizane, efendimiz Muhammed Mustafa, (s.
- **Enbiyâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (233 21 26 Kur Ker Yol Enbiya Sûresi   Murat Deruni)
  > Sevgili okuyucum, bu kitabın yazılışında, düzenlenişinde, basılışında, bastırılışında, tüm oluşumunda emeği ve hizmeti geçenleri saygı ile yadet, geçmişlerine de hayır dua et, ALLAH (c.c.) gönlünde feyz kapıları açsın. Yarabbi; bu kitaptan meydana gelecek manevi hasılayı, evvelâ acizane, efendimiz Muhammed Mustafa, (s.
- **Fâtiha Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (35 1 Fâti̇ha-Sûresi̇)
  > Sevgili okuyucum, bu kitabın yazılışında, düzenle-nişinde, basılışında, bastırılışında, tüm oluşumunda emeği ve hizmeti geçenleri saygı ile yad et, geçmişlerine de hayır dua et, ALLAH (c.c.) gönlünde feyz kapıları açsın. Yarabbi; bu kitaptan meydana gelecek manevi hasılayı, evvelâ acizane, efendimiz Muhammed Mustafa, (s.
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç (34 Bakara dosyas)
  > Bundan anlaşılıyor ki bakarenin bir parçasını maktule vurdukları zaman maktul bir hayat eseri göstererek canileri haber vermiş ve bu suretle o gizli cinayet meydana çıkarak niza ve Sh:»387 fitne de bastırılmıştır. Demek ki bakare nin kesilmesi emrinin neticesinde ölülerin dirilmesine misâl ve şâhit verecek büyük bir mucize zuhur etmiştir. Artık ölüler dirilir mi imiş diyerek ba's ba'delmevti “öldükten sonra dirilme”...
- **Terzi Baba (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (39 Terzi Baba 2)
  > ) ------------------- Sevgili okuyucum, bu kitabın yazılışında, düzenlenişin de, basılışında, bastırılışında, tüm oluşumunda emeği ve hizmeti geçenleri saygı ile yad et, geçmişlerine de hayır dua et, ALLAH (c.c.) gönlünde feyz kapıları açsın. Yarabbi; bu kitaptan meydana gelecek ma’nevi hasılayı, evvelâ âcizane, efendimiz Muhammed Mustafa, (s.
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç (59 6 Peygamber (4))
  > Sevgili okuyucum, bu kitabın yazılışında, düzenlenişinde, basılışında, bastırılışında, tüm oluşumunda emeği ve hizmeti geçenleri saygı ile yad et, geçmişlerine de hayır dua et, ALLAH (c.c.) gönlünde feyz kapıları açsın. Yarabbi; bu kitaptan meydana gelecek manevi hasılayı, evvelâ acizane, efendimiz Muhammed Mustafa, (s.
- **İnci Tezgâhı (1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (41 (İnci tezgâh-ı))
  > İncilerin tek, tek dizildiği gibi hayatımızdaki imtihanlar tek, tek yaşantı olarak tahakkuk ettirildi bizlere. Mânevi babam bu kabz hallerimizi bast’a çevirdi biiznillâh. Adeta inci gibi dizayn edildi zâhir hayatımız dolayısıyla da bâtınımız. Zira zâhir ile bâtın arasında ayrım olmadığını söyledi hep.
- **Muhammed Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (251 47 28 Kur Ker Yol Muhammed sav Suresi  Murat Deruni)
  > Sevgili okuyucum, bu kitabın yazılışında, düzenlenişinde, basılışında, bastırılışında, tüm oluşumunda emeği ve hizmeti geçenleri saygı ile yadet, geçmişlerine de hayır dua et, ALLAH (c.c.) gönlünde feyz kapıları açsın. Yarabbi; bu kitaptan meydana gelecek manevi hasılayı, evvelâ acizane, efendimiz Muhammed Mustafa, (s.
- **Haşr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (265 59 48 Ku Ker Yol  Haşr Sûresi   Murat Derûni)
  > Sevgili okuyucum, bu kitabın yazılışında, düzenle-nişinde, basılışında, bastırılışında, tüm oluşumunda emeği ve hizmeti geçenleri saygı ile yadet, geçmişlerine de hayır dua et, ALLAH (c.c.) gönlünde feyz kapıları açsın. Yarabbi; bu kitaptan meydana gelecek manevi hasılayı, evvelâ acizane, efendimiz Muhammed Mustafa, (s.
- **Saff Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Saf Suresi)
  > Sevgili okuyucum, bu kitabın yazılışında, düzenle-nişinde, basılışında, bastırılışında, tüm oluşumunda emeği ve hizmeti geçenleri saygı ile yadet, geçmişlerine de hayır dua et, ALLAH (c.c.) gönlünde feyz kapıları açsın. Yarabbi; bu kitaptan meydana gelecek manevi hasılayı, evvelâ acizane, efendimiz Muhammed Mustafa, (s.
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Nahl Suresi)
  > Sevgili okuyucum, bu kitabın yazılışında, düzenle-nişinde, basılışında, bastırılışında, tüm oluşumunda emeği ve hizmeti geçenleri saygı ile yadet, geçmişlerine de hayır dua et, ALLAH (c.c.) gönlünde feyz kapıları açsın. Yarabbi; bu kitaptan meydana gelecek manevi hasılayı, evvelâ acizane, efendimiz Muhammed Mustafa, (s.
- **Hikâyeler, Vecizeler, Atalar Sözü** — Nusret Tura (84 Hikâyeler – Vecizeler – Atalar sözü)
  > Sakallı veli secdeye kapanır ve (Şu halde bast halinde iken senden bir şey istememeli ey sevgili rabbim.) Yapraklar da eski hallerini alırlar. ---------------------------- Ebul Fazıl’a soruyorlar: (Vefatınızda sizi şu uluların mezarlığına gömelim mi?
- **Namaz Sûreleri (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (69 2 Namaz-Sûreleri̇)
  > Sevgili okuyucum, bu kitabın yazılışında, düzenle-nişinde, basılışında, bastırılışında, tüm oluşumunda emeği ve hizmeti geçenleri saygı ile yadet, geçmişlerine de hayır dua et, ALLAH (c.c.) gönlünde feyz kapıları açsın. Yarabbi; bu kitaptan meydana gelecek manevi hasılayı, evvelâ acizane, efendimiz Muhammed Mustafa, (s.
- **Lübbü'l-Lübb (Özün Özü)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Lübbül Lüb)
  > Sevgili okuyucum, bu kitabın yaz ı lışında, dizilişinde, basılışında, bastır ı lışında, emeği ve hizmeti geçenleri saygı ile yadet, geçmişlerine hayır dua et, ALLAH (c.c.) gönlünde feyz kapılan açsın. Yarabbi bu kitaptan meydana gelecek manevî hasılatı evvela acizane, Efendimiz Muhammed Mustafa S.
- **Hac Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (234 22 27 Kur Ker Yol Hac Sûresi   Murat Deruni)
  > Dışarıda beklerken ileri yaşta bastonlu bir adam yanıma oturdu. Biraz konuşmadan sonra adınının Sülfettin [1] olduğunu öğrendiğim kişi sürekli Hacı Abi diye hitab ediyordu. Ve Hacca gittin mi? Diye sordu. Hayır, Umreye gittim dedim.
- **Zuhruf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (252 43 43 Ku Ker Yol  Zuhruf  Sûresi   Murat Derûni)
  > Sevgili okuyucum, bu kitabın yazılışında, düzenle-nişinde, basılışında, bastırılışında, tüm oluşumunda emeği ve hizmeti geçenleri saygı ile yadet, geçmişlerine de hayır dua et, ALLAH (c.c.) gönlünde feyz kapıları açsın. Yarabbi; bu kitaptan meydana gelecek manevi hasılayı, evvelâ acizane, efendimiz Muhammed Mustafa, (s.
- **TB. Fusûs Mukaddimesi** — Ahmet Avni Konuk (Fusûsul Hikem Mukaddime)
  > Cumhûriyet devrinin ilk yıllarında telif edilmiş, fakat yayınlanmamış olan bu şerhin, Kütüphâne’de müellif nüshası olmasına rağmen, umûmun istifâdesinden uzak kalması, tasavvuf ve tefekkür târihimiz bakımından büyük bir kayıptı. Bu kaybı telâfî etmeyi, müellifin bastıramadığı bu eseri kültürümüze kazandırmayı bir vazîfe ve borç telakkî ederek 1987-1992 yılları arasında merhum Yrd. Doç. Dr. Selçuk Eraydın (1937-1995)...
- **Neml Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (29 27 Karinca-Neml Sûresi̇)
  > Sevgili okuyucum, bu kitabın yazılışında, düzenle-nişinde, basılışında, bastırılışında, tüm oluşumunda emeği ve hizmeti geçenleri saygı ile yad et, geçmişlerine de hayır dua et, ALLAH (c.c.) gönlünde feyz kapıları açsın. Yarabbi; bu kitaptan meydana gelecek manevi hasılayı, evvelâ acizane, efendimiz Muhammed Mustafa, (s.
- **Kelime-i Lûtiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Lûtiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Melkiyye)
  > Ve insan hîn-i urûcunda inbisât-ı zâtîsiyle kâffe-i merâtibde zâhir olduğu vakit, ona “insân-ı kâmil” derler. Ve bu urûc ve inbisât Peygamberimiz (s.a.v.) Efendimiz'de vech-i etemm ile vâki’dir. Onun için “hâtemü'n-nebiyyîn” ve “imâmü'l-mürselîn” derler.
- **TB. Kelime-i Yûsufiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (184 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > Yani gündüz gitti gece karanlığı bastı o karanlık zulmet değildir. Bu karanlığı meydana getiren karanlık zulmettir. Yani bilinmezlik halidir. Tamamen gayb, mutlak gaybdır. Zulmetin şerefi nur-u hakikiyi ittisal iledir.
- **Kelime-i Yûsufiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Yûsufiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Nûriyye)
  > " O nebiyy-i zîşânın varisleri dahi tamâmen bu hâl ile muttasıftır. Bast ve beyân buyurdukları hakāyık ve maârif, evhâm ve hayâlât-ı fikriyye ve ehvâ-i nefsâniyye kabîlinden değildir. Nitekim Mevlânâ Câmî (k.s.) Lücce- tü'l-Esrar'da buyurur: Beyit: حکمت یونانیان پیغام نفسست و هوا حکمت ایمانیان فرموده پیغمبر است Tercüme: “Yûnânîlerin felsefesi nefis ve hevâ peygāmıdır.
- **Bir Sâlikin Seyr Yolu Hikâyesi (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Bir Salikin Seyr Yol Hikayesi 2)
  > İşte bu yoldan elde edilen bir bilgi duyulduğu zaman hiçbir endişeye ve şüpheye mahal kalmadan ve dinleyende de mevzuun kendi sekine sini ortaya çıkararak mutmain olmuş bir gönülde, huzur ile dinlenmesini sağlar ve bast halini oluşturur. Bu da ölçüsüdür. Ayrıca bu hususun tarifi (bilenin sözü nettir,) hükmüdür. ( Cem’o ).
- **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)** — Nusret Tura (164 2 Esmâ’ül Hüsna)
  > Kişinin kendi bünyesinde, yavaş yavaş esmâ-i İlâhiyye tezahür ediyor, karnı acıkıyor acz esmâsı karnı doyuyor, gani esmâsı, zuhura geliyor, ihtiyaçlarını çıkartıyor. Kabz esmâsı çıkartamıyor sıkıntı geliyor, Bast esmâsı zuhura gelir o sıkıntıyı giderir. Kişinin yaptığı her bir hareket bir esmâya bağlı bir ismin hususiyetinde zuhura çıkar.
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (68 1 Namaz-Sûreleri̇)
  > Kişinin kendi bünyesinde, yavaş yavaş esma-i ilâhiyye tezahür ediyor, karnı acıkıyor acz esması karnı doyuyor, gani esması, zuhura geliyor, ihtiyaçlarını çıkartıyor. Kabz esması çıkartamıyor sıkıntı geliyor, Bast esması zuhura gelir o sıkıntıyı giderir. Kişinin yaptığı her bir hareket bir esmaya bağlı bir ismin hususiyetinde zuhura çıkar.
- **TB. Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (119 Fu Hi 01 ADEM FASSI)
  > Yani Hak yolcularının orta mertebelerinde olanlar için “Cemal” ve “Celal” sıfatları lazım olur. Bunların zuhuruyla ehl-i tavassutta heybet ve üns ve kabz ve bast halleri zahir olur. Kezalik tecelli ve istitar dahi iki sıfat-ı ilahiyedir ki ehl-i nihayet için zahir olurlar.
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç (131 Kur n Ker mde yolculuk 53 Ayetleri ve Tezi Baba)
  > Seyri sülûkun başlarında yâni şeriat mertebesinde kişiler ümit ve korku arasında hareket ederler, yolda ilerledikçe ve târikat mertebesine gelince kabz ve bast hâli oluşur. Kişi durup dururken ortada hiçbir şey yok iken bu hâlleri yaşar. Nefs kontrole alındığından istediği gibi hareket edemez ve kişiye sıkıntı vererek kabz hâlini oluşturur belirli bir süre, buna dayanmak lâzımdır ve buna da ancak irfâniyet yönüyle...
- **Sohbet Arası Sohbetlerden Seçmeler (31)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (168 31 Sohbet aras sohbetlerden se meler yeni)
  > Binaenaleyh istidadında mündemiç [6] olan, istidadının kanadını açtı ve bast oldu. Bunun gibi istidadı olan bir talib-i hakikat, kendini toprak kadar mütevazi bulunan bir kâmilin sohbetinde mahv edince, artık onun kendine ait sıfât-ı nefsâniyesi ve enaniyeti kalmaz.'' Bu Mesnevi-i Şerif ifadelerine Terzi Baba'm şöyle açıklama getirmiş: ''İşte bir sâlik de, yani bizler de kendimizi Hakk'ın İlâhi hikmet tarlasına...
- **Secde Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (256 32  Ku Ke Yol Secde Suresi Muharrem Avan)
  > Bu mertebedeki sâlikin ahlakı meleklere benzer; tevazu, ihlas, cömertlik ve kanaat sahibidir. İbadet ve itaatten zevk alır. Manevi olarak zaman zaman "Kabz" (içe kapanma, sıkıntı) ve "Bast" (ferahlık, genişleme) halleri yaşar. Nefs-i Mutmeinne, Allah'ın kuluna genel hitaptan çıkıp özel olarak seslendiği, "mutlak irfan" mertebesinin başlangıcıdır.
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Hicr Suresi)
  > Ve eğer onu nefs ile berâber bulursan, o nefse dünyânın lezâiz-i ‘âcilesini (hemen ulaşılabilen zevklerini) müzeyyen (süslenmiş) bir halde göster. Ve ona bir takım âmâl-i dünyâviyeyi (dünyevî arzuları) bast eyle (yerleştir)! Meselâ o nefse de ki: “Sen fakirsin, nefs tâamlar yemeye ve rahat bir sükûnda oturmaya kudretin yoktur.
- **Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Âdemiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i İlâhiyye)
  > Bu sıfatlara mukābil olarak "Celâl" ve "Cemâl" dahi kezâlik iki sıfat-ı ilâhiyyedir ki, ehl-i sülûkün mutavassıtları için zâhir olurlar. Bunların zuhûruyla ehl-i tavassutta heybet ve üns ve kabz ve bast [1/92] hâlleri zâhir olur. Kezâlik “tecellî” ve “istitâr" dahi iki sıfat-1 ilâhiyyedir ki, ehl-i nihayet için zâhir olurlar.
- **En'âm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (En'âm Sûresi)
  > Sevgili okuyucum, bu kitabın yazılışında, düzenle-nişinde, basılışında, bastırılışında, tüm oluşumunda emeği ve hizmeti geçenleri saygı ile yadet, geçmişlerine de hayır dua et, ALLAH (c.c.) gönlünde feyz kapıları açsın.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8)
  > İşte bu etki ve tesirden oldu ki, İbrahim b. Edhem (k.s.) hazretleri gönül Hindistanı'nın geniş sahasını rüyasında perdesiz olarak gördü. "Bast" kelimesinin birçok anlamı vardır; burada "bir mekânın geniş olmasıyla içinde yaşayanları sığdırıp alması" anlamındadır (Kamus).
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11)
  > Cezâya nazar et ki, ne kadar bastın, ne kadar kabzın vardır? Sûret-i kat'iyyede kabz ma'siyetin ve bast tâatin cezasıdır." 1592. Kerem cihetinden bir zâlime nafaka için o üç derem senin olsun diye rahm getirirsin.

## İlgili Kavramlar

- [Kabz](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/kabz) — related
- [Celâl ve Cemâl](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/celal-ve-cemal) — related
- [Hal](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/hal) — related
- [Kabz](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/kabz) — related
- [Vecd](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/vecd) — related
- [Hal](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/hal) — related