# Berzah

> Ara alem. Dünya ile ahiret arasındaki geçiş mertebesi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/berzah

---

## Tanım
Berzah, "iki şey arasındaki engel, perde, geçit" anlamına gelir. İslâm akidesinde berzah, ölüm ile kıyâmet arasındaki ara âlemdir; ruhların bu sürede kaldığı mekândır. "Âlem-i berzah" ölümle başlar, sûra ilk üfleyişe kadar devam eder.

## Etimoloji
Arapça "berzah" kelimesi Farsça kökenli olup "engel, perde" anlamındadır. Kur'an'da üç yerde geçer (Furkân 25:53, Rahmân 55:20 — iki denizin arasındaki engel; Mü'minûn 23:100 — ruhların dönüşünü engelleyen âlem).

## Kur'an Referansı
- Mü'minûn 23:100 — "Onların arkasında diriltilecekleri güne kadar bir berzah vardır."
Bu âyet berzah âleminin temel delilidir. Kişi öldükten sonra artık dünyâya dönemez; tekrar dirilinceye kadar berzahta bekler.

- Furkân 25:53; Rahmân 55:20 — Tuzlu ve tatlı iki deniz arasındaki "berzah" — burada kelime "engel" anlamındadır.

## Özellikleri
Berzah âleminin özellikleri:
1. **Ara mertebe**: Ne tamamen dünyâ ne de tamamen âhirettir.
2. **Münker-Nekir**: İki meleğin suallerine cevap verilir.
3. **Nimet veya azap**: Kabrin genişlemesi veya sıkıştırılması (kabir azâbı/rahmeti).
4. **Ruhun durumu**: Mü'min ruhları "illiyyîn"de, kâfir ruhları "siccîn"de bekler.

## Hadis
Berâ b. Âzib'den nakledilen uzun hadiste Münker-Nekir suali detaylıca anlatılır: "İki melek gelir ona 'Rabbin kim?' diye sorar. Mü'min 'Rabbim Allah'tır' der..." (Ebû Dâvûd, Sünne 27; Ahmed, Müsned IV, 287).

"Kabir, cennet bahçelerinden bir bahçe, yahut cehennem çukurlarından bir çukurdur" (Tirmizî, Kıyâme 26).

"Ruhlar toplanmış ordulardır; birbirleriyle tanışanları bir araya gelir, tanışmayanları ayrılır" (Buhârî, Enbiyâ 2; Müslim, Birr 159).

## İbn Arabi ve Hayâl Âlemi
İbn Arabi berzahı "hayâl-i muttasıl" (bitişik hayal) ve "hayâl-i munfasıl" (ayrık hayal) olarak ele alır. Ona göre berzah âlemi, cismanî ile ruhanî arası "misâl âlemi"dir. Ruh orada latîf bir cisimle tecessüd eder; görüntü ve idrâk vardır fakat dünya maddîliği yoktur. Rüya âlemi de berzahî bir tecrübedir.

## Mertebeleri
Tasavvufî epistemolojide âlemler:
1. **Âlem-i lâhût** (Zât âlemi)
2. **Âlem-i ceberût** (isimler âlemi)
3. **Âlem-i melekût** (ruhlar âlemi)
4. **Âlem-i berzah/misâl** (hayal âlemi)
5. **Âlem-i mülk/şehâdet** (madde âlemi)

## İlgili Kavramlar
- [kabir](/wiki/kabir)
- [munker-nekir](/wiki/munker-nekir)
- [ahiret](/wiki/ahiret)
- [misal-alemi](/wiki/misal-alemi)
- [ruh](/wiki/ruh)

## Kaynaklar
- İbn Arabi, el-Fütûhât (bâbü'l-berzah)
- İbn Kayyim, Kitâbü'r-Rûh
- Gazâlî, ed-Dürretü'l-Fâhire

## Bu Kavramın Geçtiği Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3)
  > âk vâdisine düşürür. 12. Ey ağız, muhakkak. sen cehennemin alevisin; ve ey cihân sen berzah misâlindesin. &#10024; &#10024; Sade T&uuml;rk&ccedil;e 12. Ey ağız, muhakkak sen cehennemin alevisin; ve ey
- **TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (192 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > O’nun dışında hiçbir haberci yoktur. Eğer şöyledir ya da böyledir deniyorsa mutlak manada o söylenen söz gerçek değildir, belki yakın bir kabir ahvalinden berzah halinden haber vermektedir ama mutlak manada veremez.
- **Sohbet Arası Sohbetler (23)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (155 23 Sohbet aras sohbetler)
  > (98) Ayanı sabite mahkuk değildir………………………………….…….. (11) 18: Berzah……………………………………………………………………. (116) Berzah vakti mevt…………………………………………………….…. (116) İrcii ilâ rabbiki………………………………………………
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10)
  > Çünkü onlar canlarını nefse ait sıfatların rengine boyadıkları ve yoğun bir hâle getirdikleri için, onlarda o canın asıl inceliği yoktur; ve bu yoğunluk hâliyle cisimden alakasını ölüm aracılığıyla kesen bir ruh, berzah âleminde daha büyük belalara tutulur. Halbuki ahmakların canına gelen ölüm kolay ve temennî olunur bir ölüm değildir.
- **TB. Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (119 Fu Hi 01 ADEM FASSI)
  > ) Efendimizin ümmetinden olup bil cümle ahvalde ona tabi olduğu gibi berazihi uhreviye ilâhi berzah ve meratib-i ilahiyede o hazretin havası zümresinde mahşur/haşr edilmiş olmasını ümit ettiğini beyan buyuruyor. Yani Hz. Rasulullah’ın zümresinde mahşere çıkmasını ümit ettiğini beyan ediyor. yani böyle bir kitap getirdim Hz.
- **TB. Fusûs Mukaddimesi** — Ahmet Avni Konuk (Fusûsul Hikem Mukaddime)
  > ...âl âlemlerini cem’edip, “âlem-i melekût” tesmiye ederler. Âlem-i misâl âlem-i ervâhın feyzini, âlem-i ecsâma îsâle vâsıtadır; ve ervâh ile ecsâm arasında bir berzahtı...
- **Kâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (254 50 32 Kur Ker Yol Kaf Sûresi ve  Mustafa Hilmi Sâfî  Hz.   Murat Deruni)
  > Bu tena’um ve azâbın nümûnesi dünyâda rü’yâ âlemidir. 112. O ölülerden ne ağzı çalmağa, ne ağzını ilâç vericilerden hoş etmeğe imkân var! Bu âlem-i berzah, bâtının zâhir olduğu bir âlem olduğundan, dünyâda olduğu gibi bir kişi o âlemde zâhiriyle bâtınını gizlemek mümkin değildir.
- **Kelime-i Hâlidiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Hâlidiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Samediyye)
  > Ma'lûm olsun ki, neş'et-i dünyeviyyeden müfârakat ettikten sonra er- vâhın bulunacağı “berzah”, ervâh-ı mücerrede ile ecsâm arasındaki “ber- zahın gayrıdır. Zîrâ vücudun merâtib-i tenezzülâtı ve maârici devrîdir; ve neş'et-i dünyeviyyeden evvelki mertebe, merâtib-i tenezzülâttandır ki, evveliyetle muttasıftır; ve sonraki “berzah” ise merâtib-i urûcdan olup âhi- riyetle muttasıftır; ve berzah-ı ahîrde ervâha mülhak...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1)
  > "Köprü"den kasıt, cismaniyet âlemidir ki, nefis bu cisim âleminin kalıcılığına bağlıdır; ve cismaniyet âlemi ise, ruhun bu cismaniyet âlemine gelmeden önce bulunduğu birinci misal âlemi ile, bu cismaniyet âleminden ayrıldıktan sonraki ikinci misal âlemi, yani berzah arasında bir köprüdür. "Gatfer" ile, nefs-i emmâre (kötülüğü emreden nefis) mertebesine işaret edilmiş olması uygun olur; çünkü Hakk Yolcusunun nefsi,...
- **TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (191 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > Hani daha evvelki faslarda geçmişti, berzah peygamberi diye peygamberimizden evvel Yemen’de yaşamış bir peygamberden bahsediyordu M. Arabi hazretleri, neydi o Halid Bin Sinan. O da berzahiyeden haber veriyordu ama O’nun verdiği berzah ölümden sonraki berzahtır.
- **Ölüm ve Kıyâmet Hakkında** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Ölüm Hakkında Kıyamet)
  > ...:…………………..(43) Ölüm Ne Güzelsin:………………………………………….(54) Berzah:………………………………………………………….(56) Ölüm Esnasında Kişiye Müstehab Olan Durumlar..(63) Lisân-ı Hâlin Belirttiği H...
- **TB. Kelime-i Nûhiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (121 Fu Hi 03 NUH FASSI)
  > Dünyadan buraya kadar geldi, dünyadaki elbisesi kemale erdi, berzaha gitti berzaha göre bir elbise aldı, ama bu elbise ile faaliyette değildir. Faaliyet edecek şekilde bir elbise değildir. Çünkü gerekte yoktur, çünkü orada beklemektedir. Orada faaliyet yoktur, orada sadece bir şuur vardır. O alemde şuurlanması vardır. Ne zaman ki mahşer başlıyor, mahşere kalktığı zaman bizi hangi aleme götürürlerse o aleme uygun...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13)
  > Ya'nî, "Halkın uyudukları vakit gördükleri misal ve berzah âlemini ben de rü'yâda görüyorum; fakat uyku hâli içinde değil, uyanıklık hâli içinde görü-yorum. Bu husûsta müddeîyim. Fakat kuru da'vâ sâhibi olan yalancı değilim!" Ma'lûm olsun ki, misâl ve dünyâ ve berzah sûretlerinin cümlesi mezâhir-i esmâ ve sıfât-ı ilâhiyye olup, ancak hayâlden ibârettir ve bu hayâlât içinde cilveger olan ancak Hak'tır.
- **Târık Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Tarık Suresi)
  > Ve kâmilin rûhu, cisimlenmiş sûret alarak kendisine muhabbeti olanlardan birisine görünür. Bu görünme ve rü‟yet geçerli ve doğrudur; bunda aslâ hatâ yoktur. Misal âlemine “berzah âlemi” ve “latîf terkipler”de derler. Ve bazıları ruhlar ve misâl âlemlerini birleştirip, “melekût âlemi” diye isimlendirirler.
- **TB. Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > Hakikat-i ilahiye ile imkan mertebesinde arasında berzah-ı kübra ile müteayin olduğundan yani berzah büyük berzah ile tayin edilmiş o şekilde zuhura çıkmış olduğundan kendilerine bu “Cevamiul Kelim” verildi. Bir de diğer yönden anlattı, daha evvel üst mertebeden şimdi de alt mertebeden bahsetti, bütün alemleri içine almak suretiyle.
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç (78 A’yân-I Sâbi̇te)
  > Ölümü tattıktan sonra nefs hayatına berzah âleminde devam edecektir, bedeni kendisinden ayrıldığında, elinden tadış ve kullanım aracı alınmış olduğundan, bundan sonraki tadışı, o bedeni kullanamayışı sebebi ile, çok büyük bir azab olacaktır.
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Dur Rabbın Namazda Cilt 2)
  > Böylece “Nefs-i Mülhime ” limanın da bir müddet demir atıp, o sahalarıda idrak ettikten sonra tekrar “ demir-al ’arak” “ İslâmbol ” boğaz-berzah’ ından geçerek “ Marmara ” denizine, zahiren, Muhammediyyet ve rahmaniyyet denizine girerek “Nefs-i Mutmeinne ” Tekirdağ limanına uğradıktan sonra, oradan da yola çıkarak, Çanakkale “Nefs-i Radiye ” boğaz’ından “ Çanak ’tan” işkembe çorbası’da içerek, razı olarak, geçtikten...
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç (09 ER RAHMAN)
  > ” (55/20) يَبْغِيَانِ بَيْنَهُمَا بَرْزَخٌ لَا beynehüma berzahun la yebğıyani “beynehüma/onların (ikisinin) aralarında berzah/aralık/fasıla, mani/engel, geçit begaye/tasallut etmezler, saldırmazlar “Aralarında bir berzah “mani” vardır birbirlerinin sınırım aşmazlar.” İki deniz vardır ki birlikte akmakta olup aralarında berzah olduğundan birbirlerine karışmazlar, özelliklerim korurlar.
- **Sâffât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (247 37 40 Ku Ker Yol  Saffat  Sûresi   Murat Derûni (1))
  > Bunun sonrasında ölüm ötesi olan berzah yaşamına geçilmekte ve bu berzah yaşamıda mahşer gününe kadar geçecek zamanı içine almaktadır. Bu geçiş hayâl ve vehim olguları içerisinde olursa “öldü” diye ifâde edilmekte, kişi gerçek benliğini bulupta geçiş yapmış ise bu duruma “ölmeden evvel ölüm” denmektedir.
- **Mü'minûn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (239 23 7 Mu'minûn Sûresi.T.O.Cem Cemâlî)
  > Gıdâ-yı ma'nevîye gelince, bu gıdâ doğrudan doğruya rûh-i insânînin gıdâsı olan ma'rifet ve şarab-ı aşk-ı ilâhîdir ki, onun âsârı cemî-i mevâtînda zâhir ve hükmü cismâniyyet ve berzah ve rûh âlemlerinde cârîdir. 1086. Her bir kimsenin likâsından (yakınlığından) bir şey yersin; ve her karînin (yakın dostun) kırânından (yakınlığından) bir şey götürürsün.
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (111 4 “özün Özü” VE “sirrin Sirri”)
  > İsimler alemi, ayanı sabite, mücerretler alemi, mahiyetler alemi, büyük berzah da derler, ki hepsi bu mertebenin ismidir... Her biri bir itibarladır ki ehline malumdur. 3-ALEM–İ MLEKÛT Üçüncü Hazret meleküt alemidir. Ona misal alemi, hayal alemi, vahidiyet, ikinci taayyün, ikinci tecellî, sidre-i münteha, emr alemi, küçük berzah, tafsil alemi derler.
- **TB. Fusûs Mukaddimesi (Cilt 180)** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (180 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > Örneğin “Zeyd saâdet ehlidir” diye hakkında küllî hükmün ulaşmasından sonra Zeyd’in falân vakit şehâdet âleminde açığa çıkması ve kendisinden falân vakitlerde şu ve şu sâlih amellerin meydana gelmesi ve şu kadar sene ömür sürdükten sonra mü’min olarak berzaha nakledilmesi ve berzahta dahi şu ve şu nimetlere nâil olması vb. gibi haller bu kazânın ayrıntısı olduğundan bunlara “kader” denir. Şimdi kazâ a’yân-ı...
- **Saff Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Saf Suresi)
  > Bedeni kendisinden ayrıldığında elinden tadış kullanım aracı alınmış olduğundan bundan sonraki tadışı o bedeni kullanamayış sebebiyle çok büyük bir azap olacaktır. Kabir denilen yerde, berzah âleminde olacaktır. İşte özetle bütün bunlar kulun, kulluk mertebesinde mutlak var olduğunu bize açık olarak belli etmektedir.
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç (131 Kur n Ker mde yolculuk 53 Ayetleri ve Tezi Baba)
  > ” بَيْنَهُمَا بَرْزَخٌ لَّا يَبْغِيَانِ ﴿٢٠﴾ 55/RAHMÂN-20: Beynehumâ berzehun lâ yebgıyân (yebgıyâni). “İkisi arasında berzah (engel) vardır, ikisi birbirinin sınırını geçemez (birbirinin özelliğini, düzenini bozamaz).” فَبِأَيِّ آلَاء رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ ﴿٢١﴾ 55/RAHMÂN-21: Fe bi eyyi âlâi rabbikumâ tukezzibân (tukezzibâni).
- **Vahiy ve Cebrâîl** — Terzibaba - Necdet Ardıç
  > Yani varlıklarında kuvvede, “mevcûd”; fiilde, “ma-dum” gizli olmaları “izafi yokluk ”tur. İzafi yokluk, mutlak yokluk ile mutlak vücûd arasın-da “berzah/geçiş” ten ibarettir. *(8) *(8) Füsüs-ül Hikem A. A. K. Mukaddime S. 8. Özet Zûlmet Zûlmet : Karanlık. Zûlûmat : Karanlıklar. Zûlm : Birşeyin kendi yerinden, başka bir yere koyma; zûlm, haksızlık, eziyet.
- **TB. Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (188 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > Yani mutlak manada bir yaşam değil uyku içinde yaşanan hayali bir yaşam olduğunu bize belirtmektedir. Bu da berzah olmaktadır. Yani bu alemi berzaha intikal ettirmektedir ki ahirete olan yakınlığımız ve idrakimiz bu şekilde çok kolaylaşmış olmaktadır.
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 4)** — Abdulkerim Cili (117 İ̇nsân-I Kâmi̇l)
  > Nefyetmek, küfrandır… İsbat etmek, hüsrandır… İsbat ve nefyetmek, iki denizdir… Yüce Hak ise, onlar arasında bir berzah… İki deniz birbirine taşmaz… Beni isbat yoluna gidersen; beni senden başka yapmış olursun… gayrının yerine oturtmuş olursun…
- **TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (187 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > Bu beyin iki varlık arasındadır, yani latif varlık ile kesif varlık arasında bir berzahtır, rüyada da aynı görevi o yapmış oluyor. Rüyada berzah alemindeyiz yani latif alemdeyiz vücudi hiçbir fonksiyonumuz yok ama beyin kapasitemiz çalışıyor, uyandığımız zaman beyin bağlı olduğu zahir sisteme manadan aldıklarını ulaştırıyor.
- **Rûm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (242 30 36 Ku Ker Yol  Rûm Sûresi    Murat Derûni (1))
  > Bu beyin iki varlık arasındadır, yani latif varlık ile kesif varlık arasında bir berzahtır, rüyada da aynı görevi o yapmış oluyor. Rüyada berzah âlemindeyiz yani latif âlemdeyiz vücudi hiçbir fonksiyonumuz yok ama beyin kapasitemiz çalışıyor, uyandığımız zaman beyin bağlı olduğu zahir sisteme manadan aldıklarını ulaştırıyor.
- **Furkân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (235 25 29 Kur Ker Yol Furkan Sûresi   Murat Deruni)
  > ” ------------------- İki deniz vardır ki birlikte akmakta olup aralarında berzah olduğundan birbirlerine karışmazlar, özelliklerim korurlar. Bu denizlerin de zâhiri ve bâtını vardır, zâhiri yeryüzündeki denizlerde birlikte olan akış, diğeri ( bâtını ) ise, mana âlemi ile ilgili olan akıştır.
- **Fâtır Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (244 35 37 Ku Ker Yol  Fatır Sûresi   Murat Derûni son)
  > Ancak âlem-i hayelde yani hayel âleminde rüya âlemi gibi hayel âleminde berzah âleminde muhtelifeye mütemessilen yani muhtelif suretleri temsilen muhtelif suretler gibi temsilde meşhud olur, yani görülürler. Lâtif olarak görülürler. Onu da herkes göremez. Bu temsil yani melâike-i kiramın bu temsili görünüşü rainin ahval ve itikadatı ile münasebattır.
- **Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Âdemiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i İlâhiyye)
  > Zîrâ bunları müdrik olan kuvve-i mütehayyiledir; ve âlem-i misâle "âlem-i berzah" ve "mürekkebât-ı latîfe" dahi derler; ve ehl-i tasavvuf ıstılâhında âlem-i ervâh ve misâli cem'edip “âlem-i melekût” derler; ve âlem-i misâl âlem-i ervâhdan âlem-i ecsâma vâsıl olan “feyz-i mukaddes”in vâsıtasıdır; ve ervâh ve ecsâm arasında berzahdır; ve berzahiyeti hasebiyle her iki âlemin ahkâmını câmi'dir ki, onlar da zâhir ve...
- **Namaz Sûreleri (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (69 2 Namaz-Sûreleri̇)
  > A’maiyet, burası dünya, buradan sonra inancımıza göre âhirete gideceğiz, kabir ise dünya ahiret arasında bir berzah, işte Allahu Alem Cenâb-ı Hakk’ın “Ben bir gizli hazineydim” diye belirtmekte olduğu a’maiyet hali...
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (189 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > Ve esmâ-yı celâliyyenin mazharı olan insanlar dahî bu âlemde şer'iyye hukuka muhalefetle, kötü amel işlemiş ve ahlâk-ı zemîme ve hayvâniye sıfatı ile vasıflanmış bulunacaklarından, onlara verilen terkib dahî, kendilerinde gâlib olan sıfât-ı hayvâniye sıfatına göre, hayvâniye suretleri üzerine olur. Zîrâ hayvanât mezâhir-i celâliyyedir. Binâenaleyh berzah alemi sâlih kimselere göre sevinç evi ve talihine göre de...
- **Bir Sâlikin Seyr Yolu Hikâyesi (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Bir Salikin Seyr Yol Hikayesi 2)
  > NOT= Dünya değiştirmiş kişilere gösterilen muhabbetle diri olan kişiye gösterilen hali, varın siz kıyaslayın. Aslında o ziyaret edilen kabirlerde kimse yoktur, onlar berzah alemindedir, kabirler ise madde alemindedir. Kabir ziyareti o kişinin cesedi ile son görüldüğü mahalli olduğu için ve yerinin unutulmaması için, ziyaret yeri olmuştur.
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Gökyüzü İnsanları Araştırması  2)
  > İzafi yokluk, mutlak yokluk ile mutlak vücûd arasında “berzah/geçiş” ten ibarettir. *(8) Zûlmet Zûlmet : Karanlık. Zûlûmat : Karanlıklar. Zûlm : Birşeyin kendi yerinden, başka bir yere koyma; zûlm, haksızlık, eziyet.
- **Fâtiha Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (35 1 Fâti̇ha-Sûresi̇)
  > A’maiyet, burası dünya, buradan sonra inancımıza göre âhirete gideceğiz, kabir ise dünya ahiret arasında bir berzahtır, işte Allahu Alem Cenâb-ı Hakk’ın “Ben bir gizli hazineydim” diye belirtmekte olduğu a’maiyet hali Cenâb-ı Hakk’ın ondan evvel bir başka âlemlerde bir başka şekilde, bir başka türlü yaşamı olduğu ve orasının berzah olduğu ondan sonraki hayatının bizim hayatımızı oluşturduğu şekliyle de...
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (28)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (160 28 Muhtelif sohbet ars sohbetler)
  > Burada nasıl kulağına bir ses olarak sadece gelmişse oraya da o ses gider, tabi ki buradaki ses gibi gitmez çünkü orası misal alemi berzah alemi oranın iletişim sistemi başkadır. Burada ses dalgası ile iletişim yapıyoruz orada herhangi bir beden olmadığından duyma ve konuşma hassaları da buradaki gibi olmadığından sadece şuursal bir algılama olur, ama bir kimse şuurunu burada geliştirmişse ona gönderilen az bir şey...
- **Gülşen-i Râz ve Şerhi (2)** — Mahmûd-ı Şebüsterî (123 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ)
  > Ben ve sen dediğin nedir? İşte bunun gerçeğini anladığın anda, bu se­nin gerçek boyutuna geçmene berzahtır, köprüdür, yoldur. Beşeriyetini, cüz’i benliğini evvela idrak ettin. Sonra baktın ki senin benliğin aslında gerçek benlikmiş, İlahi benlikmiş.
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (243 33 25 Kur Ker Yol Ahzab Sûresi   Murat Deruni)
  > Bunun sonrasında ölüm ötesi olan berzah yaşamına geçilmekte ve bu berzah yaşamıda mahşer gününe kadar geçecek zamanı içine almaktadır. Bu geçiş hayâl ve vehim olguları içerisinde olursa “öldü” diye ifâde edilmekte, kişi gerçek benliğini bulupta geçiş yapmış ise bu duruma “ölmeden evvel ölüm” denmektedir. Bu şekilde ölümün iki tür olduğu ortaya çıkmaktadır ki diğer bir ifâde ile bunlara “zarûri ölüm” ve “isteğe bağlı...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11)
  > Ve ruhunuz kuvvet bulsun da cismaniyet âlemine özgü olan ölüm ve helak kurdu sizi yırtmasın!" "Ölüm kurdunun yırtması"ndan kasıt, ruhun berzah âleminde nefsanî sıfatlarla bağlanıp, aşağı âlemden yüce âleme yükselememesidir. Nitekim Aziz Nesefî hazretleri Zübdetü'l-Hakayık'ta şöyle buyurur: "İç âlemi insana yakışır olmayan kimse hayvanlardandır, hatta hayvanlardan daha aşağıdır.
- **Hac Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (234 22 27 Kur Ker Yol Hac Sûresi   Murat Deruni)
  > ...î bir hayatın a’maiyetin berzah, bir geçiş ve berzah’tan sonra, nasıl ki biz ahirette bir hayat yaşayacağız bugün bilmiyorsak, işte onun gibi. İşte O Âlemlerin Rabbi olan öyle bir Allah’ki her an, her saniye, her yerde, mevcuttur.
- **Lokmân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Lokman Suresi)
  > A’maiyet, burası dünya, buradan sonra inancımıza göre âhirete gideceğiz, kabir ise dünya ahiret arasında bir berzahtır, işte Allahu Alem Cenâb-ı Hakk’ın “Ben bir gizli hazineydim” diye belirtmekte olduğu a’maiyet hali Cenâb-ı Hakk’ın ondan evvel bir başka âlemlerde bir başka şekilde, bir başka türlü yaşamı olduğu ve orasının berzah olduğu ondan sonraki hayatının bizim hayatımızı oluşturduğu şekliyle de...
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (161 29 Muhteli̇f Sohbet Arasi Sohbetler)
  > Burada nasıl kulağına bir ses olarak sadece gelmişse oraya da o ses gider, tabi ki buradaki ses gibi gitmez çünkü orası misal alemi berzah alemi oranın iletişim sistemi başkadır. Burada ses dalgası ile iletişim yapıyoruz orada herhangi bir beden olmadığından duyma ve konuşma hassaları da buradaki gibi olmadığından sadece şuursal bir algılama olur, ama bir kimse şuurunu burada geliştirmişse ona gönderilen az bir şey...
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (30)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (162 30 Muhtelif Sohbet Aras Sohbetler)
  > Zuhuratların geldiği, isimlerin âlemi, âlem-i melekût da dedikleri, ikinci, bize dünyaya yakın olan kısım. Esmâ âlemi, misâl âlemi diğer ismiyle misâller âlemi. Oradan bize geliyor, biz burada kimlik alıyoruz. İkinci berzâhta, kâbir âlemi orda bir müddet yaşıyoruz.
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Tevbe Suresi)
  > Fakat uyanıp, âlem-i şehâd'etin ahkâmı dâiresine av-det edince, rü’yâdaki hâline hayret ve taaccüb eder. Zîrâ o dakikada mevtın-ı hayâlin dâire-i ahkâmından çıkmıştır. İşte, gerek ahvâl-i berzah, gerek cennet ve cehennem-i cismânî mevtınları bu hâle mümâsildir. Kitâbullâh’m haberverdiği bu mevtınların garâib-i ahvâli, ehl-i gaflet tarafından âlem-i şehâdete kıyâs olunduğu için istib’âd ve inkâr olunur.
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Enfal Suresi)
  > Bozulma olmazsa dünyadan gitmen münkün olmaz, ahirete intikalin mümkün olmaz. Dünya da mana ile ahiret arasında bir berzahtır. Nasıl isim, kelime o madde ile mana arasında bir berzah ise senin vücudun da ma’nâ âlemin ile ahiret âlemin arasında bir berzahtır. Berzahlar olmazsa geçişler de olmuyor.
- **İnci Tezgâhı (2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (63 (İnci Tezgâhı))
  > Âlem-i semâvatı ve âlem-i eflâki güzeran eden, Ruh-u-Muhammedî babanın berzahın-dan Süphânallah, ananın berzahından Elhamdülillah diyerek şühud âlemine dâhil olmuşlar; insanlığın kemâlatına ulaşarak Allahüekber tesbihatına müdâvim olmuşlar ve nihâyet 40 yaşlarında i'lây-ı kelimetûllah için bu selâmet yolunu biz ümmetlerine açıklamışlardır «Doğdu ol saatte ol sultan-ı din; nûra garkoldu semâvatü zemin»...
- **TB. Kelime-i Şîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (120 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > İlmi suretler olarak birer varlıklarımız vardır, Cenab-ı Hakkın ahadiyet mertebesinde. O’nun tenezzülüyle O’nun şenleri olarak her birer varlığımız buraya geldik o ilmin özelliği ile burada birer kesif vücut bulduk. İşte bundan sonraki hayatımızda mana âlemimizdeki ilmimiz ile yine onun oradaki gerektirdiği suret neyse yine o surette haşr aleminde öyle, berzah aleminde öyle, Cennete ve Cehenneme gidilirse de yine...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 10 (2002)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (142 10 CD 2002 Sohbet Aras Sohbetler)
  > Âmâ’iyetinden Ahadiyet’ine tenezzül ettiğinde, Âmâ derken gözü kör manasına değil, bu kelime başkadır, burası bir berzah alemi, ona da şöyle de diyebiliriz, berzah yani geçiş alemi, Âmâiyetten evvelinden haberimiz yok, yani Cenab-ı Hakk Âmâiyette faaliyete başlamıştır dersek gene yanlış olur, çünkü orada ona bir öncelik vermiş oluruz, yani bir başlangıç vermiş oluruz, bakın bu noktalar o kadar hassastır, Âmâiyet der...
- **Sohbet Arası Sohbetler (24)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (156 24 Soh. ara.sohbetler)
  > ULÛHİYET MERTEBESİ Şimdi deniyor ki, Uluhiyet Ahadiyet mertebesi ile Vahidiyet mertebesi arasında berzah yani geçişdir. Ahadiyet kendisinde isim, resim ve program hiçbir şey olmayan teklik mertebesi. Vahidiyet ise Uluhiyetin zuhur sahası. Vahidiyet diye bir mertebe tek başına, Ahadiyet gibi tek başına bir mertebe değil, Uluhiyet mertebesinin açılmasına bir sahadır Vahidiyet mertebesi.
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Dur Rabbın Namazda Cilt 1)
  > Böylece “Nefs-i Mülhime ” limanın da bir müddet demir atıp, o sahalarıda idrak ettikten sonra tekrar “ demir-al ’ arak” “ İslâmbol ” boğaz-berzahı’ndan geçerek “ Marmara ” denizine, zahiren, Muhammediyyet ve rahmaniyyet denizine girerek “Nefs-i Mutmeinne ” Tekirdağ limanına uğradıktan sonra, oradan da yola çıkarak, Çanakkale “Nefs-i Radiye ” boğaz’ından “ Çanak ’tan” işkembe çorbası’da içerek, razı olarak, geçtikten...
- **Lübbü'l-Lübb (Özün Özü)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Lübbül Lüb)
  > İsimler alemi, ayanı sabite, mücerretler alemi, mahiyetler alemi, büyük berzah da derler, ki hepsi bu mertebenin ismidir... Her biri bir itibarladır ki ehline malumdur. 3 - A L E M – İ M L E K Û T Üçüncü Hazret meleküt alemidir. Ona misal alemi, hayal alemi, vahidiyet, ikinci taayyün, ikinci tecellî, sidre-i münteha, emr alemi, küçük berzah, tafsil alemi derler.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7)
  > " Ve eğer onlara hakāyık ve esrâr-ı ilâhiyyeden ve ahvâl-i berzahdan ve âhiretten bahs açılsa, debbağın misk kokusundan uyuşup bayıldığı gibi, uykuları gelir ve cisimleri hareketsiz kalır ve rehâvete dûçâr olurlar. Zîrâ onlar hakîkatte köpek pisliğinden daha berbâd olan şehevât-ı nefsâniyye ve huzûzât-ı dünyeviyye kokusundan zevk alırlar.
- **TB. Kelime-i Yûsufiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (184 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > İşte burası aynı zamanda alem-i berzah da yani alem-i misal, alem-i şehadet, olduğu gibi alem-i berzah olmaktadır. İşte ölmeden evvel ölmüş isen alem-i berzahta zaten yaşıyorsun demektir. Bütün alemler burada yaşanmaktadır.
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Nahl Suresi)
  > (Murat Derûni) Mesnevi-i Şerif ile yolumuza devam edelim; Hâki nin nuru dünyâ-yı dûnun yanındadır; safî olan süt kan ırmaklarının yanındadır. Mâdemki dünyâ berzah mesâbesindedir ve berzah iki şey arasında bulunan hadd-i fasıla derler; binâenaleyh vücûd-ı mutlakın nûru, o vücûdun tenezzülâtının en aşağı mertebesi olan bu dünyâya muttasıldır.
- **TB. Kelime-i Yahyâviyye & Zekeriyyâiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (190 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > Cenab-ı Hakk alemleri amaiyetten halk etti, ne olduğu insanlar tarafından bilinmediği, bilinmesine de gerek olmadığı bu amaiyetin bir başlangıç olduğu ancak Allah’ın başlangıcı da olmadığına göre amaiyetin belki çok başka bir berzah olduğu da düşünülebilir. Yani amaiyetten Allah alemleri halk etmezden evvel “Rez” isminde “ebu rez” isminde bir sahabe sormuş, “Allah bu alemleri halk etmeden önce nerede idi” diye...
- **Esintiler (4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (170 4 Esi̇nti̇ler)
  > Bizim ve kardeşlerin oraya gelmemiz, Fakirin elinden öpülmesi hörmet ve o elden ilim alınmasıdır. Sabah ve akşam namazlarının arası berzah/ara dönemdir. Akşam namazından sonrası “Fenafillâh”, sabah namazı sonrası da, “Baka billâh”tır, bunlar yaşanmaktadır.
- **Ankebût Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (237 29 35 Ku Ker Yol  Ankebût Sûresi    Murat Derûni)
  > Fakat uyanıp, âlem-i şehâd'etin ahkâmı dâiresine avdet edince, rü’yâdaki hâline hayret ve taaccüb eder. Zîrâ o dakikada mevtın-ı hayâlin dâire-i ahkâmından çıkmıştır. İşte, gerek ahvâl-i berzah, gerek cennet ve cehennem-i cismânî mevtınlan bu hâle mümâsildir. Kitâbullâh’ın haber verdiği bu mevtınların garâib-i ahvâli, ehl-i gaflet tarafından âlem-i şehâdete kıyâs olunduğu için istib’âd ve inkâr olunur.
- **Şûrâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (250 42 38 Ku Ker Yol  Şûrâ  Sûresi   Murat Derûni)
  > [48] “ İz- -T-B- ” Ölüm ötesi olan berzah yaşamına geçilmekte ve bu berzah yaamıda mahşer gününe kadar geçecek zamanı içine almaktadır. Bu geçiş hayâl ve vehim olguları içerisinde olursa “öldü” diye ifâde edilmekte, kişi gerçek benliğini bulupta geçiş yapmış ise bu duruma “ölmeden evvel ölüm” denmektedir. Bu şekilde ölümün iki tür olduğu ortaya çıkmaktadır ki diğer bir ifâde ile bunlara “zarûri ölüm” ve “isteğe...
- **Secde Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (256 32  Ku Ke Yol Secde Suresi Muharrem Avan)
  > Tefekkür Zat-ı Mutlak'a kapalı dır, ancak Zat-ı Mukayyed yönüyle Allah'ı anlamamız gerekir. A'maiyet hali, Allah'ın geçmişteki "gizli hazine" halini ve dünya hayatından önceki berzah benzeri bir yaşamı da olabilir. 8. Mertebe: Ahirette Livail Hamd Sancağı Altına Sığınmak Bu son mertebe, ahiretteki "Livail Hamd" sancağının altına sığınmaktır.
- **Karagün Dostuyum (Cilt 2)** — Nusret Tura (85 Karagün Dostuyum (ii))
  > Maden, nebat, hayvan komprimelerinden hasıl olmuş bir hülâsadır, özdür, Cenâb-ı Hakkın kudreti ile cemal ve celâl elleriyle yoğrulmuştur. Evvelâ bu sulu hamur, âlemi berzah denilen dar bir menzilden çıkar. Nisbeten daha geniş bir mahalde dokuz ay kaldıktan sonra bu âleme gelir, birinci menzilden kopup ölmüştü.
- **Enbiyâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (233 21 26 Kur Ker Yol Enbiya Sûresi   Murat Deruni)
  > Yani varlıklarında kuvvede, “mevcûd”; fiilde, “madum” gizli olmaları “izafi yokluk ”tur. İzafi yokluk, mutlak yokluk ile mutlak vücûd arasında “berzah/geçiş” ten ibarettir. * [51] Zûlmet Zûlmet : Karanlık. Zûlûmat : Karanlıklar. Zûlm : Birşeyin kendi yerinden, başka bir yere koyma; zûlm, haksızlık, eziyet.
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Îseviyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Nebeviyye)
  > ...ْغِيَــن ِ بَيْنَهُمَــيَلْتَقِيَــ(Rahmân, 55/19) [Hak Teâlâ birbirine bitişen acı ve tatlı denizi salıverdi; aralarında bir berzah vardır ki, birbirlerine tecâvüz edip karışmazlar.] [15/56] نَِتَكُن ْ بوَ...
- **TB. Kelime-i Mûseviyye** — Ahmet Avni Konuk (Kelimeyi Museviye TB. ŞErhi)
  > Onlardan taârüfü olanlar i’tilâf ve tenâkürü olanlar ihtilâf ederler” hadîs-i şerîfi mûcibince her bir rûh-ı küllîye mensûb olanlar, gerek dünyâda ve gerek hayât-ı berzahiyye ve uhreviyyede, imâmını ve yekdîğerini ârif olanlar ülfet ederler. Yabancı olanlar birbirine muhâlefet eder. Ve âyet-i kerîmedeمِهِم ْس ٍ بِإِمَكُل َّ أنَيَوْم َ نَدْعُو(İsrâ, 17/71) ya’ni “O günde biz nâsı kendi imâmlarına da’vet ederiz”...
- **Tuhfetu'l-Uşşâkî** — Terzibaba - Necdet Ardıç (08 Tuhfetul Ussaki)
  > El aczü an derkil idraki, idrakü vel bahsü an zetil ilahi işrakün Mealen: (Aczi idrak idraktir, Allah'ın zatından bahs açmak şirktir). Duyurulduğu gibi mümkinatın dünya, ahiret, berzah, külli mevcudatın asli yokluğunu, Vacibül Vücud' un zat-ı, sıfat-ı, esma'sı, ef'al-i itibari ile mevcut ve mevcud-u ezelidir.
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (89 6 her ey merkez nde mi hik yesi)
  > İnsan kayıt ve meyil hükümlerinden cüz’î saptırıcı/inhirâfî cezbelerden kurtulup, işâret olunan orta ve birleştirici/vasatî ve cem’î makama ulaştığında -ki bu, küllî benzerlik/müsâmet noktası ve mânevî, rûhânî, misâlî ve hissî olmak üzere bütün i’tidâl mertebelerini birleştiren dâirenin merkezidir- ve açıkladığım halle vasıflandığında, berzah mertebesine ait “muhâzât” makamında iki makam /ilâhî ve kevnî adına kaim...
- **Kelime-i Yûnusiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Yûnusiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Nefsiyye)
  > Zîrâ hayvânât mezâhir-i celâliyyedir. Binâenaleyh âlem-i berzah sâlihîne göre dâr-ı sürür ve tâlihî- ne göre de dârü'l-bevâr olur. Velhâsıl insân-ı müntakilin âlem-i berzah- taki merkeb-i misâlîsi akāidi, ahlâkı ve sıfât-ı galibesi ve a'mâli hasebiyle terkîb olunup, bu merkeb ile ebedî merâtib-i uhreviyye ve ilâhiyyede kat'-1 merâtib eder.
- **Tûr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (118 52 Tûr Sûresi̇)
  > ...------------ Kendilerini beşeri ve dünyevi lezzetlerle meşgul eden, ve kendilerine tebliğ edildiği halde İlâh-i hakikatleri inkâr eden benlik sahibi zavallı kimseler. Ve bütün bunları inkâr eden ve o kıyame...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 11 (2002)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (143 11 6 CD 2002 Sohbet Aras Sohbetler)
  > O her katmanın içinde de ayrı özel ince bir zar vardır, yani kabuğu kalın dışa gelen tarafını açtığımız zaman her katın içinde berzah vardır, bak işte o incecik berzahla katlar birbirine yapışmıyor, o incecik hangi fabrikadan çıkıyor da göz ile zor görülen o incecik zar oraya yerleştiriliyor kim onu yerleştiriyor. İşte kafir soğan var ya kat, kat urba giyerek daha özüne ulaşıncaya kadar ince kalın ne kadar zar varsa...
- **TB. Kelime-i İdrîsiyye & İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (122 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...a işaret etti. Ve burada beyânı budur ki, muhakkak her bir isim zâta ve kendisi için vaz' olunan ma'nâya delâlet eder ki, onu taleb eder. Binâenaleyh onun zâta delâleti haysiyyetinden, onun için cemî'-i esm...
- **Tüm Şiirlerim** — Terzibaba - Necdet Ardıç (129 (tüm Şi̇i̇rleri̇m))
  > ...lünde. Döner âlem döner durur içinde, Biraz sende dön kendin içinde, Bu gün dönmez isen eğer vaktiyle, Döndürürler cehennem içinde 20.04.2018 Cuma Burak başladı gökte uçmaya, Götürecek bizi o Şirin bağa, Hi...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 1 (2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (134 2 2000 1 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > İşte onun için “Ümmeten vasaten” demişeler ümmet-i Muhammed’e orta ümmet denmiştir yani zahir ile batın, evvel ahır, bunları birleştiren ortasında olan bugünkü meselede olduğu gibi batın alemi ile zahir aleminin ortasında berzah olan ümmet ve bu ümmetin şerefinden Kur’an-ı Kerim’de bahsediliyor, hz Rasulullah yani bu ümmetin peygamberi mucidi ilk zuhur edeni zuhurda olanı Hz Rasulullah peygamberlere şahit olacak...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 9 (2002)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (141 9 2002 5 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > O her katmanın içinde de ayrı özel ince bir zar vardır, yani kabuğu kalın dışa gelen tarafını açtığımız zaman her katın içinde berzah vardır, bak işte o incecik berzahla katlar birbirine yapışmıyor, o incecik hangi fabrikadan çıkıyor da göz ile zor görülen o incecik zar oraya yerleştiriliyor kim onu yerleştiriyor. İşte kafir soğan var ya kat, kat urba giyerek daha özüne ulaşıncaya kadar ince kalın ne kadar zar varsa...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 14 (2003)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (146 14.cd 2003 Sohbet Arasi Sohbetler)
  > Emin olun insanların çok büyük çoğunluğu 50 sene 70 sene 100 sene dünyada yaşadığı halde dünyadan haberi olmadığından hayal âleminden berzah âlemine gitmektedir. Cenab-ı Hakk ayaklarını toprağa bastırdığı halde, hayalinden dünyada olduğunun farkında değildir.
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 4 (2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (136 4 CD 2000 Sohbet Aras Sohbetler)
  > İşte onun için “Ümmeten vasaten” demişeler ümmet-i Muhammed’e orta ümmet denmiştir yani zahir ile batın, evvel ahır, bunları birleştiren ortasında olan bugünkü meselede olduğu gibi batın alemi ile zahir aleminin ortasında berzah olan ümmet ve bu ümmetin şerefinden Kur’an-ı Kerim’de bahsediliyor, hz Rasulullah yani bu ümmetin peygamberi mucidi ilk zuhur edeni zuhurda olanı Hz Rasulullah peygamberlere şahit olacak...
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (165 9 Kiyâmet Sûresi̇)
  > Enfüsîsi budur ki: Ya’ni, “ölen kimsenin muhakkak kıyâmeti koptu” hadîs-i şerifi mûcibince, mevt her ferd-i beşerin kıyâmetidir; ve huzura çıkma hâki rûh-i insânî güneşinin, cism-i kesîf batısından, cism-i latîf-i berzahîye doğmasıdır ki, bu doğuş esnâsında, can çelişme hâlinde bulunan kimseye berzâh halleri açılmış olur ve inkâr ettiği şeyleri görüp tasdik eder ve fakat bu anda tövbesi makbûl olmaz; zîrâ çekinen...
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 6)** — Abdulkerim Cili (167 İ̇nsân-I Kâmi̇l)
  > Ruhlar âlemine hâkim olan ceberut âleminin ilmi de bundadır… Bu ise… hazret-i kudüstür… Yani mukaddes hazrettir. Yine bu levh de bulunan ilimler arasında: Berzah ilmi vardır… Ayrıca, kıyamet ve kıyamet günü, mizan, hesap, cennet, cehennem anlatılır… Yine bu levhde bulunanlar arasında, tüm muhakkilerin haberleri vardır…
- **Sohbet Arası Sohbetlerden Seçmeler (31)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (168 31 Sohbet aras sohbetlerden se meler yeni)
  > Yani zâhirle bâtın, evvel, ahir bunları birleştiren, ortasında olandır. Bâtın âlemiyle zâhir âleminin ortasında berzah olan ümmettir. Ve bu ümmetin şerefinden Kûr'ân-ı Kerimde bahsediliyorken, bu ümmetin peygamberi mucidi ilk zuhur edeni Hz.
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç (28 (tesbîh VE Zi̇ki̇r))
  > Berzâhtan sonra cennet veya cehennem âlemine geçtiklerinde bu sefer, girdikleri mahallin balığının içine girmiş orada yaşamlarına devam edeceklerdir. Çünkü kendilerini bulamadan ahirete nefsi benlik ’leri ile gelmişlerdir....
- **Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Tuzak, Mekr, Hileli Zuhûrât (6)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (172 6 Ru ya Mana Alemi Tuzak Mekr Hileli Zuhuratlar)
  > Gerçek İlâh-i misal alemine ancak yüksek irfan ehli ve evliyaullah, irfaniyeti ile nüfuz edebilir. Burasının diğer ismi “ berzahı evvel ” dir. “ Berzahı sani/ikinci berzah ” ölümden sonra gidilen kabir aleminin latif tarafıdır. Bu alemin kesif tarafı ise cesedin konduğu toprak kabirdir.
- **TB. Fusûs — Ayniyyet/Gayriyyet** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (181 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > Belki Cenab-ı Hakkın ama’dan evvelde bizim hiç bilmediğimiz bir yaşantısı vardı, eğer O’nu ama’dan başlatırsak yine sınırlamış oluyoruz. Bir nihayet bir başlangıç vermiş oluyoruz. Ama berzah gibi, nasıl berzahta kalacak bir müddet, orta kıyametten evvel yahut sonra işte. 18-İDRİS Ebû’l Kasım b.
- **Zümer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (257 39 8 Zümer Sûresi T.O. Cem Cemâlî (1))
  > Nitekim bir hadîs-i şerîfte " uyku ölümün kardeşidir " buyrulur (Taberânî, el-Mu'cemü'l-Evsat, hadîs no. 911). Ancak ölüm, hayâtın yok olması değil, nefsin bedenden "azledilmesi" ve başka bir makâma nakledilmesidir. Ancak ölüm, hayâtın yok olması değil, nefsin bedenden "azledilmesi" ve başka bir yere (berzaha) nakledilmesidir.
- **Feth Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (19 Sûre-İ Feth)
  > Bunların dışındakilerin hepsi ne yazık ki; kendi yaşadıkları fizîki hayal âlemlerinde, yerler, içerler, gezer ler, çalışırlar, evlenir çoluk çocuk sahibi olurlar, bunların hepsi uzunca gibi görünen aslında çok kısa olan ömür ismi verilen bir rû’ya âlemi içinde yaşarlar ve oradan ölüm ismi verilen oluşumla berzah âlemi, hayaline geçerler. Çok kere duyulmuştur, bu kadar sene nasıl geçti? ve yahut, hiç geçmemiş,...
- **Kelime-i İlyâsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i İlyâsiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i İnâsiyye)
  > ) dahi neş'et-i melekiyye ile neş'et-i insâniyye beyninde böylece berzah gibi olup, her iki tarafın ahkâmını câmi' oldu. *** &#10024; &#10024; Sade T&uuml;rk&ccedil;e flash Başlangıç: 15 Temmuz 1333 ve 25 Ramazan 1335 [15 Temmuz 1917], Pazar günü öğle vaktinde [Bitiş:] 6 Zilhicce 1335 ve 24 Eylül 1333 [24 Eylül 1917], Pazar günü ezanî saat 2.
- **TB. Kelime-i İsmâîliyye & Ya'kûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (183 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > Halbuki ayn ilm-i ilahi mertebesinde alem-i ervahta, alem-i misalde, alem-i şehadette, alem-i berzahta, alem-i ahrette velhasıl cemi tavırlarda daima Rabbı ile mevcut ve bakidir. Bu ayn ile tahakkuk eden rububiyet dahi böylece cemi tavırlarda daima baki olduğundan ebeden batıl olmaz. Böylece herhangi bir ayn (ayan-ı sabite) taayyun-u evvel mertebesinde müteayyin olduktan sonra yani meydana geldikten sonra hangi...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2)
  > Hakikatleri ve marifetleri açıklamakta sesi karga gibi çirkin çıkan yalancı iddiacı, kendi iç dünyasının çirkinliğini bilmiş olsaydı, berzah hayatında ortaya çıkacak olan bir çirkinliğin dert ve gamından kar gibi erirdi. Beyân-ı hakāyık ve maârifde sesi karga gibi çirkin çıkan müddeî-i kâzib, kendi bâtınının çirkinliğini bilmiş olsa idi, hayât-ı berzahiyyede zâhir olacak olan bir çirkinliğin derd ve gamından kar...
- **Yehova Şahitleri ile Mülâkât** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Yehova Şahitleri ile Mülakat)
  > Bunlar mahşer gününe kadar orada berzah denilen yerde bekleyecekledir. Îsâ a.s’ın kaynağı Rûh’ül Kudüs olduğundan onun cesedi bizim anladığımız mânâda bir cesed değildi, onun cesedi rûhani bir cesed idi. Ahmet Bey: Mukaddes Kitap’taki anlatıma göre bu konuda, o bir insan gibi yaşadı, deniliyor.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6)
  > Hak Teâlâ hazretleri senin kāsır olan tahmînât-ı akliyyen ile îrâd ettiğin misâllerini âlem-i berzahta ve misâlde ejderha yapar veyâhut âlem-i dünyâda sana birtakım suver-i muazzibeyi musallat kılar. O âlem-i misâldeki ejderhâ veya âlem-i dünyâdaki suver-i muazzibe senin îrâd ettiğin misâllere cevâb olmak üzere seni lokma lokma koparır ve didik didik eder.
- **Gülşen-i Râz ve Şerhi (1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (75 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ)
  > ********* Kişi hayâl ve vehim hükmü ile beşeriyetiyle madde âleminde kalarak, hayâtını tabiatına yönelik sürdürdüğü müddetçe siccînin içindedir. Ben ve sen hakîkatini kişi gerçeğiyle anladığı anda bu anlayış geniş mertebeye geçmede kişi için bir berzahtır. Kişi ilk önce cüz’i benliğini yâni beşeriyetini idrâk edecek, sonra bakacak ki bu benlik aslında geniş, ilâhî benlikmiş, işte buradan gerçek varlığa geçecektir.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4)
  > Fakat uyanıp, şehadet âleminin hükümler dairesine geri dönünce, rüyadaki hâline hayret ve şaşkınlık duyar. Zira o dakikada hayal ortamının hükümler dairesinden çıkmıştır. İşte, gerek berzah halleri, gerek cismani cennet ve cehennem ortamları bu hâle benzerdir. Kitabullah'ın haber verdiği bu ortamların garip halleri, gaflet ehli tarafından şehadet âlemine kıyas olunduğu için uzak görülür ve inkâr edilir.
- **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (261 54 44 Ku Ker Yol  Kamer Sûresi   Murat Derûni)
  > Olması ölmeden önce idraken olsun, zahiri saat gelip çatıp mecburen olsun nefis ölümü tattığı ve intak-i nefis olduğu için nefsi emmare isteklerini yerine getiremez bu da onun için acı ve elem vericidir. (M.D.) Ölümü tattıktan sonra nefs hayatına berzah âleminde devam edecektir, bedeni kendisinden ayrıldığında, elinden tadış ve kullanım aracı alınmış olduğundan, bundan sonraki tadışı, o bedeni kullanamayışı sebebi...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5)
  > " Zîrâ o cenînin gözü, hayât-ı dünyeviyyeyi görmekden kör olduğundan, onun vehmine, ana rahmindeki hayâttan başka bir hayât olduğu sığmaz ve böyle bir ma'nâyı tasavvur edemez. İşte hayât-ı berzahiyyeye inanmayan ehl-i dünyanın hâli de böyledir. Ya'nî lodostan ve poyrazdan ve batıdan, bağlar gelinler gibi süslenirler ve düğün evine döner.
- **İnci Tezgâhı (1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (41 (İnci tezgâh-ı))
  > ...lemin bekasını ister. Bu tecelli yönünden Hak ve halk vardır. ULÛHİYYET: Bu âlemin fenâ bulmasını gerektirir. Ama kendi bekâ gözünde. Bu âlemin bakası ise kendi fenâ gözünde ulûhiyyet tecellisi cihetinde Ha...
- **A’râf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (44 7 A’râf Sûresi̇)
  > Rûhlar âlemine hâkim olan ceberut âleminin ilmi de bundadır. Bu ise hazret-i kudüstür. Yine bu levh de bulunan ilimler arasında, Berzah ilmi vardır. Ayrıca, kıyamet ve kıyamet günü, mizan, hesap, cennet, cehennem anlatılır. Yine bu levhde bulunanlar arasında, tüm muhakkiklerin haberleri vardır.
- **Hûd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Hud Suresi)
  > İlk berzahta olan suretlere şehadet aleminde çıkmadan önce görülmesi rüyada veya uyanıklıkta mümkündür. Ama ikinci berzaha nakl olmuş ölenlerin hallerinden haberdar olmak Allah’ın sevdiklerinden başkasına mümkün değildir.
- **Aşk ve Muhabbet Yolu** — Nusret Tura (77 Aşk VE Muhabbet Yolu)
  > Buna mi’sal âlemi, hayâl âlemi, ikinci taayyün, ikinci tecellî âlemi, sidre-i münteha, emir âlemi, küçük berzah, tafsil âlemi dahi derler. Dördüncü dâire, şehâdet âlemi, mülk âlemi, felekler ve yıdlızlar âlemi, mevâhib âlemi ve nihâyet göz bebeği dediğimiz noktada insân-ı kâmilin mevkîidir.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8)
  > Bilinmeli ki, ruh, mücerred (soyut) ve nuranî bir cevher olduğundan, bir sureti yoktur. Oluş ve bozuluş âleminde cisimsel bedene ve berzah âleminde de berzahî bedene ilişkindir; ve berzahî beden, cisimsel beden suretinde olsa da, cisimsel beden gibi yoğun değildir.
- **Bir Sâlikin Seyr Yolu Hikâyesi (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Bir Salikin Seyr Yol Hikayesi)
  > Âhiret âlemi anâsır-ı erbaadan müteşekkil olmadığı için de orada uyku yoktur. Âhiret ehli melekler gibi uyumazlar. Öte yandan uyku kişiyi berzah âlemini görmeye götüren bir haldir. Beden gözünün uykusuzluğu kişinin zahirini koruduğu gibi, kalp gözünün uykusuzluğu da bâtınını korur.
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (137 5 2001 3 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > Eğer herkes için ahıret kabir, berzah hayatı aynı miktarda olmamış olsa idi bu ilk ölülerimize haksızlık olurdu. Birisi bu soruyu bana sordu, Âdem (as) devrinde ölen mü’minler var, veya gayri müslimler var, Âdem (as) dan kıyamet kopuncaya kadar azab görecekler diyor, ama kıyamete beş kala bir gün kala öldü insan bir akşam kalacak kabirde mahşere kalkacak burada adaletsizlik yok mudur, birisi 10 bin sene kabirde azab...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9)
  > ) ile Hızır'ın olayı vardır. Mûsâ (a.s.) zamanının şeriat sahibi şanlı bir peygamberi idi. Hızır (a.s.) ise berzah hayatı (ölümden sonraki ara âlem) ile yaşayan şerefli bir zât olduğundan Mûsâ'nın şeriatine bağlı değildi.
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 16** — Terzibaba - Necdet Ardıç (148 16 3 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > Eğer herkes için ahıret kabir, berzah hayatı aynı miktarda olmamış olsa idi bu ilk ölülerimize haksızlık olurdu. Birisi bu soruyu bana sordu, Âdem (as) devrinde ölen mü’minler var, veya gayri müslimler var, Âdem (as) dan kıyamet kopuncaya kadar azab görecekler diyor, ama kıyamete beş kala bir gün kala öldü insan bir akşam kalacak kabirde mahşere kalkacak burada adaletsizlik yok mudur, birisi 10 bin sene kabirde azab...
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç (59 6 Peygamber (4))
  > Rûhlar âlemine hâkim olan ceberut âleminin ilmi de bundadır. Bu ise hazret-i kudüstür. Yine bu levh de bulunan ilimler arasında, Berzah ilmi vardır. Ayrıca, kıyamet ve kıyamet günü, mizan, hesap, cennet, cehennem anlatılır. Yine bu levhde bulunanlar arasında, tüm muhakkiklerin haberleri vardır.
- **TB. Kelime-i Sâlihiyye & Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (186 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > Gâh dünya menzilinde, gâh berzah menzilinde ve gâh ahiret menzilinde, o menzilin icâbına göre bir kisve-i vücûd ile zahir ve mevcûd olur. Yani o gittiği yerin özelliğine göre bir vücut bir elbise ile meydana gelir. Ve Bütün menzillerde zahir olan mevcudatın tümü, Hakk'ın vücûd-ı izâfisidir. Yani bütün zuhur yerlerinde zahir olan mevcudatın tamamı Hakk’ın vücud-u izafisidir.
- **Hikâyeler, Vecizeler, Atalar Sözü** — Nusret Tura (84 Hikâyeler – Vecizeler – Atalar sözü)
  > Zat ile sıfat mertebeleri berzahiyetinde zuhur eden mestanelikler (Mahzı aşk, hakiki aşk) dır ki, buna âşıksız, maşuksuz bir aşk denir. Bu gaybın sekeratıdır ki senden, benden zuhur eder. Fertler arasındaki aşk mecazidir, hareketlidir. Sâf değil, cismanidir.
- **En'âm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (En'âm Sûresi)
  > Ölüm esnâsındaki rücû’ ise, ahvâl-i berzahiyyenin keşfi ile vâki’ olur. Fakat bu rücû’un fâidesi olmaz ve burada bir işâret daha vardır: (Bakara, 2/255) ya’nî “Şefaat eden kimsenin Allâh Teâlâ indindeki şefaati ancak Hakk’m izni ile olur" âyet-i kerîmesindeki sarahat mûcibince, insân-ı kâmilin sâlike ifazası dahi ancak Hakk’ın izni iledir.
- **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 1)** — Nusret Tura (163 1 Esmâ’ül Hüsnâ)
  > [232] Çok âlimler, Kûr'ân-ı Kerim'deki (Marecel bahreyni yeltekıyan beynehuma berzahun Lâyebgiyan) [233] âyet-i şerifesinin şerhinde bunu hatırlamazlar. İki deniz, sûret ve ma’nâdır. Âdemde birleşirler. Fakat aralarında öz bir berzah vardır ki, aşılmayan dağlar gibidir. Gece ile gündüz de birer denizdir. Bunları fecir veya gurup ayırır.
- **Zâriyât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (260 51 31 Kur Ker Yol Zariyat Suresi ve Hazmi Tura hz.   Murat Deruni)
  > Gıdâ-yı ma’nevîye gelince, bu gıdâ doğrudan doğruya rûh-i insânînin gıdâsı olan nûr-i ma’rifet ve şa- râb-ı aşk-ı İlâhîdir ki, onun âsârı cemî-i mevâtında zâhir ve hükmü cismâniyyet ve berzah ve rûh âlemlerinde câridir. 1084. Gönül her bir yârdan bir gıdâ yer; gönül her bir ilimden bir safâ götürür.
- **Doğdular, Yaşadılar — Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (76 5 Do dular ya ad lar hik yesi son hali 1)
  > Bu durumu da şöyle ifade eder: Elif okuduk ötürü, Pazar eyledik görürü, Yaradılmışı hoş gördük, Yaradandan dan ötürü. Mevlânâ Hz.’leri de dünyanın bir geçiş yeri (berzah), gelip gidilen bir yer olduğu konusunda bizleri uyarır: “Her gelen eninde sonunda gider. Dünyanın tek eri olsan bile bir gün sen de gidersin tek tek gidenler gibi.
- **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)** — Nusret Tura (164 2 Esmâ’ül Hüsna)
  > Nefyetmek, küfrandır… İsbat etmek, hüsrandır… İsbat ve nefyetmek, iki denizdir… Yüce Hakk ise, onlar arasında bir berzah… İki deniz birbirine karışmaz… Beni isbat yoluna gidersen; beni senden başka yapmış olursun… Gayrının yerine oturtmuş olursun…
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (61 6 Pey 6 Hz.Muhammed s.a.v)
  > Bunların hepsi uzunca gibi görünen aslında çok kısa olan ömür ismi verilen bir rû’ya âlemi içinde olur. Oradan ölüm ismi verilen oluşumla, berzah âlemi, hayaline geçerler. Çok kere duyulmuştur, bu kadar sene nasıl geçti? Veya, “sanki hiç geçmemiş, yaşanmamış gibi”denir.
- **Reşahât — Aynü'l-Hayât** — Terzibaba - Necdet Ardıç (65 Reşahat Ayn-EL Hayat)
  > Yâni isimlendirilmiş benlik, izâfet üzere olan, o da bir benlik ama nefsî benlik gibi sert ve kendini beğenmiş bir benlik değil. Yâni ilâhi benlik ile nefsî benlik arasında olan geçiş noktası. Berzah diyoruz. İşte o izâfi benliğin de kalkması gerekiyor. Yâni bir şey isimlendirilmiş oluyor. Meselâ ağaçtan sehpalar yapılıyor.
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 13 (2003)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (145 13 9 2003 11 Cd Sohbet Aras Sohbetler)
  > İnsanların büyük çoğunluğu 50 sene 100 sene dünyada yaşadığı halde dünyadan haberi olmadığından hayel aleminden gelip berzah alemine gitmektedir. Cenab-ı Hakk ayaklarını toprağa bastırdığı halde hayalinden dünyada olduğunun farkında değildir.
- **DVT-C001 (Ses Kaydı)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (1772747276481 DVT C001.MP3)
  > Bir kimse bu başlangıç ile sonuç arasında yaşadığı sürede, kendi aslı olan kadîm haline ulaşamaz ise gurbette garip kalır. Ebedî olarak aslına ulaşamayacak olan bir gariplik içinde dünyasını terk eder ve berzah (kabir) denen bir mahalde yeniden dirilecek zamana kadar bekler. Daha sonra dünyadaki amellerinin karşılığı olan cennet veya cehennemine gider.
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç (34 Bakara dosyas)
  > Bana bakan bende ki değişikliği fark eden özeniyordu. En önemlisi ahlak olarak güzelleştiğimi söylüyorlardı. Ben burada kendi berzah âlemimi yaşıyor, Rûhumun istediğini vermeye gayret gösteriyordum. Allah'ın rengi sarıya boyanıp teveccüh’te yavaş yavaş rabıta’ya dalıyordum.

## İlgili Kavramlar

- [Alem-i Misal](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/alem-i-misal) — related
- [Ahiret](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/ahiret) — related
- [Kabir](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/kabir) — related
- [Kabir](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/kabir) — related
- [Alem-i Misal](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/alem-i-misal) — related
- [Ahiret](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/ahiret) — related
- [Rûh](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/ruh) — related
- [Hakikat-i Muhammedi](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/hakikat-i-muhammedi) — related
- [Ölüm](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/olum) — related
