# Cem

> Birlik makamı. Çoklukta birliği görme, varlıkta Hakk'ı müşahede.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/cem

---

## Tanım
Cem', sâlikin çoklukta (kesret) birliği (vahdet) müşâhede etmesi; halkı görürken Hakk'ı kaybetmemesi halidir. Tasavvufun en yüksek idrâk mertebelerinden biridir. Karşıtı "fark"tır — kulun kendini ve halkı ayrı varlıklar olarak görmesi.

## Mertebeleri
Sûfîler cem'i üç mertebede anlatır:
1. **Cem'** — Kul kendini ve halkı unutup yalnız Hakk'ı müşâhede eder (başlangıç).
2. **Cem'ü'l-cem'** (cem-ül cem) — Hakk'ı müşâhede ederken aynı anda halkı da Hakk'ın tecellisi olarak görür; tevhîdin en yüksek mertebesi.
3. **Fark ba'de'l-cem'** — Cem'den sonra gelen fark; sâlik hem Hakk'ı hem halkı yerli yerinde bilir, şeriata ve halka hizmete döner (kemâl).

## Fark ile Dengesi
Cüneyd-i Bağdâdî der ki: "Fark'sız cem' zındıklıktır, cem'siz fark ta'tîldir." Yani halkı Hakk'ta eritmek (cem'siz fark yok) hulûle, Hakk'ı halktan soyutlamak (cem'siz fark) ilâhî tecellîyi inkâra götürür. Kâmil sûfî her iki nazarı birleştirir.

## Kur'an Referansı
- **Kasas 28:88** — "Her şey helâk olucudur, O'nun vechinden başka" — cem' nazarının Kur'ânî temeli.
- **Bakara 2:115** — "Nereye dönerseniz Allah'ın vechi oradadır."

## İbn Arabî ve Konevî
İbn Arabî cem' makamını "ahadiyyet-i cem'" olarak anar: Hakk'ın isim ve sıfatlarıyla halkın toplandığı ilâhî mertebe. Konevî *Miftâhu'l-gayb*'ta cem'i "insân-ı kâmil"in sırrı sayar — çünkü o, Hakk ile halk arasındaki berzahtır.

## Edep
Cem' halinde sâlikin şeriatı terk etmemesi esastır; aksine cem'in gerçekliği, sahv-ı cem' ile, yani şeriat ölçüsüne dönerek tamamlanır.

## İlgili Kavramlar
- [fark](/wiki/fark)
- [vahdet-i-vucud](/wiki/vahdet-i-vucud)
- [sahv](/wiki/sahv)
- [hak-ve-halkinsan](/wiki/hak-ve-halkinsan)

## Kaynaklar
- Kuşeyrî, *er-Risâle* (Cem' ve Fark bâbı)
- İbn Arabî, *el-Fütûhât*
- Konevî, *Miftâhu'l-gayb*

## Bu Kavramın Geçtiği Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10)
  > lanır. İlmin üstâdı ve nükûdun nakkâdı idi. “Nükûd”, “nakd”in cem'idir, ve “nakd”, lügatte “seçmek ve saymak” ma'nâsınadır. “Nakkâd”, “nakd"den mübâlağa ile ism-i fâildir. Burada “nakd”den murâd, esmâ
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13)
  > ıstılâhlardır. “Endühten”, cem' etmek ve tahsil etmek demektir. “Tumturâk”, hodnümâlık ve kendini halka göstermek, “serveri”, büyüklük ve riyâset ma'nâlarınadır. Ya'ni, hakikat âleminin ârifleri ve Ha
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5)
  > ından tefn'kı sebebiyle meydandan şeh_re şad olarak rücfı'u — s. 239 lmran'ın Musa'nın anası ile cem' olması ve Musa (a s )a hamile olması — s. 240 lmran'ın zevcesine mücameatdan sonra: "Sen beni görm
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3)
  > raktan daha aşağı mısın? Zirâ bir toprak bahâr mevsimine yâr ve mukârin ve o mevsimin hükmüne münkâd olduğu vakit, kendisinden yüz binlerce çiçekler fışkırdı. Binâenaleyh sen dahi bahâr meşrebinde ola
- **Vahiy ve Cebrâîl**
  > kabul edin dendiğinde ).” “feâmennâ” ( davetçiye olan güvencemizden dolayı) hemen “imân ettik,” derler. “rabbenâ fağfirlena zünubenâ” “ey rabbimiz! kendimize birer varlık vermemiz-den dolayı işlediğimiz benlik günahlarımızı bağışla.” “ve keffir annâ seyyiatin
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11)
  > tevâbiinin verâsında hâkim olmaz. “Mübeyyinât”, burhân ve hüccet ma'nâsına olan “mübeyyine"nin cem'idir. “Mısbâh", karanlıkta aydınlık veren âlet ma'nâsınadır ki, çerağ ve kandil, lamba, elektrik ve p
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6)
  > ni bilmek arasındaki — s. 324 Nisbet ve ihtilaf-ı cihet yüzünden bir şeyde nefy ve isbat arasını cem' ve tevfik etmek beyanındadır — s. 330 Dervişin fenası ve bekası mes'elesi — s. 334 Sadr-ı Cihan'ın
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9)
  > ki insân-ı kâmile ve husûsan Çelebi Hüsâmeddin hazretlerinedir. “Atyâr”, “tayr"ın cem'ü'l-cem'idir. “Hüş”, akıl ma'nâsına olan “hüş"un muhaffefidir. Ya'ni, “Ey insân-ı kâmil, İbrâhim Halîl (a.s.) yuka
- **Zümer Sûresi** (257 39 8 Zümer Sûresi T.O. Cem Cemâlî (1))
  > ...ndi varlığında toplayıp cem' eden yegâne varlıktır. "Kitâb-ı Câmi'"dir. "Kur'ân-ı Nâtık" ya'nî "Konuşan Kur'ân"dır. Onun sözü, ahlâkı ve her bir hâli, satırlardaki...
- **TB. Kelime-i Îseviyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (188 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...Eğer ona bu vakitte bu hâl üzere nefh ede idi, validesinin hâlinden dolayı, İsâ, şenâat-i hilkatinden nâşî, hiç bir kimsenin ona takat getiremeyeceği bir vasıfta çıkar idi. İmdi ona "Ben ancak senin Rabb...
- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye**
  > de etmesiyle olup, imkân “mim-i” ile Ahadiyyet “elif’i” ni (cem) etmiş-toplamıştır ki; biri cem-i biri fark-ı ve biri zahiri ve biri mazharı yani zuhur yeridir. Bu mânâdandır ki; İnsân-ı kâmil cem’ül cem ehlidir ve O nun hicabı – perdesi yine kendisidir. Ve bi
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1)
  > -703. Zirâ bu muktedâdan sonra kıyâm edip, onun makamına bir nâib iste- yen doğrular cem'inin vefâdarlığından dolayı hikâyenin tamamlığına geldik. İsevilere muktedâ ve imam olan bu yahüdi vezirin vefâ
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2)
  > üasına lâ-yenkatı' vücüd-bahş olur. Fakat âlemin hey'et-i mecmüası, insan gibi cem'iyyet-i esmâiyyeyi kabüle müstaid değildir. Meselâ efrâd-ı âlemden hiçbir ferd ism-i Gaffâr'ın mazharı olamaz; çünkü 
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12)
  > ha! Teslim et ve cehilden dolayı tehevvür etme! Zira bu adam müeyyeddir ve Hak'tan kendi cAnibinde cem'iyyet-i azim tutar" diye söylemesi — s. 356 O borç etmiş olan şahsın hikayesine rücu' etmektir ve
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7)
  > itekim bu Mesnevi'yi okuyanlar, aradaki farkı derhal görürler. “A'râz", “araz”ın cem'idir. Araz, renkler gibi, kendi zâtıyla kâim olmayıp bir cevherin ve maddenin vücüduyla berâber zâhir olan şeye der
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8)
  > olan Fir'avn ile mücavebatının kıssasıdır : — s. 144 Onun beyanındadır ki, imaret vfranlıkdadır ve cem'iyyet dağınıklıkdadır ve sağlamlık kırıklıkdadır ve murad, muradsızlıkdadır ve varlık, yoklukdadı
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 17** — Terzibaba - Necdet Ardıç (149 17.cd Sohbet Arasi Sohbetler)
  > ...erviş ve dut hikayesi…………………………….……….. (108) cem-ül cem makamı……………………………………...….. 109) Hakikatini düşünen insan………………………..….……. (112) Sunni ve Hakiki yıldızlar…………………………...
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç (189 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...(86) 28.Paragraf : Süleyman'dan himmetsiz ve cem'iyyetsiz olarak mücerred "emr" ile telaffuz vâki' oldu. (92) 29.Paragraf: Allah Teâlâ onun için "Bu bizim atâmızdır" (Sâd, 38/39) dedi. (98) 30.Paragraf:...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4)
  > r oldu.” “Âdem'in nüru"ndan murâd, kâffe-i esmâ-i ilâhiyyeye olan ilm-i zevkisidir ki, bu cem'iyyet-i esmâiyye melâikede yoktur. Onlarda Sübbüh ve Kuddüs ve emsâli isimlerin ilm-i zevkileri vardır. Bi
- **TB. Kelime-i Yahyâviyye & Zekeriyyâiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (190 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...mi beynini cem' etti; onu Yahya tesmiye eyledi. Binâenaleyh onun ismi olan Yahya îlm-i zevki gibi oldu (1). ----------------- Ya'nî bu hikmet-i Yahyâviyye yani Yahy...
- **TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (192 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...ecmû'u olduğu halde doğdu. Zîrâ sağîr kebîrde müessirdir. Sen çocuğu görmez misin? Hâssıyyetle büyükte tasarruf eder. Binaenaleyh kebîr kendi riyasetinden ona nazil olup onunla mülaabe eder; ve ona çocukç...
- **TB. Kelime-i Nûhiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (121 Fu Hi 03 NUH FASSI)
  > ...en arif oldu ise, Hakk'ı dahi tafsil üzere değil, mücmelen arif olur. Zîrâ âlemde suverden olan şeyin adem-i ihatasından nâşî, onu iki vasf ile tafsil üzere vasf etmek müstahîldîr (7). -------------------...
- **TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç (191 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...let olmak üzere iki menzilet beynini cem' etti. (140) Mesnevi (142) 21.Paragraf: Vaktaki Allah Teâlâ beni bu makamda ikâme Eyledi. (143) 22.Paragraf: Zikrettiğimiz...
- **TB. Kelime-i İdrîsiyye & İbrâhîmiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (122 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...ca Hak, Evveldir, Âhir'dir, Zâ-hir'dir ve Bâtın'dır. Binâenaleyh O, zahir olan şeyin "ayn"ıdır. Ve O, zuhuru hâlinde bâtın olan şeyin "ayn"ıdır. Ve vücûdda O'nu gören O'nun gayri yoktur. Ve vücûdda, O'nda...
- **Mü'minûn Sûresi** (239 23 7 Mu'minûn Sûresi.T.O.Cem Cemâlî)
  > ...emeyyiz (ayrı) değildir. Meselâ demir ateşte kıpkırmızı olur; ve ateş sıfatıyla muttasıf olur (nitelendirilir). Bu hal demirin ateş ile cem' mertebesidir. Bu merteb...
- **TB. Kelime-i Sâlihiyye & Şuaybiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (186 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...fetihler "feth"in cem'idir. Salih (a.s.) dahî ism-i Fettâh'ın mazharıdır. Bu mazhariyyeti hasebiyle Hak Teâlâ Sâlih (a.s.)a devenin zuhuru için dağın yarılması mu'cizesiyle gayb kapısını "feth" etti. Çün...
- **TARİKATLARDA MÜBÂREK GÜN VE GECELERİN YERİ VE EHEMMİYETİ— Lisans Tezi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Mübarek Geceler Bitirme Tezi)
  > ...lunuşudur. Regâib ise; rağbet etme, çok istenilen şey, bol bol ihsan etmek demektir. Acaba Regâib gecesi ifadesiyle bizlere verilmek istenen şifre nedir? Veya bizim almamız gereken nedir? Şimdi şöyle bir...
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Dur Rabbın Namazda Cilt 2)
  > ...r. Yine burası, doğmanın ve doğurmanın olmadığı “De ki: o Allah birdir. Allah samedtir. Doğmamıştır, doğurmamıştır. Ve O'nun hiç bir eşi de yoktur” <İhlas Suresi, 1,2,3,4> mertebesidir. Bu mertebenin üstünde sı...
- **TB. Kelime-i Muhammediyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...yye makamı ile yani tek ve yalnız bu makam ile münferiddir. Ve o makam "Allah" isminin mazharıdır. Ve Allah ismi ise cemî'-i esmayı cami' olan ism-i a'zamdır. Hani ahadiyet mertebesi vahidiyet mertebesine...
- **TB. Kelime-i Âdemiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (119 Fu Hi 01 ADEM FASSI)
  > ...na insan-ı sagir, bu kainata da insan-ı kebir, büyük alem denir. insan-ı kamil de deniyor. Melaike-i kiram bu insan-ı kebirin bazı kuvvetlerindendir. Yani melaike-i kiram bu insanın bazı kuvvetlerindendir...
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Tevbe Suresi)
  > ...çin Kâmil İnsân makamında birleştirdik. Bu tecelliler zaten Kâmil însân, mertebesine ulaşan kimselerde tabii olarak oluşacaktır. Bu mertebenin başka bir özelliği de “tahallaku bi ahlâki rasûlüllah” (Hadîs) “Pey...
- **Muhammed Sûresi** (251 47 28 Kur Ker Yol Muhammed sav Suresi  Murat Deruni)
  > ...i halka, diğeri Hakk’a bakar. Nerede nasıl gerekiyorsa o vechiyle görünür. Onu tanımak, anlamak cidden çok zordur. “Kâmil İnsân” mertebesinin geriye dönüş makamları vardır. Bunlar evvelâ, “Tecelli-i Zat”, “Tece...
- **TB. Kelime-i İshâkiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (182 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...lara galebe ederek onlardan eser kalmadığını gördüm . Eğer rü'yâ ta'bîrini bilirseniz bu rü'yâma fetva ve cevâb verin!" Onlar cevaben: "Bu karışık bir rü'yâdır. Biz bunun ta'bîrini bilmeyiz" dediler. Niha...
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (89 6 her ey merkez nde mi hik yesi)
  > ...t atfetmekle mürşidin gözü aydınlanmaz . Allah şafidir (Şafiyullah) tadiği ile mürşidin gönlü gözü aydınlanır. Böylece Allah kulundan Nuru Muhammed müşahade edilir. Nuru Muhammed zaten Allah’ın kendidir. Allah’...
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Enfal Suresi)
  > ...iki (2) vechi/ yönü vardır. Biri halka, diğeri Hakk’a bakar. Nerede nasıl gerekiyorsa o vechiyle görünür. Onu tanımak, anlamak cidden çok zordur. “Kâmil İnsân” mertebesinin geriye dönüş makamları vardır. Bunlar...
- **Kalem Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Kalem Suresi)
  > ...ahkamı sende toplanmış olmakla, sen sureti İlahiye üzere bulunman ile bütün halka Rahman olursun. Zira “İnsan-ı Kamil” zahiri ve batını ile halka rahmettir . S.A.V Efendimiz hakkında, Kur’anı Keriym Enbiya Sure...
- **Şûrâ Sûresi** (250 42 38 Ku Ker Yol  Şûrâ  Sûresi   Murat Derûni)
  > ...e gafletin neticesidir." [27] "Ümmü'l-Kurâ'dan inen her harf, bir kalp kıblesine yönelir. Cem' vakti geldiğinde, zâhirî farklar bâtınî vahdette erir." [28] --------...
- **Enbiyâ Sûresi** (233 21 26 Kur Ker Yol Enbiya Sûresi   Murat Deruni)
  > ...eder; ve ona çocukça söyler; ve ona onun aklıyla zahir olur. Böyle olunca o, onun taht-ı teshîrindedir. Halbuki o, vâkıf değildir. Ondan sonra onu kendi terbiyesine ve himayesine ve mesâlihinin tefakkudü...
- **İrfan Mektebi ve Hakk Yolu** — Terzibaba - Necdet Ardıç (14 rfan mektebi Hakk yolu)
  > ...nüş makamları vardır. Bunlar evvela “Tecelli-i Zat”, “Tecelli-i Sıfat”, “Tecelli-i Esmâ”, “Tecelli-i Ef’âl” dir. Biz bu rnertebeleri daha fazla uzatmamak için Kâmil İnsân makamında birleştirdik. Bu tecelliler z...
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (61 6 Pey 6 Hz.Muhammed s.a.v)
  > ...elerde tabii olarak oluşacaktır. Bu mertebenin başka bir özelliği de “Tahallâku bi ahlâki rasûlillah” (Hadîs) “Peygamberin ahlâkiyle Ahlâkla- 165 nın.” Rasûlüllah’ın ahlâkı ile bezenmiş olduğu hâlde yaşayışı, b...
- **Tuhfetu'l-Uşşâkî** — Terzibaba - Necdet Ardıç (08 Tuhfetul Ussaki)
  > ...ebe-i cami-i'nin (toplu mertebe) zuhuru olduğuna ima yoluyla toplu olarak zakirinin her birinin zuhuruna diğerinin sadr-ı (gönlü) mukabil (karşılıklı) olarak devran edildiği düşünülerek 12 defa devran ile tamam...
- **Nûr Sûresi** (236 24 24 Kur Ker Yol Nûr Sûresi   Murat Deruni)
  > ...an ve bâtıl olan şeyler, yalan ve bâtıl olan şeyler ile birleşir. Zîrâ her bir cins kendi cinsine meyleder. (Nûr, 24/26) [“Habîsler habisler içindir.”] âyet-i kerimesi mûcibirice, habîs ve kötü olan şeyle...
- **Ankebût Sûresi** (237 29 35 Ku Ker Yol  Ankebût Sûresi    Murat Derûni)
  > ...klukları kendi varlığında zâtında toplamıştır. Devr-i Âdem'den yani Âdem (a.s.) zamanından bu âna kadar zuhur etmiş ve bundan sonra da zuhur edecek olan muhtelif eserleri zuhurları i'tibâriyle o ma'nâ kül...
- **Terzi Baba 3 — İstişâre Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç (32 Ter Baba 3 sti are dosyas)
  > ...st mertebelerden aldığı yansıma Esmâ-î Mertebeden zuhur edecekti. 20 = 1 Zâhir ve Bâtın-ı ve 10 ile Sıfat mertebesinin de zuhurda olduğunu gösteriyordu.. 12 =İnsân-ı Kâmil, 10 Sıfat-i ve 9 Esmâ-i İlâhiyye’sini...
- **Fâtiha Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (35 1 Fâti̇ha-Sûresi̇)
  > ...-i İlâhiyye üzere bulunman ile bütün halka Rahmân olursun. Zira “İnsân-ı Kâmil” zâhiri ve bâtını ile halka rahmettir . İşte bu yüzden Hadîs-i Kudsîde belirtilen (halâkal Âdeme alâ sûretürrahmân) yani “Allah Âde...
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç (78 A’yân-I Sâbi̇te)
  > ...hisse ve nasîb, ancak kendisinin Rabb-i hâssı olan bir "isim"dir; ve o mevcudun Allah'a irtibatı, o isim vâsıtasıyladır; ve o ismin "eser"i, o mevcûd olduğundan, onun sûret-i zâhiresidir. Ve o "isim", o...
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (174 11 Ku Ker Yol Mutaffifin Suresi)
  > ...etmek. “Kör"den murâd ilm-i hakîkî ile ilm-i taklîdîyi temyîze muktedir olamayan kimseler. “Acı su”dan murâd taklîdî ve tahminî olan ilim. Ya’ni, “Ey ehl-i hâlin yokluğundan ve mücâhedesinden nefret edic...
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç (09 ER RAHMAN)
  > ...Hak yolunda “Makam-ı Cem-ül Cem” e gelip, cümle “Esma-i İlahiye” nin eser ve ahkamı senden zahir olduğu vakit; sen, hakikatinle Hak ol. suret ve zahirinle de halk ol. Hak...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 16** — Terzibaba - Necdet Ardıç (148 16 3 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > ...ikisi birbirinden ayrılmaz. Sonra Cem-ül Cem toplulukların topluluğu mertebesinde o müşahede de “Vahid”, Ahad”, “Samed” “Allah” esma-ı Şerifleri ile devrana devam edilir....
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 9 (2002)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (141 9 2002 5 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > ...önderdik, buranın hali وَمَا رَمَيْتَ اِذْ رَمَيْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ رَمَى 8/17 Attığın zaman sen atmadın ancak Allah attı. İşte az önce İsa (as) da olduğu gibi burada bakın iki ifade de biraz değişiklik var,...
- **En'âm Sûresi** (En'âm Sûresi)
  > ...tığın zaman “Hay” gidiyor aslına ulaşıyor. O “Hay” esmâsını çekmedikçe yani o tuşlara dokunmadıkça oraya ulaştırman mümkün değildir. Oradan da sana bir haber gelmesi mümkün değildir. Bu günkü teknik donan...
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Dur Rabbın Namazda Cilt 1)
  > ...- 51) Tefekkür. Mi'rac bahsi hakkında.. Di… Sa… 24 Şub 2021 Hayırlı günler Di… kızım. Hamdolsun şimdilik iyi sayılırız inşeallah sende iyisindir. Yazın güzel olmuş düzenleyerek kitabındaki yerine ilave ettim, e...
- **Rûm Sûresi** (242 30 36 Ku Ker Yol  Rûm Sûresi    Murat Derûni (1))
  > ...termek için de Vahid → Ehad'ın zuhuru, Ehad → Samed'in zuhuru, Ehad mertebe-i cami-i'nin (toplu mertebe) zuhuru olduğuna ima yoluyla toplu olarak zakirinin her birinin zuhuruna diğerinin sadr-ı (gönlü) mukabil...
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Gökyüzü İnsanları Araştırması  2)
  > ...erselnake illa rahmeten lil alemiyne” (21/107) “Biz seni ancak alemlere rahmet olasın diye gönderdik” buyuruldu. ve “İnsan-ı Kamil” Hakk ile halkı camidir. Ve halkıyyetiyle cemî a’yan ve ekvana, yani bütün alem...
- **Furkân Sûresi** (235 25 29 Kur Ker Yol Furkan Sûresi   Murat Deruni)
  > ...em'in fark durumu tahkiktir; Farkın da cem'indedir vicdan… Sıfatların çeşitleridir; Nam üzere iki cem olan… Bulunur tevhid birliğinde; Zatın hükmü sayılır FURKAN… Çünkü sıfattır ayrılamaz; Olmuştur zatı i...
- **Saff Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Saf Suresi)
  > ...zahir ve batın olarak vasıflandırdı. Çünkü her mertebe vücud-u mutlakının tenezzülatından zahir olmuştur. Yani zahir ve batın dediğimiz bunlar birer mertebedir, işte bu mertebelerin hepsi de mutlak vücudu...
- **Târık Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Tarık Suresi)
  > ...s oğlu olduğunu ve birçok hünerler kabûl edici ve kabiliyetli bulunduğunu iddiâ eder. 1924. "Ben hünerde bir kimseden nâkıs değilim, lâ ki düşmanın önünde hizmetle durayım!" “Ben hünerde ve ma'rifette Âdem’den...
- **Hac Sûresi** (234 22 27 Kur Ker Yol Hac Sûresi   Murat Deruni)
  > ...lduğu halde doğdu. Zîrâ sağır kebîrde müessirdir. Sen çocuğu görmez misin? Hâssıyyetle büyükte tasarruf eder. Binaenaleyh kebîr kendi riyasetinden ona nazil olup onunla mülaabe eder; ve ona çocukça söyler...
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç (28 (tesbîh VE Zi̇ki̇r))
  > ...lan) İmkân (sonradan var edilen) e denir. Mübarek geceler ve bayramlar kıtabımızın Ml'rac kandili bölümünde izahat vardır. N.A. ----------- kavs-i imkân mertebeler sebebi ile kavs-i vücub' e ayna olduğunu göste...
- **Kâf Sûresi** (254 50 32 Kur Ker Yol Kaf Sûresi ve  Mustafa Hilmi Sâfî  Hz.   Murat Deruni)
  > ...ur. Ya’ni, ey sûret ve ey cismânî olan kimse, ayak karanlıkta kendinin giydiği ayakkabıyı tanıdığı hâlde; can, kendisine lâyık ve münâsib olan cismi nasıl tanımaz? Zîrâ ayak, karanlıkta bir yabancının aya...
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (117 İ̇nsân-I Kâmi̇l)
  > ...a Rahman olursun. Zira “İnsan-ı Kamil” zahiri ve batını ile halka rahmettir . S.A.V Efendimiz hakkında, Kur’anı Keriym Enbiya Suresi 21. sure 107. ayette “vema erselnake illa rahmeten lil alemiyne” “Biz seni an...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (137 5 2001 3 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > ...kisi birbirinden ayrılmaz. Sonra Cem-ül Cem toplulukların topluluğu mertebesinde o müşahede de “Vahid”, Samed”, Ahad”, “Samed” “Allah” esma-ı Şerifleri ile devran edilir....
- **TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (187 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...cem'i olan "gâfilûn" kelimesi husule gelir. Ve "gılâf” bir emr ilm-i ilâhîde ne şey üzerine sabit idiyse, o hal üzere o şeyi idrâkten kalbi setr eden perde ve hicâbdır. Ve ehl-i gafle­tin kalbi gılâf içi...
- **TB. Kelime-i Yûsufiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (184 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...-ı saire ashabından daha âlimdir. (Şerh-i Kâşânî'den alınmıştır.) -------------- 29. Paragraf: İmdi Hak, zıll-i hâssa nisbet ile, küçük ve büyük ve sâf ve asfâdır. Zücâcda yani cam eşyada nazırdan hicabın...

## İlgili Kavramlar

- [Fark](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/fark) — related
- [Vahdet-i Vücud](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/vahdet-i-vucud) — related
- [Sahv](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/sahv) — related
- [Hak ve Halk](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/hak-ve-halkinsan) — related
- [Vahdet-i Vücud](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/vahdet-i-vucud) — related
- [Fark](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/fark) — related
- [Sahv](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/sahv) — related
- [Hak ve Halk](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/hak-ve-halkinsan) — related
