# Fark

> Ayrılık makamı. Birlikten sonra çoklukta ayrımı görme.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/fark

---

## Tanım
Fark (فرق), tasavvufta "cem" makamının karşıtı olarak, kulun kendisini Hak'tan ayrı, mahlûkatı da birbirinden farklı algıladığı makamdır. Sâlikin "cem" (birlik) müşahedesinden sonra yeniden çokluk âlemine dönüp her şeyi kendi mertebesinde görmesine "fark ba'de'l-cem" (cemden sonraki fark) denir ve bu, yolun en olgun makamlarından biri sayılır.

## Etimoloji
Arapça "f-r-q" kökünden gelir; ayırmak, bölmek anlamındadır. "Furkân" (Kur'an'ın isimlerinden biri) ve "tefrika" (bölünme) aynı kökten türer.

## Mertebeleri
Kuşeyrî er-Risâle'de farkı üç mertebede inceler:
1. **Fark-ı evvel**: Avamın farkı — kulun kendini müstakil fail görmesi (gaflet hali).
2. **Cem**: Fiillerin yalnız Hak'tan sâdır olduğunu müşahede (fenâ).
3. **Fark ba'de'l-cem**: Birliği kaybetmeden çokluğu, çokluğu kaybetmeden birliği görmek. Bu, Peygamber'in (s.a.v.) makamıdır.

## İbn Arabi / Tasavvuf Geleneği
İbn Arabi Fütûhât-ı Mekkiyye'de farkı, "ayn-ı sâbitelerin" âlemde zuhur edişi olarak ele alır. Her varlığın kendine özgü isim ve mertebesi vardır; bu ayrışma ilahî ilimdeki takdire dayanır.

## İlgili Kavramlar
- [cem](/wiki/cem)
- [tevhid](/wiki/tevhid)
- [fena](/wiki/fena)
- [beka](/wiki/beka)
- [vahdet-i-vucud](/wiki/vahdet-i-vucud)

## Kaynaklar
- Kuşeyrî, er-Risâletü'l-Kuşeyriyye
- İbn Arabi, el-Fütûhâtü'l-Mekkiyye
- Serrâc, el-Lüma'

## Bu Kavramın Geçtiği Eserler

- **Vahiy ve Cebrâîl**
  > olup da gafletimizden veya meşguliyetlerimizin çokluğundan, farkında bile olmadığımız küçük, küçük fakat aslında çok bü-yük olan bazı hususlara dikkat çekmeye çalışmak olacaktır. Din kültüründe “Cebrâil” “Vâhy meleği” olarak bili-nir. Âdem (a.s.) dan Hz. Rasûl
- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye**
  > rsuzluk olarak kabul etmekte, onun rahmetinden ve feyzinden farkında bile, olmadan çok uzaklaşmaktadırlar. Bu husus hakkında daha geniş ve gerçekçi bir bilgi edinmek için yurt dışında bulunan dost ve kardeşlerimizden Yörelerinde bulunan, gerek insân, gerek bas
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8)
  > ışlardır! 2026. Tekebbür cihetinden cümle tefrika içindedir; candan ölmüş mihraka içinde diridirler. © “Mihraka”, Gıyâsü'-Lügât'de Letâif'den ve Sarrâh'dan naklen tahta kıiç ve oyun âleti ma'nâsına gö
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4)
  > amasındaki işâret budur ki, süfiler ittihâda ve muvânesete meyyâldirler. Eğer bağcı süfiyi bırakıp digerlerinden başlasa idi, süfi tefrikaya meydan vermez idi. 2175. Uaktâki bağcı süfiden fâriğ oldu, 
- **TB. Kelime-i Şîsiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (120 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...ettikten sonra yani bedenini şeklini toprak tarafını tesviye ettikten sonra ilave olarak ruhumuzdan ona nefh ettik üfledik, koyduk yani içine ruhumuzdan verdik. Allah buyuruyor bunu başka birisi demiyor. Alla...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2)
  > evnî mazharlar (mezâhir-i kevniyye) arasında görünen ihtilâf ve nizâ', hakîkaten ihtilâf ve nizâ' değildir; aksine, bunun izâfî vücûd âleminde böyle görünüşü bir hikmete dayanır; o hikmet ise, kev- nî
- **TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (187 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...e izah olunmuştur; oraya müracaat buyrulsun. Binâenaleyh, kalbi ezelde nûr-i îmanla nurlanmış olan kimse, bu âlem-i şehâdette dahî, mü'min olarak zahir olur; ve ilm-i ilâhîde ayn-ı sabitesinin hidâyete isti'dâ...
- **Ra'd Sûresi** (255  13 Ku Ke Yol Ra'd Sûresi)
  > ...liği; hepsi Allah’ın ilmiyle belirlenmiş ve halk edilmiş farklılıklardır. 2. Sebep-Sonuç İlişkisinin Aşılması Aynı iklim, aynı coğrafi konum ve aynı su kaynakları ile çevrili yerlerin farklı verimlilik gösterm...
- **Kelime-i Hârûniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Hârûniyye'de Mündemic Olan Hikmet-i İmâmiyye)
  > ...lamışlar ve Hârûn (a.s.) Benî İsrâîl arasına tefrika düşeceği havfiyle onları men’de mübâlağa buyurmamış ve Hz. Mûsâ’nın avdetine intizâr eylemiş idi. Mûsâ (a.s.) Tûr’...
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (89 6 her ey merkez nde mi hik yesi)
  > ...ibi fiillerden biraz farklılık gösterebiliyor. Meselâ, Doğa âfetleri bence, merkezinden kayan dengeleri, merkezine çekmeye çalışan fiillerdir. İnsanların sebep olduğu za...
- **İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (133 1 1998 2000 1 zmir rfan Sohbetleri CD 1)
  > ...sinde “Kitab’il mübiyn” açık kitap demek 4 - Ef’al mertebesinde ise “İmam’il mübiyn”dir. önde olan kitep, yani gözümüzün önünde olan kitap. Genel olarak her mertebede aldığı isim “Kuran-ı Keriym”dir. Yani her...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 21** — Terzibaba - Necdet Ardıç (153 21 10.cd Sohbet Arasi Sohbetler)
  > ...arklılık meydana gelmiyor ama dünyanın dönüşü farklılık meydana getiriyor. Ama bir fark oluyor aynı saatte gelmiyor. Ama aynı güçte olan iki uçak aynı yerden kalkmış ols...
- **TB. Fusûs — Ayniyyet/Gayriyyet** — Terzibaba - Necdet Ardıç (181 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...ynı şekilde sıfatlar isimlerin, isimler de şeyin aynı olup aralarında ayniyet olduğu söylenecektir. Burada iki yönden ele alınarak gayriyet ve ayniyet terimleriyle ayrı ayrı ifade edilen Zat ve sıfatların aras...
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Nahl Suresi)
  > ...r böcek türlerinden farklılık göstererek kendilerine has morfolojik ve anatomik yapılarını geliştirmişlerdir. Örneğin bal arılarında polen toplamaya yarayan polen sepetç...
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Dur Rabbın Namazda Cilt 2)
  > ...n almış olduğu bu özellikle insanı halk etti.. Bu ayet hakkında, Elmalılı Hamdi Yazır şöyle izahat veriyor: [“Allah rahmandır. Rahmetiyle, O Rahman Kur’anı öğretti” Elmalılı burada Arapça gramer kaidelerine gö...
- **Bir Sâlikin Seyr Yolu Hikâyesi (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Bir Salikin Seyr Yol Hikayesi 2)
  > ...rde dosyada boş sayfayı gönderiyorum zahmetler olacak işleriniz kolay gelsin selâmlar hoşça kalın. " İz--T-B-" ------------------- (Dosya-112-sayfa-84) Yolcu-21-Kasım-2020. TABLO Muhterem Efendim, gönderdiğini...
- **TB. Kelime-i Nûhiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (121 Fu Hi 03 NUH FASSI)
  > ...nra gelen nesillerin arasında farklılık oldu. Nihayet o nesle Nuh’u (a.s.) gönderdi Cenab-ı Hakk dolayısı ile o nesil Nuh’un (a.s.) kavmi oldu. Yani fetret devresini yaş...
- **DVT-C001 (Ses Kaydı)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (1772747276481 DVT C001.MP3)
  > ...ndisine “Tekirdağ’ın Dior’u” lâkabını takmışlardı. Yıllar sonra konfeksiyon ürünlerin yaygınlaşması terziliği olumsuz etkiledi. Necdet Ardıç Efendi de bu büyük terzihanesini kapatıp evinin altında küçük bir dü...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1)
  > ak rüh-i hayvâni mertebesinden te- rakki eden insân-ı kâmillere mahsüsdur, bu rüh birdir, bunlar arasında ittihad vardır. Mesnevi: Epiel 0j3y 033 &gt; iple pll kk 3 ds (2/66) “Tefrika rüh-i hayvânide 
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç (78 A’yân-I Sâbi̇te)
  > ...’ın vücudu, a’yân-ı sâbiteden her bir ayn’ın, istidadına münasib olarak o ayn’ın suretiyle zâhir olur. Vucud-u mutlak-ı Hakk, a’yân-ı sâbitemize uygun olarak zahir olur. İşte bizim vücutlarımızdan zâhir olan s...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13)
  > sonu gelmeyecek şekilde. İlâ-mâ-lâ-yetenâhi: Sonu gelmeyecek şekilde. İlâ-nihâye: Sonuna kadar. İlbâs: Giydirme, büründürme. İlel: İlletler; sebepler; hastalıklar. İlel-i mevâni': Mâni olan illetler. 
- **Reşahât — Aynü'l-Hayât** — Terzibaba - Necdet Ardıç (65 Reşahat Ayn-EL Hayat)
  > ...“Bir” den başkası değil. Bir kıta: Çokluk ayniyle birliktir; Varlık “bir” dedir. Her neyi iki görürsen sen, Bil ki, o yine birdir. Bir kıta: Hakîkat ehlinin mezhebince, bütün sayılar “bir” in içindedir. Zira...
- **TB. Kelime-i İdrîsiyye & İbrâhîmiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (122 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...en asılda hiç birimizin farkı yoktur. Uzun, kısa, şişman, zayıf, siyah, beyaz bunlar farklılık değildir. Yapı taşı olarak kan ise kan, damar ise damar, mide ise mide, ci...
- **Genç ve Elmas Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç (27 Gen ve elmas dosyas)
  > ...t edeceği can dostları arzulaması ve araması yalnızlığını gidermek kudretini bilmek için, Hakikat-i Muhammed-î nûr’u ilk evvelâ zuhur etti, bütün oluşumları tamamladı. İnsân-ı Kâmil-i zuhura koydu, Sultan genc...
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (161 29 Muhteli̇f Sohbet Arasi Sohbetler)
  > ...rilik büğrülük çukurluk olmaması lazım, ben bu çukurluk eğrilik sizin hayatınıza baktığımda ne olduğunu soracağım benim aklıma gelen de aynanın yüzeyindeki farklılıklar...
- **Enbiyâ Sûresi** (233 21 26 Kur Ker Yol Enbiya Sûresi   Murat Deruni)
  > ...stiklal → hürriyet; Hürriyet → bağımsızlık; bağımsızlık → ulûhiyyettir. Ulûhiyyet ise, → bütün âlemlerde necat’tır, ki “hubb” iyyet olan “mertebe-i Muhammed-i” dir. Diğer mertebelerde mahalli olan necat , “mer...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11)
  > l dâimâ huzür-ı ilâhide olup, Allâh'ın mazharıdır ve tefrika|dan) âri olup dâimâ vahdet içindedir. İşte bu vahdet sebebiyle insân-ı kâmillerin ma'rifetlerinde aslâ ihtilâf olmaz. Maârifte aralarında i
- **Terzi Baba’nın Tasavvuf Anlayışında Namaz Kavramı Yüksek Lisans Tezi** — Canan Çalışkan (Terzi Baba’nın Tasavvuf Anlayışında Namaz Kavramı)
  > anefi mezhebine göre, bir günlük beş vakit namaz; on yedisi farz, yirmisi sünnet, üçü de salât-u vitir olmak üzere olmak üzere toplam kırk rek’attır. Her gün 40 rek’at şeklinde edâ edilen namaz esnası
- **Hadîd Sûresi** (263 57 46 Ku Ker Yol  Hadid Sûresi   Murat Derûni)
  > ...halk-ı Rahmân'da halk edilişte benzerlik yoktur, hepsi değişiktir. Cenâb-ı Hakk bir tecellisini ikinci defa etmez, ebeden etmez, zâhirde baktığımız ne varsa hepsi birbirinin aynı imiş gibi görsek de, hiç biri...
- **TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç (191 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...rahmetli bir nefes yani bir konuşma oldu, ona bir rüzgar getirdi yumuşattı. ------------------- 2.Paragraf: Ve bunun sebebi, elvâhtan, onun iki elinde olan şeye nazarda adem-i tesebbütüdür ki, ellerinden onl...
- **TB. Kelime-i Îseviyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (188 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...tir (vâsi)'dir. Zîrâ sıfat-ı hayât, ilim, sem', basar ihl... sıfatlarını kuşatandır. Zâtta yani herhangi bir varlıkta hayât sıfatı olmadıkça bu sıfatların hiç birisiyle vasıflanmış olamaz. Bazı isimler bazılar...
- **Namaz Sûreleri (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (69 2 Namaz-Sûreleri̇)
  > ...İşte bu seyrin sonu yoktur, bundan sonra da bayram yoktur. Kurb’an bayramı insân yaşamının ulaştığı en üst düzey, irfân mertebesidir. Bu olgu her sene tekrarlanmakladır. O sene içersinde kaç kişi bu irfân ve...
- **Bir Sâlikin Seyr Yolu Hikâyesi (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Bir Salikin Seyr Yol Hikayesi)
  > ...yaşanan kavganın farkında değillerdir. Daha fazlasını demiyeyim. Bu kadar sıkıntıda ve aynı zaman da, zaman fakiride olan bu kimselere, yolumuz hakkın da hiçbir katkısı olamayacak, bu temrin-rapor, veya diğer...
- **TB. Kelime-i Muhammediyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...yapması için birbirinden farklılıklar olarak meydana geldi. Bu mertebeye, mertebe-i vâhidiyyet ve mertebe-i sıfat ve esma ve "Hakîkat-i Muhammediyye" derler. Bakın vahidiyet mertebesi ilm-i ilahide ahadiyet m...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 1 (2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (134 2 2000 1 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > ...lananlara diyorlar ki bakın ben böyle de kopyalarım kendi düzgünlüğünün kıymetini bil, kendi kuvvelerini benim yolumda biraz harcamaya çalış ki kendini tanıyasın. Biz Hakk yolunda gidiyorsak Allah’a ne, ne ola...
- **Furkân Sûresi** (235 25 29 Kur Ker Yol Furkan Sûresi   Murat Deruni)
  > ...ğu için gece gündüz farklılığı olduğu için ki bu da Furkân. Kaviminin o davete icabet etmediğini de bildiler. Zira kesretten vahdete yani çokluk tan birliğe ve teşbihten tenzihe davet aynı Furkândır. Yani Furk...
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (27)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (159 27 Muhtelif Sohbet aras shbetler)
  > ...kıyn ilimleri devam……………………………….. (122) Çokluk farklılık…………………………………………………….. (132) CD-11- Berat kandili……………………………………………. (136) CD-12- Berat kandili devam………………………………....
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 4 (2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (136 4 CD 2000 Sohbet Aras Sohbetler)
  > ...diyorlar ki bakın ben böyle de kopyalarım kendi düzgünlüğünün kıymetini bil, kendi kuvvelerini benim yolumda biraz harcamaya çalış ki kendini tanıyasın. Biz Hakk yolunda gidiyorsak Allah’a ne, ne olacak ne ya...
- **Ahzâb Sûresi** (243 33 25 Kur Ker Yol Ahzab Sûresi   Murat Deruni)
  > ...açık olarak bildirilmektedir. Bunların dışında her hangi bir bilgi ve duygu oluşumunun veya kurgulanmasının mümkün olmadığı bildirilmekte, eğer oldurulmuşsa ona itibar edilmemesi gerektiğini bu ölçüler bize bi...
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Nefs Âyetleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Kur'anı Kerimde Nefs Ayetleri)
  > ...َاللّٰهُ اَحَقُّ اَنْ تَخْشٰیهُ فَلَمَّا قَضٰى زَيْدٌ مِنْهَا وَطَرًا زَوَّجْنَاكَهَا لِكَیْ لَا يَكُونَ عَلَى الْمُؤْمِنٖينَ حَرَجٌ فٖى اَزْوَاجِ اَدْعِيَائِهِمْ اِذَا قَضَوْا مِنْهُنَّ وَطَرًا وَكَانَ اَمْرُ...
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Mübarek Geceler)
  > ...-ı Keriym “Ümmül kitap” ta’dır Ora­dan sıfat mertebesine, “levh-i mahfuz” a indirilmiştir. Bunların za­manı belli değildir. Berat gecesinde “levhi mahfuz” dan “Beyt-ül Ma’mur” a, Kadir gecesinde de “Beyt’ül ma...
- **Saff Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Saf Suresi)
  > ...ması sistemin farklı olmasını gerektirmiyor. Dinleyici 7: Sistem aynı… T.B: Sistem aynı, insanlar farklıdır. İnsanların farklı olması sitemin farklı olmasını gerektirmiyor. Dinleyici 7: Bedensel yapıları farkl...
- **Yehova Şahitleri ile Mülâkât** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Yehova Şahitleri ile Mülakat)
  > ...ın başında kendisinde bir farklılık olduğunu anlıyordu ancak tam olarak ne olduğunu idrâk edemiyordu. Îsâ a.s’ın kendisindeki hakîkâtleri idrâk etmesi işte Mesîh hakîkât...
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Yunus Suresi)
  > ...hepsi aynıdır. Nasıl saatlere baktığında hepsi saat ama kimisi kurmalı kimisi pilli sonuçta hepsi saattır. Hepsinde yelkovan akrep ve rakamlar var. Hepsinde aynıdır. Biz de bütün insanlar olarak İnsan-ı kamil...
- **En'âm Sûresi** (En'âm Sûresi)
  > ...أَرَاكَ وَقَوْمَكَ فِي ضَلاَلٍ مُّبِينٍ {الأنعام/74} “Ve-iz kâle ibrâhîmu li-ebîhi âzera etettehiżu asnâmen âlihe(ten) innî erâke vekavmeke fî dalâlin mubîn(in)” Ve bir vakit ki, İbrâhîm, babası Azer'e demişt...
- **Duhân Sûresi** (258 44 45 Ku Ker Yol  DUHAN Sûresi   Murat Derûni)
  > ...l mübin” (önde olan açık kitap) demektir. Zat mertebesinde Kur’an-ı Keriym “Ümmül kitap”ta’dır. Oradan sıfat mertebesine, “levh-i mahfuz”a indirilmiştir. Bunların zamanı belli değildir. Berat gecesinde “levhi...
- **Câsiye Sûresi** (259 45 CÂSİYE SURESİ Abdürrezzak Tek (son))
  > ...ere savurdu. Bu ayrılıklar, ilmin yokluğundan değil, nefsânî rekabet ve dünyevî menfaat hırsından doğdu. Halbuki Sehl’in ifadesiyle ilâhî hitabı anlamaları için Hak onların kulaklarını açmış, kalplerini sözü...
- **Muhammed Sûresi** (251 47 28 Kur Ker Yol Muhammed sav Suresi  Murat Deruni)
  > ...aha evvel bu yoldan gelenler ölçü olur ve tatbik edilir, bunlardan başka yeni ölçüler olamaz. (2) İLHAM: “Kuds-î,” “kevn-î ve mülki” dir. İsminin üstünde olması gibi, bunların ana kaynağının ve hakikatinin kud...
- **Secde Sûresi** (256 32  Ku Ke Yol Secde Suresi Muharrem Avan)
  > ...ları için farklı şekilde isimlendirilirler. Hadis-i Şerifler : Hem mânâsı hem de lâfzı Peygamber Efendimiz'e aittir. Huve’l-hakku min rabbike “Hayır o, haktır rabbından” Resûlullah s.a.v efendimiz bir hadisi ş...
- **Cem'o ve Fark'o** — Terzibaba - Necdet Ardıç (105 Cemo ve Farko)
  > ...adar çırpınsın dursun hayatta olduğumuz müddetçe göreceğimiz epeyce ibretlik halleri olacaktır. Yukarıdan beri kendisi tarafından açık olarak belirtilen ifadelerlemi! (Cem’o/Bab’o) nun tarafına geçtim. “geçm...
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (111 4 “özün Özü” VE “sirrin Sirri”)
  > ...i halde kendimizi, yani İrfaniyetimizi bilemeyiz. Ve bu akıl ve düşünce yapısı içerisinde geçer gideriz de hiç haberimiz olmaz. Vah olur halimize sonrada Ah olur. Dolayısıyla Muhyiddin-i Arabi Hazretleri (kadd...
- **TB. Kelime-i Hûdiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (185 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...den evvelki halinin ismidir. İmdi bu şerhin mukaddimesinde, tecelliyyât-ı vücûd bahsinde îzâh olunduğu üzere, vücûd-i mutlaktan ibaret olan fezada, nefes-i rahmaninin irsalinden bu sonsuz fezaya gönderilen nef...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3)
  > nde olan beşer cesetlerine yansır. Hayvanî ruh zâhir olduğu için hem dindarlar hem de dinsizler tarafından kabul edilir. İnsânî ruh ise ilâhî bir şe'nden ibâret olduğu ve "şe'n"in tarifi mümkün olmayı
- **Vâkı'a Sûresi** (262 56 Ku Ker Yol Vâkıa Sûresi)
  > ...rklılık ise hâl, vecd, meşrep ve zevklerin çeşitliliğinden ibarettir. Bu sebeple ashâbü’l-yemîn, her devirde ihsan ve ihlâs üzere yaşayan mü’minlerin ortak adıdır. (Nahcuvânî, Fevâtihu’l-İlâhiyye , 2/381) Öte...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9)
  > ve Hakk'ı kesrette müşahede eder; ve ba'zan bil'akis vahdette kesreti müşahede eder; ve ba'zan her ikisini cem' eder; ve bilir ki bu kesret, kesret-i hakikiyye değildir. Belki bu kesret ancak bir Vücu
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10)
  > u anlamına gelir. Nitekim Türkçe’de bir işin çok zor ve zorlu olduğunu ifade etmek için “zorluğun zorluğu” gibi ifadeler kullanılır. “Öyle bir ciddiyetle eşek tutmağa başladılar ki, gözlerinde fark ve
- **Haşr Sûresi** (265 59 48 Ku Ker Yol  Haşr Sûresi   Murat Derûni)
  > ...e muhabbet-i Hakk’a teşvîk ederler. Ve aşk-ı cüz’ün üstâdı ise İblîs ve tevâbi’idir. Efrâd-ı beşeri Hakk’a muhabbetten tebrîd ve mâsiva-yı Hakk’ın muhabbetine teşvîk ederler. Cenâb-ı Pîr efendimiz bu beyt-i...
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç (09 ER RAHMAN)
  > ...sıfattır (farklılık alemidir). Kur’an “Zat-ı İlahi” olduğundan dolayı - “Rahman” ı kendi varlığından meydana getirdi - ve “Rahman” a kendi hakikatlerini öğretti; - bütü...
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (114 1 İ̇nsân-I Kâmi̇l)
  > ...ar, ef'al mertebesi var bir de Zat mertebesi var. Kur'an, Zat mertebesi. Furkan, sıfat mertebesi. Kitab'ül Mübin esma mertebesi. İmam'ül Mübin ef'al mertebesi. Din kitabı, yani Kur'an'ın ismi. İmam'ül Mübin: Ö...
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 3)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (115 1 İ̇nsân-I Kâmi̇l)
  > ...lacak ki malumu bilebilsin, idrâk edebilsin. Şimdi, cümleleri toplayalım… Bu itibara göre: İlâhî ilimde, varlıkların KADİM olması lâzım gelir… Bu KADİM vasfını alan kulun dönüş yeri ise… " İşler Allah'a dönücü...
- **TB. Kelime-i Âdemiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (119 Fu Hi 01 ADEM FASSI)
  > ...n tamamına sahibiz” diyorlar, işte yanıldıkları nokta ordadır. Halbuki üstlerinde de başkaları var, altlarında da. Ama insan-ı kamil binanın tamamına baktığından hepsi İslam binasıdır diye onun hakkını veriyor...
- **Gülşen-i Râz ve Şerhi (2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (123 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ)
  > ...ismiyle Ahmed isminde hiç bir farklılık ve ayrılık yoktur. Birbirinin aynıdır. Birisi teklik yönü ile yani batıni manası yönüyle birisi de zahir ve batın her yönü ile b...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (137 5 2001 3 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > ...ut olan Sıfatları yani ayrı özellikleri ama tek şeyin ayrı özellikleridir Furkan. Kur’an’a Furkan-ı Kerim’de deniyor ya işte o bir ismi de Furkan, Faruk aynı şey, ayırıcı manasınadır. Hz Ömer’e Ömer-ul Faruk d...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 8 (2002)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (140 8 2002 10 CD Sohbet Aras Sohbet)
  > ...laması işte fırka-ı naciye de budur yani Kamil insan. Her bir farklılık fırkalılık farklılıktan kurtarıp kendi bünyesinde tevhid edendir. Necat, Kurtuluş bir başka yönüyle, necar, kurtuluş kurtuluş istiklal ki...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 10 (2002)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (142 10 CD 2002 Sohbet Aras Sohbetler)
  > ...ikisi aynıdır, zeytin ile hurmayı karşılaştır yapı olarak aynıdır, dışında et içinde tahta kabuklu çekirdek var, incir ile narı karşılaştır, zeytin de aynı hurma da aynıdır. İncir ile narı karşılaştır yapısı...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 12 (2002-2003)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (144 12 2002 2003 28 08.cd Sohbet Arasi Sohbetler)
  > ...dığı olaylar var ki o zaman zarfında ilerleyen zamanda anne baba olmuş babasından gördüğünü yapıyor, ya da dedesinden gördüğünü yapıyor. Dinleyici:-Hocam bir şey sorabilir miyim? -Tabi buyurun. Dinleyici:-Bedd...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 16** — Terzibaba - Necdet Ardıç (148 16 3 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > ...ları yani ayrı özellikleri ama Furkan tek şeyin ayrı özellikleridir. Kur’an’a Furkan-ı Kerim’de deniyor ya işte o bir ismi de Furkan, Faruk aynı şey, ayırıcı manasınadır. Hz Ömer’e Ömer-ul Faruk denmesi günah...
- **Muhtelif Mevzular Sohbetleri (2011)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (154 22 2011 Muhtelif mevzular sohbetler)
  > ...lı bir davranış görüntüsü ortaya çıkmış olsun işte. o sebepler nedir? Evvela onları idrak edip o sebepleri ortadan kaldırmaya çalışmak. Eğer sebep değilse. Yani fiziki mânada bir sebep değilde vesvese yönüyle...
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (28)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (160 28 Muhtelif sohbet ars sohbetler)
  > ...ِ لِرَبِّكَ bakın Rabbın için namaz kıl yani bu işi onun için yap, herhangi bir şey için yapılan şey de o kişiye yardımdır. O varlığa ne tavsiye ediliyorsa yardımdır, bakın o zaman bizim mertebemiz değişmekte...
- **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (164 2 Esmâ’ül Hüsna)
  > ...e! Ya Rabb-i diyecek ben dünyâ’da kör değildim, beni niye kör haşrettin. Kördün de haberin yoktu!!! Rabb’ul âlemin, mahşerde ben sizin Rabb-iniz değil miyim? Dediği zaman ârifler her seferinde evet diyecekler,...
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 6)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (167 İ̇nsân-I Kâmi̇l)
  > ...bında sapmışlardır… Onu, bulamamışlardır… Ancak, bu son zümre: - «Gazaba uğramışlar.» (1/7) Zümresi gibi değildir... Bu zümreden, Allah razıdır… Civarına almıştır… Ama katına almamıştır… Bunlar, o zümredir k...
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç (179 13 Terzi-Elif-Terazi-Teradî-İrfan Mektebi-Kırk Seyir)
  > ...bunun ne demek olduğunu anlamayanlar, elbiselerini bir iki sefer giyer çıka-rırlar bir daha giymezlerdi. Dar elbise yaptıklarımın nefisleri çok bol şişman olduklarından onların toplanması gerektiğinden, elbis...
- **TB. Kelime-i Yûsufiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (184 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...ın farkında olmazdık. İkisinde de Cebrail deseydi oradaki latif suretlenme hakikatini anlayamazdık ikisinde de adam deseydi Cebraillik vasfını orada anlayamazdık. İmdi Hz. Şeyh (r.a.) bu, dünyâ dediğimiz âlem-...
- **TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (192 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...haram diğer zamanda helal olan şey nefs-i emirde hakikatte yekdiğerinin aynı değildir. Zira bu gördüğümüz bütün alem izafi bir vücut ve her an yenilenen bir hüküm üzerinedir, yani şu anda gördüğümüz alem bu al...
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (22 12 Yûsuf Sûresi̇)
  > ...k çeşitli zuhurlarla ortaya geldiğinden, değişik varlıkların varlığı düşünüldüğünden “kahhar” esmâsıyla bütün bu varlıkları kaldırdığından tek “vâhîd” olan kendisinin kalması dolayısıyla “kahhâr” esmâsı’nı k...
- **Hac Sûresi** (234 22 27 Kur Ker Yol Hac Sûresi   Murat Deruni)
  > ...arsak oraya girdiğimizde karıştırırız onların aklını bozarız, yanlış işler yaparız. Ama birisi istiyorsa onların içinden, beni de yukarılara çıkarın diye o zaman alır tutarsın merdivenlerden yukarıya şu kat şu...
- **Nûr Sûresi** (236 24 24 Kur Ker Yol Nûr Sûresi   Murat Deruni)
  > ...zuhur ve eşyanın kendisiyle zahir ol-ması itibariyle mutlak olduğu halde “zât-ı ilâhiyye” den bir isimdir. Nitekim şiddetli zuhurundan gizli kalmıştır. “A’dem - yokluk” → Zûlmet; “Vücûd – varlık” → Nûr ’dur. M...
- **Mü'minûn Sûresi** (239 23 7 Mu'minûn Sûresi.T.O.Cem Cemâlî)
  > ...rdan dolayı çeşitli kaynaklarda farklılık göstere-bilmektedir. Burada, Elmalılı Hamdi Yazır'ın Hak Dini Kur'ân Dili adlı eserinde belirtilen sayılar esâs alınmıştır. Fâs...
- **Sebe' Sûresi** (246 34 5 Kur Ker yolculuk Sebe  Suresi Ç.H.U.)
  > ...tir. Demek ki, ayet bunun hikmetsiz ve anlamsız olmadığına işaret etmektedir. Allah her kulunun durumunu görür, bilir. Genellikle herkes zengin olmak ister, fakirlikten korkar. Fakat Allah, hikmeti uyarınca ki...
- **Sâd Sûresi** (248 38 Sâd Sûresi Abdürrezzak tek Muhtefi.)
  > ...r ki kişi sevap elde etmek ve cezadan kurtulmak için sabreder ( sabır lillâh ). Bunun üzerinde, Allah’ın verdiği güçle sabretmek anlamına gelen müridlerin sabrı ( sabır billâh ) gelir. En yücesi ise, sûfîlerin...
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** (249 40 42 Ku Ker Yol  MÜ'MİN Sûresi   Murat Derûni (2))
  > ...) “bugün mülk kimindir?” cevap verecek kimse olmadığından “lillâhil vâhidil kahhâr” yani “tek ve Kahhar olan Allahındır.” Kahhâr esmâsının kullanılması bütün bu varlıkta aslında özel olarak tek kendisinin ol...
- **Şûrâ Sûresi** (250 42 38 Ku Ker Yol  Şûrâ  Sûresi   Murat Derûni)
  > ...ıya da düşürmüyor, neyse hakkı onu veriyor. Hakka giden mertebelerde de birlik olmuyor diğer teferruatta hiç birlik olmuyor. Neden birlik olmuyor? Çünkü Esma-ı ilahiye bir değildir ki, tek bir Esma yok ki, Esm...
- **Zuhruf Sûresi** (252 43 43 Ku Ker Yol  Zuhruf  Sûresi   Murat Derûni)
  > ...et mertebesinde ise kul, hakkın âletidir. Bura ise Kul zahir, Hakk bâtındadır. (Murat Derûni) Abdin vücûd-i 'abdânîsi bakî olmakla beraber esmâ-i celâliyye-i Hak'tan esmâ-i cemâliyye-i Hakk'a iltica eder. Yani...
- **Zümer Sûresi** (257 39 8 Zümer Sûresi T.O. Cem Cemâlî (1))
  > ...kökten hem "hüküm" (karar) hem "hikmet" (derin bilgi ve isâbet) gelir. Allâh'ın ihtilâfları çözmesi sâdece cezâî bir karar değil, hikmetle her şeyi aslî yerine koymasıdır. Bu, Hakîm isminin tecellîsidir. Bâtın...
- **Zâriyât Sûresi** (260 51 31 Kur Ker Yol Zariyat Suresi ve Hazmi Tura hz.   Murat Deruni)
  > ...ik sizin hayatınıza baktığımda ne olduğunu soracağım benim aklıma gelen de aynanın yüzeyindeki farklılıklar sanki dışarıda olan olayları içe girdirtmek hani siz bir oday...
- **Kamer Sûresi** (261 54 44 Ku Ker Yol  Kamer Sûresi   Murat Derûni)
  > ...er dahî, bu âlemde hidâyetle zahir olmazlar. [78] “ İz- -T-B- ” Yolumuza Messnevi-i Şerif beyitleri ve şerhi ile devam edelim. Eğer sana görüşte zorluk gelirse, o halde ayın yarılmasından sen şüphe tutarsın. E...
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç (28 (tesbîh VE Zi̇ki̇r))
  > ...arihinde terakkîler olmazdı. İnsânlık tarihinin terakkîleri peygamberlerinin getirdikleri İlâh-î tebliğlerle olmuştur. Yukarıda belirtildiği üzere bu mertebe de Îsâ (a.s.) ın şahsında İnsânlık âlemine (Kûdsiyy...
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (61 6 Pey 6 Hz.Muhammed s.a.v)
  > ...mertebesinin tecellisi olan isim ve sıfatlarının zuhura çıktığı yerdir, yani ilmi ma’nâda zuhura çıktığı yer. Buraya Hakikat-i Muhammediyye derler. İşte bu şekilde Vahidiyet mertebesinin diğer ismi Hakikat-i M...
- **Bir Ressam Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (62 Bir ressam hik yesi)
  > ...örf âdet ve inançlara göre farklılık gösterir. Bütün bunlara baktığımızda Bitkiler ve hayvânlarla aradaki fark şudur. Onlar programlanmış bir şekilde yaratılmakta ve eği...
- **Doğdular, Yaşadılar — Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (76 5 Do dular ya ad lar hik yesi son hali 1)
  > ...isine verdiği hareketle tekâmülünü, terakkîlerini bir tarihçi gibi kaydetmiştir. Bu ancak yazar dediğimiz aklın yardımıyla olmalıdır. YAZAR ise akıldır. Kalem Sûresi 68/1 “Nûn vel kalemi ve mâ yestûrun”da oldu...
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Dur Rabbın Namazda Cilt 1)
  > ...şamının ulaştığı en üst düzey, irfân mertebesidir. Bu olgu her sene tekrarlanmakladır. O sene içersinde kaç kişi bu irfân ve idrâke ulaşmışsa, gerçek bayramları ancak o kimseler kutlamaktadırlar diğer insânlar...
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Gökyüzü İnsanları Araştırması  1)
  > ...mları ancak o kimseler kutlamaktadırlar diğer insânların fizik olarak onlara benzemeleri, benzer bayram yapmalarına vesile olmaktadır ve bu yaşam ömürler boyu sürüp gitmektedir. Böylece mühim olan kişinin bu s...
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Gökyüzü İnsanları Araştırması  2)
  > ...atlar verdikten sonra “Kur’an’ın öğretimi” manasına gelince ayette “alleme” fiilinin yer alması, Kur’an’a izafe etmektedir. Bu, Kur’an’ın yalnız lafızlarının değil manasının da çok üstün bir tarz ifade ettiğin...
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Hicr Suresi)
  > ...ayı çeşitli kaynaklarda farklılık gösterebilmektedir. Bu kitapta, Elmalılı Hamdi Yazır'ın “Hak Dini Kur'ân Dili” adlı eserindeki sayılar esâs alınmıştır. Fâsılâları Fâsı...
- **Hûd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Hud Suresi)
  > ...her gücün kendini yeterli gördüğünü anlarız. Hz. İbrahim ise meleklere itiraz etmiştir. Oysa meleklerin aldıkları cevap “Şüphe yok ki, ben sizin bilmediklerinizi bilirim.” (Bakara/30) olmuştu. Ama İbrahim pey...
- **Kalem Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Kalem Suresi)
  > ...re halk etti. Rahman “Zat-ı İlahi” olan Kur’an’ı talim etti, öğrendi ve Rahman almış olduğu bu özellikle insanı halk etti.. Bu ayet hakkında, Elmalılı Hamdi Yazır şöyle izahat veriyor: “Allah rahmandır. Rahmet...
- **Kelime-i Nûhiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Nûhiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Subbûhiyye)
  > ...dileri hakkında hayır ve salâh olduğu gibi, sâir bâkî kalan mü’minleri de şaşırtıp “hayret”e düşüremiyecekleri cihetle, onlar hakkında da mûcib-i menfaattir. Şu hâlde da’vet umûmî olduğu gibi, menfaat dahi u...
- **Kelime-i Yûsufiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Yûsufiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Nûriyye)
  > ...34 [17 Temmuz 1916], yevm-i Pazartesi saat-i ezânî 3 323Rubâî için bk. Câmî,Nakdu’n-Nusûs, s. 66; Yâkub Han Kaşgarî,Tavzîhu’l-Beyân, s. 160. Krş. Evhadüddîn-i Kirmânî,Rubâîler(haz. M. Kanar), s. 347. *** [9/...
- **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Îseviyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Nebeviyye)
  > ...muvâcehe ve hitâbı iktizâ eden “kâf” ile tahdîd eyledi. يَكُون ُ لِيمَ“Bana lâyık olmaz”, Sensiz nefsim için enâniyetim haysiyetinden.لَيْــس َ لِــي بِحَــق ٍّأن ْ أقُــول َ مَــ“Hakkım olmayan şeyi söylem...
- **TB. Kelime-i Mûseviyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Kelimeyi Museviye TB. ŞErhi)
  > ...tefrika dârü’l-bevârda meyyit olan nefislere bağlı bulunan sebeblere havâtırın tevzîidir. Ya’ni hâne-i helâk olan dünyâda mahkûm-i mevt bulunan nefislere bağlı esbâb-...
- **Kevkeb — Yıldız** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Kevkeb Yıldız)
  > ...başlanan muhabbetli kimseler kalmıştır. (Görevlerimizden affınızı rica ediyoruz.) Evet yukarıda da belirtildiği üzere , Ancak e mail-i nizi okuyunca sizin bu yolu kendi iradenizle kendinize kapadığınız görül...
- **Ramazan ve Oruç** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Ramazan ve Oruç)
  > ...uş; kurtuluş → istiklâl; istiklal → hürriyet; Hürriyet → bağımsızlık; bağımsızlık → ulûhiyyettir. Ulûhiyyet ise, → bütün âlemlerde necat’tır, ki “hubb” iyyet olan “mertebe-i Muhammed-i” dir. Diğer mertebelerde...
- **Tasavvuf Izâhları** — Terzibaba - Necdet Ardıç (109 Tasavvuf zahlar)
  > ...Baba-6 Peygamber Hz. Âdem (a.s.) sohbetinden.) ------------------- RASUL'E ÎMÂNDA ÎKâNIN TAHAKKUK ETMESİ : " Ve havarilere; Bana ve Rasulüme îmân edin diye vahyettiğim zaman, onlar da; îmân ettik ve bizim müsl...
- **TB. Fusûs Mukaddimesi (Cilt 180)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (180 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...lılık yoktur; hepsi vâhid yani bir şey’dir. Ve bu ilim, ma’lûma tâbi’ olan türden değildir. Çünkü kadîm zât ile berâber kadîmdir. İkincisi; vâhidiyyet mertebesine ve ikinci taayyüne tenezzülünden sonra, kendis...
- **Sâffât Sûresi** (247 37 40 Ku Ker Yol  Saffat  Sûresi   Murat Derûni (1))
  > ...idrâki oldukça zor olan bu mertebeden geçmeyi Cenâb-ı Hakk oraya ulaşanlara fazla zorluk çıkarmadan nasib etsin. Gayret yolcudan. Yol verme Hâdî den’dir. [110] ----------------- وَبَشَّرْنَاهُ بِإِسْحَقَ نَبِ...
- **Karagün Dostuyum (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (85 Karagün Dostuyum (ii))
  > ...bir müddet öğrenir, dünyalık temin eder. Evine, vatanına bir müddet hizmet eder. 10-15 yaşından beri devam ettiği şeriat usulleriyle güzel ahlâk sahibi olarak bir ömür sürer. Sonra «Aman ALLAH’ım bu yeknesa...
- **Kelime-i İlyâsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i İlyâsiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i İnâsiyye)
  > ...’-i suver manzûr olan ahadiyyet-i zâtiyye âyînesine nazar edersen, vücûd-ı vâhid-i Hakk’ın sûretini vahdet üzere müşâhede edersin. Hakk’ın zâtiyeti cihetiyle olan nazarın netîcesinde, Zât’ın âlemlerden ganî...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5)
  > ünyeviyyeye tevessül edip maişeti Hak'dan istemek tevekküle mâni' değildir; müsebbib-i esbâb Hak'dır. Bunun için enbiyâ ve rusül-i kirâm hazerâtı esbâbı terk etmemişlerdir. 2198. Eğer o fakrı yaratand

## İlgili Kavramlar

- [Vahdet-i Vücud](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/vahdet-i-vucud) — related
- [Cem](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/cem) — related
- [Tevhid](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/tevhid) — related
- [Fena](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/fena) — related
- [Beka](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/beka) — related
- [Vahdet-i Vücud](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/vahdet-i-vucud) — related
- [Cem](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/cem) — related
