# Futuhât-ı Mekkiyye > İbn Arabi'nin ansiklopedik eseri. Mekke fetihleri. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/futuhat-i-mekkiyye --- ## Tanım *el-Futûhâtu'l-Mekkiyye fî Ma'rifeti'l-Esrâri'l-Mâlikiyye ve'l-Mülkiyye* (Mekkî Fetihler), Muhyiddîn İbn Arabî'nin (ö. 638/1240) en hacimli ve ansiklopedik eseridir. 560 bâbdan oluşur ve tasavvuf, akīde, fıkıh, tefsir, hurûf, astronomi, kozmoloji gibi alanların tamamını kapsar. ## Yazılış Hikâyesi İbn Arabî, eseri 598/1202'de Mekke'de Kâbe etrafında tavaf ederken gelen ilham-ı rabbânî ile yazmaya başlamıştır. Kitabın ismi "Mekkî Fetihler" olması bu mânâda Mekke'de açılan ilahi keşiflere işaret eder. 629/1231'de tamamlanmış, İbn Arabî 634/1237'de ikinci bir nüshayı tashih ederek bitirmiştir. ## Yapısı Altı fasıldan oluşur: 1. **Faslü'l-Ma'ârif** (73 bâb) — İlahî bilgiler 2. **Faslü'l-Muâmelât** (116 bâb) — Kulluk davranışları 3. **Faslü'l-Ahvâl** (80 bâb) — Sûfî halleri 4. **Faslü'l-Menâzil** (114 bâb) — Kur'ânî menziller 5. **Faslü'l-Münâzelât** (78 bâb) — Hakk ile karşılıklı iniş 6. **Faslü'l-Makāmât** (99 bâb) — Kemâl makamları ## Muhtevâ - **Mertebeler hiyerarşisi:** Ahadiyet → Vâhidiyet → Ceberût → Melekût → Şehâdet - **İnsân-ı kâmil doktrini** - **İlâhi isimler (esmâ) sistemi** - **Hurûf ilmi ve ebced** - **Peygamberlerin hakîkatleri** - **Kutb, evtâd, abdâl, nükebâ** gibi ricâlü'l-gayb tasnifleri - **Mi'râç ve ruhanî seyâhatler** ## *Fusûs*'tan Farkı *Fusûsu'l-Hikem* 27 peygamber üzerinden özlü, teorik bir metin iken; *Futûhât* her konuyu detaylıca işleyen bir referans ansiklopedidir. İbn Arabî'nin kendi ifadesiyle: *"Fusûs bir sırdır, Futûhât sırların defteridir."* ## Etkisi Sadreddîn Konevî, Mü'eyyedüddîn Cendî, Davud-i Kayserî, Abdurrezzâk Kāşânî, Abdülkerîm Cîlî, Molla Fenârî, Niyâzî-i Mısrî, İsmâil Hakkı Bursevî, Necdet Ardıç — tasavvuf geleneğinin neredeyse tamamı bu eserden beslenmiştir. ## Baskılar ve Tercümeler - Kahire Bulâk baskısı (4 cilt, 1911) - Osmân Yahyâ tahkikli baskı (tamamlanmamış) - Ekrem Demirli, Türkçe tam tercüme (18 cilt) - Michel Chodkiewicz ve ekibi, Fransızca seçmeler ## İlgili Kavramlar - [ibn-arabi](/wiki/ibn-arabi) - [fusus-ul-hikem](/wiki/fusus-ul-hikem) - [vahdet-i-vucud](/wiki/vahdet-i-vucud) - [insan-i-kamil](/wiki/insan-i-kamil) ## Kaynaklar - İbn Arabî, *el-Futûhâtu'l-Mekkiyye* - Ekrem Demirli (terc.), *Fütûhât-ı Mekkiyye* (Litera Yayıncılık) - Michel Chodkiewicz, *Un océan sans rivage* ## Bu Kavramın Geçtiği Eserler - **Fâtır Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (244 35 37 Ku Ker Yol Fatır Sûresi Murat Derûni son) > (Fütûhât-ı Mekkiyye ) "Rızkı veren Allah’tır, ama sen onu bakkaldan alıyorsun diye bakkala taptığın kadar Allah’a tapmıyorsun" (Fütûhât-ı Mekkiyye Cilt 3.) "Her nimet, O’nun birliğine delildir; ama gaflet, bu delili perdeleyen bir hicaptır. - **Namaz Sûreleri (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (69 2 Namaz-Sûreleri̇) > (Muhyiddin Arabi ‘Futuhat-ı Mekkiyye’) ------------------- “Lam” harfinin zuhuruyla hadisin programı ortaya çıkmış ve zamanın başlangıcı olmuştur. Bu ilk tenezzül ile birlikte, Allah’ın ezeliliği “Lam” harfinin zuhuruyla aşikar olmuştur. Burada ki “Lam” ayan-ı sabiteyi sembolize eder. Ayan-ı sabite vücud kokusu almamıştır, burası varlığın programıdır yani ilmi suretler mertebesidir. - **Hadîd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (263 57 46 Ku Ker Yol Hadid Sûresi Murat Derûni) > ...Ardıç – Gönülden Esintiler - Fü-Hi-04- İDRİS-05-İbrahim- FASSI- Tasavvuf Serisi 122 – Sayfa 137… ↑ Mesnevi-i Şerif – Ahmed Avni KONUK şerhi – Cilt 1, Sayfa 274… ↑ Mesnevi-i Şerif – Ahmed Avni KONUK şerhi – Cilt 8, Say... - **Mümtehine Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (266 60 49 Ku Ker Yol Mümtehine Sûresi Murat Derûni) > Fütûhât-ı Mekkiyye ’de Muhyiddin İbn-i Arabî hazretleri, nefsin mertebelerini anlatırken “nefs-i emmâre”yi Allah’ın emrine aykırı emirler veren bir iç düşman olarak tanımlar. Bu iç düşmanla dostluk, ona uymak ve hevasını ilah edinmektir. - **TB. Fusûs Mukaddimesi** — Ahmet Avni Konuk (Fusûsul Hikem Mukaddime) > ; Fütûhât-ı Mekkiyye, III, s. 143 (73. bâb) vd.; Dâye,Mirsâdü’l-İbâd, s. 37, 52; Aclûnî,Keşfü’l-Hafâ, I, s. 311-312. İmdi akl-ı küll ile nefs-i küll bu habbeye karîb olmadıkça “İhbitû” (Bakara, 2/36) [Aşağıya ininiz!] emriyle cennet-i zâttan, âlem-i sûret ve taayyünâta nüzûl etmediler; ve onların bu şecere-i menhiyeye takarrübleri İblîs-i vehmin nefs-i külle ve nefs-i küllün dahi akl-ı külle galebesi ile vâki’ oldu... - **Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Âdemiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i İlâhiyye) > ...Ekber (r.a.)Fütûhât-ı Mekkiyye’nin iki yüz yirmi birinci bâbında şöyle buyurur: Beyit: لَّذِي تَدْعُوه ُ بِالْبَشَرِلْوُجُود ِسِوَىلْكَوْن ِ أجْمَعِه ِِوَأيْن َ غَيْر ٌ وَمَا فِ... - **Kelime-i İshâkiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i İshâkiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Hakkiyye) > ...eyh (r.a.)Fütûhât-ı Mekkiyye’nin yetmiş ikinci bâbında bu bahse müteallik olan hakāyıkı beyân buyurmuştur. 243 وَقَد ْ نَزَلَت ْ عَن ْ ذَبْح ِ كَبْش ٍ لِقُرْبَانِلبُدْن َ أعْظَم... - **Kelime-i Şîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Şîsiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Nefsiyye) > Ve emr bizim dediğimiz ve ona zâhib olduğumuz gibidir; ve biz bunu Fütûhât-ı Mekkiyye'de beyân ettik. ✨ ✨ Sade Türkçe flash Şimdi, tecellîye mazhar olan (kendisine tecellî edilen) kişi, tecellîyi gördüğünde, Hakk'ın aynasından kendi sûretinden başkasını görmedi; ve Hakk'ı görmedi; ve kendi sûretini, ancak onun içinde gördüğünü bilmesiyle beraber, onu görmek mümkün değildir, tıpkı dışarıdaki... - **Kelime-i Nûhiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Nûhiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Subbûhiyye) > ...Nitekim Cenâb-ı Şeyh (r.a.)Fütûhât-ı Mekkiyye’nin on ikinci bâbında buyururlar ki: “Nebât ve cemâdın ervâhı vardır ki, ehl-i keşften gayrısının idrâkinden bâtındır. Binâenaleyh h... - **Mektuplarda Yolculuk — M. Nusret Tura** — Nusret Tura (82 Mektuplarda yolculuk M.Nus Tura) > O nefes rûhları sûretin şekillerinden kurtarıp öze, makâm-ı ehâdiyete çeker. Aşıkların göz yaşları o nefesin gelmekte olduğu­nun müjdecisidir. O nefes dervişlere füyûzât ve fütûhât va‘d eder. Değil insanlar, bütün mevcudât hayatı o nefeste bulur. Gökte yıldızlar, ay, güneş o mukaddes nefesin âlem üzerindeki an be an tesirini el pençe di­van ve kemâl-i ta'zîm ile seyrederler. - **TB. Kelime-i Mûseviyye** — Ahmet Avni Konuk (Kelimeyi Museviye TB. ŞErhi) > ŞeyhFütûhât-ı Mekkiyye’lerinde buyururlar ki: “Fir’avn’ın îmânını beyân eden âyet-i kerîmenin mâba’dinde Hak Sübhâ- 2آلْ nehû ve Teâlâ hazretleri [25/32]لْمُفْسِــدِين َآن َ وَقَــد ْ عَصَيْــت َ قَبْــل ُ وَكُنْــت َ مِــن َا(Yûnus, 10/91) ya’ni “Şimdi mi aklın başına geldi? - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1) > Cenâb-ı Şeyh-i Ekber Muhyiddîn ibn Arabî Fütûhât-ı Mekkiyyelerinde hevâyı şöyle ta'rif buyururlar: الهوى ميلان النفس الى ما تستلذه من الشهوات من غير داعية شرعية Ya'ni "Hevâ, sebeb-i şer'î olmaksızın nefsin, şehevât cinsinden hoşuna giden şeye meyl etmesidir." 855. Çakmak taşı ve demir, sebeb geldi velâkin ey iyi adam, sen daha yukarıya bak! - **Zuhruf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (252 43 43 Ku Ker Yol Zuhruf Sûresi Murat Derûni) > ...iş ve geri dönerken caddeden karşıya geçmiştim. Balıkçılar çarşısınına yaklaşmıştım ki uzun zamandırtanıdığım ve karadavut camii mendil, çakmak, vs. şeyler ile geçimini temin eden 60 yaşlarda gözleri ama olan erkek eli... - **Kelime-i Eyyûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Eyyûbiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Gaybiyye) > ...eyh (r.a.)Fütûhât-ı Mekkiyye’lerinde buyururlar ki; “Evliyâullahdan birisi, bir veliyy-i ilâhîden naklen dedi ki: Şeytanı rü’yâmda gördüm; ona tevhîdde ve tevekkülde imâm olan Şe... - **Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Muhammediyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Ferdiyye) > ...nîveFass-ı ŞuaybîveFass-ı Zekeriyyâvî’de veFütûhât-ı Mekkiyye’nin beş yüz elli sekizinci bâbında tafsîl ve îzâh kılınmıştır. 688 Burada hulâsaten beyânı budur ki: Rahmet dört asıl üzerine mebnîdir: 688Bk.Fütûhât-ı Mekk... - **Kelime-i Zekeriyyâiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi & Terzibaba - Necdet Ardıç (Kelime-i Zekeriyyâiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Mâlikiyye) > ...ٌ عــن هــذه Ve tahkîkan biz Fütûhât-ı Mekkiyye’de zikrettik ki, muhakkak “eser”, mevcûd için değil, ancak ma’dûm için vâki’ olur; ve her ne kadar mevcûd için olursa da ma’dûmun... - **Kur'ân-ı Kerîm'de Nefs Âyetleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Kur'anı Kerimde Nefs Ayetleri) > ...ُغَ اَشُدَّهُ وَاَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمٖيزَانَ بِالْقِسْطِ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَا وَاِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوا وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبٰى وَبِعَهْدِ اللّٰهِ اَوْفُوا ذٰلِكُمْ وَصّٰیكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ... - **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (261 54 44 Ku Ker Yol Kamer Sûresi Murat Derûni) > ...isi 21 – Sayfa 81… ↑ Necdet Ardıç – Gönülden Esintiler - 6-Pey-2-Hz.Nûh – Tasavvuf Serisi 21 – Sayfa 13… ↑ Necdet Ardıç – Gönülden Esintiler - 1-2-İnsân-ı Kâmil-Cîlî-Terzi-Baba-Şerhi-Mukaddime- Tasavvuf Serisi 113 – Sa... - **Kelime-i Hûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Hûdiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Ehâdiyye) > ...ar: [10/54] Şiir: لْمُكَلَّففَيَا لَيْت َ شَعْرِي مَن ِلْعَبْد ُ حَق ٌَّلرَّب ُّ حَق ٌّ وَ وَإِن ْ قُلْت ُ حَق ٌّ فَايْن َ يُكَلَّفك َ مَيِّت ٌإِن ْ قُلْت ُ عَبْد ٌ فَذَ Tercüme “Rab Hak’tır; ve nazar-ı hakîkatle bakıl... - **Terzi Baba’nın Tasavvuf Anlayışında Namaz Kavramı Yüksek Lisans Tezi** — Canan Çalışkan (Terzi Baba’nın Tasavvuf Anlayışında Namaz Kavramı) > Lübbü’l-Lüb: Osmanlıca olan Kitap, İsmail Hakkı Bursevi Hazretleri’nin, Muhyiddin-i Arabî Hazretlerinin “Fütuhat-ı Mekkîyye” isimli kitabından aldığı bazı bölümlerin açıklamasını yaptığı bir eserdir. Eserde, tasavvufun özü olan ârif, etvâr-ı seb’a, hazarât-ı hamse, gayb-i mutlak, âlem-i ceberût, âlem-i melekût, mutlak şuhûd, insân-ı kâmil, üç sefer ve tekvin gibi bahislerin yer alması nedeniyle tasavvufa gönül... - **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Tevbe Suresi) > ) Fütûhât-ı Mekkiyye ’lerinde, cehennemin havâ-yı nârîden yânî sıcak havadan ibâret olup, içinde ateş olmadığını ve onun kor ateşlerinin mücrimler olduğunu ve cehennem ehlinin bu sıcak hava içinde yanmakta olmakla berâber “küllemâ nedicet cülûdühüm beddelnâhüm cülûden gayrahâ li yezükûl azâb” yânî “Onların derilerinin her yanışında, azabı tatmaları için onları(derilerini) başka deriler ile değiştireceğiz.” (Nisâ,... - **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i İbrâhîmiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Müheymiyye) > ...fetmeksizinFütûhât’ında da aktarır. Bk.Fütûhât-ı Mekkiyye, III, s. 34 (73. bâb); III, s. 542 (179. bâb); VIII, s. 174 (559. bâb). Beyit Beşşâr b. Bürd (v. 167/784) ve Buhturî (v.... - **Sâffât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (247 37 40 Ku Ker Yol Saffat Sûresi Murat Derûni (1)) > 152) ↑ (Fütûhât-ı Mekkiye III. 420) ↑ (Fütûhât-ı Mekkiye IV. 89) ↑ (Hadîs kudsî, Fütûhât-ı Mekkiyye I. 188) ↑ ( Fütûhat-ı -Mekkiye, 1/270-271) ↑ (Fütûhât-ı Mekkiye I. 320) ↑ (Fütûhât-ı Mekkiye II. 156) ↑ (Fütûhât-ı Mekkiye I. 318) ↑ (Fütûhât-ı Mekkiye II. - **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (258 44 45 Ku Ker Yol DUHAN Sûresi Murat Derûni) > ...er - Kurân-ı-Kerîmde- yolculuk-53-Ayetleri ve Tezi Baba- Murat Derûni– Tasavvuf Serisi 131 - Sayfa 198… ↑ 126-14-1- Bendeki Terzi Babam Sayfa 168-170 ↑ Bu hakîkat sadece âlem bazında Rasûlullah Efendimize aittir. Bunu... - **Kelime-i Lûtiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Lûtiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Melkiyye) > ...Suûd eş-Şibl-i Bağdâdî’ye, 401 Fütûhât-ı Mekkiyye’nin yirmi beşinci bâbında zikrolunduğu vech ile: “Yâ Eba’s-Suûd! Allah Teâlâ seninle benim aramda memleketi taksîm etti. Benim t... - **DVT-C001 (Ses Kaydı)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (1772747276481 DVT C001.MP3) > [229] Aslına sadık kalınarak sadeleştirilen Halvetî-Uşşâkî yolunun âdâb kitabı olarak kabul edilen eser, iki ana bölüm ve sonuç bölümünden oluşmaktadır. B. LÜBBÜ’L-LÜB Kitap, aslen Muhyiddin-i Arabî Hazretlerinin “Fütuhat-ı Mekkîyye” isimli kitabından alınan bazı bölümlerin, İsmail Hakkı Bursevi Hazretleri tarafından açıklamasından meydana gelmektedir. - **Hûd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Hud Suresi) > ...Futuhat-ı Mekkiyye’ye başlamıştır. Yokluk+ (yokluğun yokluğu=varlık) varlık=MÜMKÜN VARLIK. Kısaca eşyaya VARYOK diyebiliriz. İbn’ül Arabi yoktan yaratmayı kabul etmeyerek kelamcı... - **Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Îseviyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Nebeviyye) > ) Fütûhât-ı Mekkiyye adlı eserinin yüz doksan sekizinci bâbının on birinci faslında buyururlar ki: “Nefes-i Rahmânî (Rahmân'ın nefesi, varlığa hayat veren ilâhî soluk) dâimâ yöneliktir; ve "tabîat" (doğa), ilâhî emrin boş kalmaması için, bu nefes-i Rahmânî için, dâimâ birtakım sûretler (şekiller) meydana getirir. Çünkü ilâhî emrin boş kalması doğru değildir.” Böyle olunca esmâ-i müessire-i ilâhiyye (tesir eden ilâhî... - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2) > Veyahut, evliyadan "abdâl" diye adlandırılan bir topluluktur ki, istedikleri yerde, kendilerinin benzeri olan ruhanî suretlerini bırakırlar ve görenler farkına varmazlar. Ve onlar yedi kişidir ki, her biri yedi iklimden birinin yöneticisidir. Ve Şeyh-i Ekber (k.s.) Fütûhât-ı Mekkiyye adlı eserlerinde buyururlar ki: "Abdâl yedi kimsedir. Ne fazla ne de eksik olurlar. Yüce Allah onlar sebebiyle yedi iklimi korur. - **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)** — Nusret Tura (164 2 Esmâ’ül Hüsna) > ...DEN ESİNTİLER: ESMÂ’ÜL HÜSNA II. BÖLÜM M. Nusret Tura hz. FÜTÛHÂT ve MÜŞAHADELERİ Nasrun minaAllâhi ve fethun karîb “Allahdan nusrat ve yakın bir fetih” (Saf 61/13) YA... - **Kelime-i Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Şuaybiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Kalbiyye) > ... - **Kelime-i İlyâsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i İlyâsiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i İnâsiyye) > ...’den naklen Fass-ı Zekeriyyâvî’de “Muhakkak eser, mevcûd için değil, ancak ma’dûm için vâki’ olur; ve her ne kadar mevcûd için olursa da ma’dûmun hükmü hasebiyledir” buyurmuş idi. Hâlbuki burada eserin vücûd-ı izâfî il... - **Târık Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Tarık Suresi) > ...rdanı tercih edilir. Bu bilgiyi buraya niye aldığım belki merak edilebilir. Şıra yıldızı ile alakalı olabileceğini düşündüğüm vücutta midenin bu bölüm ile aklı küll bağlantısı olabilir ve bu bölümde hazm edi... - **En'âm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (En'âm Sûresi) > ...ve güzel kızın solunda oturduğunu ve Şeyh’in onlar ile şehvet-âmîz muâmelede bulunduğunu görür. Hz. Şeyh, “Bu güzel oğlan benim aklımın; ve bu güzel kız dahi nefsimin suretidir. Hak Teâlâ hazretleri evliyâsına “müşâhed... - **TB. Kelime-i Yahyâviyye & Zekeriyyâiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (190 Fusûsu’l-Hi̇kem) > Paragraf: Ve tahkîkan biz Fütûhât-ı Mekkiyye'de zikrettik ki, muhakkak "eser", mevcûd için değil, ancak ma'dûm için vâki ’ olur; ve her ne kadar mevcûd için olursa da ma'dûmun hükmü hasebiyledir; ve bu ilim, garîbdir ve mes'ele-i nâdiredir; ve onun hakikatini ancak evham sahipleri bilir. İmdi bu ilim, onların indinde zevk ile hâsıl olur; velâkin kendisinde vehm müessir olmayan kimse bu mes'eleden uzaktır (6). - **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Buruc Suresi) > ...r ↑ ↑ Necdet Ardıç - Gönülden Esintiler - Gökyüzü insanları araştırması – Tasavvuf Serisi 214-2- ↑ https://islamansiklopedisi.org.tr/mecid ↑ Necdet ARDIÇ, Gönülden Esintiler –Kûr’ân-ı Kerim’de Yolculuk – Tas... - **Kelime-i Üzeyriyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Üzeyriyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Kaderiyye) > ) Fütûhât-ı Mekkiyye'lerinde buyururlar ki: “Kazâ, makzînin gayrıdır; ve kazâ ayân-ı sâbitenin isti’dâdına râci' olan kadere muvâfık, îcâd ve ah- kâmdan ibârettir. Binâenaleyh kazâ, sıfât-ı fiiliyye-i Hak'tandır; ve ona rızâ farzdır; ve niçin şöyle, böyle kazâ etti diye Hak'tan şikâyet etmek haram- dır. - **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Dur Rabbın Namazda Cilt 2) > (Fütûhât, III, 157) * * * SADREDDİN KONEVÎ’NİN YORUMU Kurb-ı nevafil, talib (mürid) olanlara; kurb-ı feraiz ise, talep ve irâde edilenlere (murâd) mahsustur. Buna göre muhakkik olan ârif, “ev edna: yahut daha yakın” denilen makamını geçtiğinde, daireyi iki kısma bölen çizgi ortadan kalkar (tam bir cem hali meydana gelir). Murad olan için, hüküm cihetinden öncelik/evvellik ve zuhur gerçekleşir. - **Muhammed Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (251 47 28 Kur Ker Yol Muhammed sav Suresi Murat Deruni) > ) hazretleri, et-Tedbîrâtü’l-llâhiyye fî îslâhi Memleketi’l-lnsâniyye nâmındaki eser-i âlîlerinde îzâhât i’tâ bu-yurdukları gibi, Fütûhât-ı Mekkiyye lennin “Firâset” bâbmda dahi ma’lûmât-ı müfîde beyân buyururlar. Sürh-i şerîfdeki ibâresi “Ehl-i sıdk ile mücâleset ettiğiniz vakit, sıdk ile oturunuz! - **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç (78 A’yân-I Sâbi̇te) > Ve “ahkab” “hukub”un cem’i olup uzun müddetten bahsetmekle, nihâyet ma’nâsını ifâde eder. Cenâb-ı Şeyh-i Ekber (r.a.) Fütûhât-ı Mekkiyye ’lerinde, cehennemin havâ-yı nârîden yânî sıcak havadan ibâret olup, içinde ateş olmadığını ve onun kor ateşlerinin mücrimler olduğunu ve cehennem ehlinin bu sıcak hava içinde yanmakta olmakla berâber “küllemâ nedicet cülûdühüm beddelnâhüm cülûden gayrahâ li yezükûl azâb” yânî... - **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Gökyüzü İnsanları Araştırması 1) > ) Fütûhât-ı Mekkiyye ’lerinde, cehennemin havâ-yı nârîden yânî sıcak havadan ibâret olup, içinde ateş olmadığını ve onun kor ateşlerinin mücrimler olduğunu ve cehennem ehlinin bu sıcak hava içinde yanmakta olmakla berâber “küllemâ nedicet cülûdühüm beddelnâhüm cülûden gayrahâ li yezükûl azâb” yânî “Onların derilerinin her yanışında, azabı tatmaları için onları(derilerini) başka deriler ile değiştireceğiz. - **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (165 9 Kiyâmet Sûresi̇) > ...em-yezeldir; dünyâ ve âhiretçe lâ-yezâldir. Ve eceller halk hakkında değil, mahlûk hakkında müddetlerin son bulması iledir. Şimdi halk nefisler ile yenilenir." Vel­hâsıl sonzuz fezâ-ın keyfiyyet-i halkın başlangıcı ve... - **TB. Kelime-i Hûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (185 Fusûsu’l-Hi̇kem) > ...onun varlığı o dur, orada öyle abd suretinde zuhur etmiştir.) Mükellefin kim olduğuna şuurum ve vukufum ola idi ne olurdu! (Yani mükellefin kim olduğuna şuurum olsaydı bilebilseydim bunu diyor.) Eğer abddir desem , (ya... - **Şu'arâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (238 26 39 Ku Ker Yol Şu'ara Sûresi Murat Derûni) > ...erisi 44 – Sayfa 109… ↑ Necdet Ardıç – Gönülden Esintiler – Â’raf Sûresi– Tasavvuf Serisi 44 – Sayfa 111… ↑ Necdet Ardıç – Gönülden Esintiler – Terzi Baba (1) – Tasavvuf Serisi 12 – Sayfa 294… ↑ Necdet Ardıç – Gönülden... - **Mü'minûn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (239 23 7 Mu'minûn Sûresi.T.O.Cem Cemâlî) > İsmâil Hakkı Bursevî'nin Lübb'ül Lübb isimli kitabının Terzi Baba şerhinde, ârifin bu hâli şöyle ifâde edilir: ------------------- Hazreti Şeyh'in " Fütûhât-ı Mekkiyye "sinde açıklamayı arzu ettiği meselelerden biri de "ÂRİF" hakkındadır. " Fe-izâ kâne'l-ârîfu ârîfen hakîkaten fe-lem yetekayyed bi-mu'tekadin... " ( Bir irfân sahibi hakîkaten ârif olduğu zaman, (tek) bir itikâd ile kayıtlanmaz.. .) Bir irfân ehli,... - **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (243 33 25 Kur Ker Yol Ahzab Sûresi Murat Deruni) > Peygamber, tanıdığı kimseyi görmek ve müşahede etmede yabancılık çekmemiştir. Öyleyse peygamberin bu makamdaki müşahedesi, bir ünsiyet müşahedesiydi. (Fütühât, III, 54-55) * * * Bir kimse insan-ı kâmili tanıyıp Hakk’ı, insan-ı kâmile giydirdiği surette gördüğünde, iki suret arasında hayrette kalır ve hangisine secde edeceğini bilemez. - **Şûrâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (250 42 38 Ku Ker Yol Şûrâ Sûresi Murat Derûni) > ...nülden Esintiler – 4-LÜBBÜL LÜB – Tasavvuf Serisi 111 – Sayfa 164… ↑ Necdet Ardıç – Gönülden Esintiler – İnsan-ı Kâmil-A-K-C-Cilt-1-kitap-7 – Tasavvuf Serisi 167 – Sayfa 37… ↑ Elmalılı Hamdi Yazır Tefsiri ↑ Necdet Ardı... - **Kelime-i Hâlidiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Hâlidiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Samediyye) > Velâkin suver-i âlemin misâlini müştemil olarak, gayr-ı mâddî ve rûhânî ve cevher-i nûrânî bir âlem olmak hususunda her iki berzah müşterektir. Ve Hz. Şeyh (r.a.) Fütûhât-ı Mekkiyye'nin üç yüz yirmi birinci bâbında tasrîhan beyân buyururlar ki:654 “Bu berzah evvelki “berzah”ın gayrıdır. Evvelki "berzah”da olan şeyin âlem-i şehîdette zuhûru imkânından nâşî ona "gayb-ı imkânî” ve ikinci berzahta olan şeyin âlem-i... - **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Mûseviyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Ulviyye) > ) tarafından gerek Fusûs'ta ve gerek Fütûhât-ı Mekkiyye'de tahrîr buyurulan ibârâtın kat'iyyet-i müfâdına kāil olmuşlardır. Bâlî Efendi hazretleri ise kendi şer- hinde bu ibârâtı cevâza hamledip Fir'avn'ın âhirette saâdet ve şekāveti hak- kında Kur'ân-ı Kerîm'de ve ahâdîs-i şerîfede bir nass vârid olmamış oldu- ğundan, Hz. - **TB. Fusûs Mukaddimesi (Cilt 180)** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (180 Fusûsu’l-Hi̇kem) > ) Fütûhât-ı Mekkiyye ’lerinde, cehennemin havâ-yı nârîden yânî sıcak havadan ibâret olup, içinde ateş olmadığını ve onun kor ateşlerinin mücrimler olduğunu ve cehennem ehlinin bu sıcak hava içinde yanmakta olmakla berâber كُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْنَاهُمْ جُلُودًا غَيْرَهَا لِيَذُوقُوا الْعَذَابَ (Nisâ, 4/56) “küllemâ nedicet cülûdühüm beddelnâhüm cülûden gayrahâ li yezükûl azâb” yânî “Onların derilerinin... ## İlgili Kavramlar - [Muhyiddin İbn Arabi](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/ibn-arabi) — related - [Fusûsu'l-Hikem](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/fusus-ul-hikem) — related - [Vahdet-i Vücud](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/vahdet-i-vucud) — related - [İnsan-ı Kamil](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/insan-i-kamil) — related - [Muhyiddin İbn Arabi](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/ibn-arabi) — influences - [Muhyiddin İbn Arabi](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/ibn-arabi) — related