# Hac

> Kabe'yi ziyaret ibadeti. İslam'ın beş şartından biri.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/hac

---

## Tanım
Hac, Kâbe-i Muazzama'yı ve Mekke-Minâ-Arafât-Müzdelife'yi zilhicce ayının belirli günlerinde belirli menâsiki (rükünleri) ifa ederek ziyaret etmektir. İslâm'ın beş şartından biri olup maddî ve bedenî imkânı olan her Müslümana ömründe bir kez farzdır.

## Kur'an Referansı
- Âl-i İmrân 3:97 — "Gücü yetenlerin o Beyt'i haccetmesi Allah'ın insanlar üzerindeki hakkıdır."
- Bakara 2:196 — "Haccı ve umreyi Allah için tamamlayın."
- Hac 22:27 — "İnsanlar arasında haccı ilan et ki, yayan ve her uzak vadiden gelen yorgun develer üzerinde sana gelsinler."
- Hac 22:29 — "Sonra kirlerini gidersinler, adaklarını yerine getirsinler ve o Beyt-i Atîk'i tavaf etsinler."

## Rükünleri (Farzları)
1. **İhrâm**: Mîkattan ihrâmlı giysi giyip niyet etmek
2. **Vakfe-i Arafât**: Zilhicce 9'da Arafât'ta bulunmak — haccın en büyük rüknü ("El-haccu Arafe")
3. **Tavâf-ı ziyâret** (İfâda): Bayramın ilk günü Kâbe'yi tavaf
4. **Saʿy**: Safâ-Merve arası yedi şavt (Hanefîlere göre vâcip)

## Vâcipleri
Müzdelife vakfesi, Şeytan taşlama, Kurban (temettuʿ ve kırân haccında), Traş/kısaltma, Vedâ tavafı, Mîkatlara riayet.

## Çeşitleri
- **Hacc-ı İfrâd**: Yalnız hac niyeti
- **Hacc-ı Temettuʿ**: Önce umre, sonra hac (iki ayrı ihrâm)
- **Hacc-ı Kırân**: Umre ve haccı bir ihrâmda birleştirmek

## Hadis
"El-haccu Arafe" — "Hac Arafât'tır" (Tirmizî, Hac 57; Ebû Dâvûd, Menâsik 68). Bu, Arafât vakfesinin haccın özü olduğunu ifade eder.

"Kabul olunmuş haccın karşılığı cennetten başka bir şey değildir" (Buhârî, Umre 1; Müslim, Hac 437).

"Kim Allah için haccedip de kötü söz söylemez ve günah işlemezse, annesinden doğduğu günkü gibi tertemiz döner" (Buhârî, Hac 4; Müslim, Hac 438).

## Tasavvufî Yorum
Sufiler hac menâsikini şöyle yorumlar:
- **İhrâm**: Dünya alâkalarını terk (mâsivâdan soyunma)
- **Tavâf**: Kâbe-i dil (kalp Kâbesi) etrafında devr — "dâire-i muhabbet"
- **Saʿy**: Hâcer'in (a.s.) ihlâslı koşusu; kulun Hak'tan gayriye yönelmemesi
- **Arafât**: "Maʿrife" (tanıma) mekânı — sâlikin Hakk'ı tanıma zirvesi
- **Taş atma**: Nefs-i emmâreye harb

## İlgili Kavramlar
- [kabe](/wiki/kabe)
- [umre](/wiki/umre)
- [tavaf](/wiki/tavaf)
- [arafat](/wiki/arafat)
- [ihram](/wiki/ihram)

## Kaynaklar
- İbn Kudâme, el-Muğnî
- Kâsânî, Bedâiʿu's-Sanâiʿ
- Gazâlî, İhyâ (Kitâbü Esrâri'l-Hac)

## Bu Kavramın Geçtiği Eserler

- **TB. Kelime-i Mûseviyye & Hâlidiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (NAKİL : Muhtelif eserlerden, Mesnevi’i şerif, İnsân-ı Kâmil, Fusûsu’l Hikem ve sohbetlemizden müşahede ile toplanan ilim. (Gönülden Esintiler) 1. Necdet Divanı: 2. Hacc Divanı: 3. İrfan Mektebi, Hakk Yolu’nun Seyr defteri: 4. Lübb’ül Lübb Özün Özü, (Osmanlıca’dan çeviri): 5.)
  > NAKİL : Muhtelif eserlerden, Mesnevi’i şerif, İnsân-ı Kâmil, Fusûsu’l Hikem ve sohbetlemizden müşahede ile toplanan ilim. (Gönülden Esintiler) 1. Necdet Divanı: 2. Hacc Divanı: 3. İrfan Mektebi, Hakk Yolu’nun Seyr defteri: 4. Lübb’ül Lübb Özün Özü, (Osmanlıca’dan çeviri): 5.
- **İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (133 1 1998 2000 1 zmir rfan Sohbetleri CD 1)
  > Şimdi siz öteki aleme değişik bir bedenle gittiğiniz zaman siz gene sizsiniz, öz olarak akıl olarak fikir olarak orada yine teklik vardır, bakın bir insan askere gitti asker elbisesi giydi, garson oldu, papyon taktı garson elbisesi giydi, havacı oldu bir başka elbise giydi, hacca gitti ihram elbisesi giydi, kişi çift oldu mu, olmadı yine aynı kişi aynı akıl, onun suri görüntüleri mertebesinin gereği aldığı...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (137 5 2001 3 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > Mevlana Hz leri ne dedi; Mekke’deki Kabe yapıldığından beri Allah fiil olarak O’nun içine girmedi, ama gönül Kabe’si yapıldığından beri içinden çıkmadı, diyor bu demek değil ki Hacca gitmeyeceğiz o ayrı konudur. Orada çok değişik tecelliler var, insan bulunduğu yerde hacı olur, ama orada tatbikatını yapması gereklidir. Katillere bile cinayet işlediği zaman sonra onu olay mahalinde tatbikatını yaptırıyorlar.
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 16** — Terzibaba - Necdet Ardıç (148 16 3 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > Mevlana Hz leri ne dedi; Mekke’deki Kabe yapıldığından beri Allah fiil olarak O’nun içine girmedi, ama gönül Kabe’si yapıldığından beri içinden çıkmadı, diyor bu demek değil ki Hacca gitmeyeceğiz o ayrı konudur. Orada çok değişik tecelliler vardır, insan bulunduğu yerde hacı olur, ama orada tatbikatını yapması gereklidir. Katillere bile cinayet işlediği zaman sonra onu olay mahalinde tatbikatını yaptırıyorlar.
- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç
  > (2) Muhabbetle, bastı hep bağrına. Her zaman üstündü akranına. Hacerul Esved-i koydu yerine , Emin Muhammed (s.a.v.) Hira başladı şereflenmeğe. (3) Değiyordu hep gidip gelmeğe. Rabb’ın dan çok ilimler almağa. Nihayet. Cibrilden geldi Ikra’ Muhammed. (s.a.v.) Rabb-ı dedi ki; kalk, ey bürünen .
- **Vahiy ve Cebrâîl** — Terzibaba - Necdet Ardıç
  > Mesela rü’yâsında “ezan okuduğunu gören” üç kimse-nin rü’yâsı ayrı ayrı yorumlanır. Bu rü’yâ; birinin, “hacca gideceğine”; diğerinin, “hırsızlık yapacağına” üçüncüsünün, “mürşid ve hadi” olacağına delâlet eder. *(14) İçinde yaşadığımız âlemin bizi, belki de ençok ilgilen-diren bölümü “misâl âlemi” dir. Gerçi yukarıdan itibaren ge-len bütün mertebelerde yerimiz vardır, fakat önceleri oralara ulaşmamız zordur.
- **İzmir İrfan Sohbetleri CD 2 (2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (135 3 2000 2 zmir rfan Sohbetleri CD 2)
  > Sadece aç kalıp oruç tutmak değildir. sadece bedenimizi hacca götürmek değildir. bütün bunların içerisinde yapılması lazım gelen şey kendi hakikatimizi idrak edip oradan da rabbın varlığını idrak etmek müşahede etmektir.
- **Hac Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (234 22 27 Kur Ker Yol Hac Sûresi   Murat Deruni)
  > Murat Derûni NECDET ARDIÇ İRFAN SOFRASI TASAVVUF SERİSİ (234-22-27) GÖNÜLDEN ESİNTİLER: وَأَذِّن فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجَالًا وَعَلَى كُلِّ ضَامِرٍ يَأْتِينَ مِن كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ “Veezzin fî-nnâsi bilhacci ye’tûke ricâlen ve’alâ kulli dâmirin ye’tîne min kulli feccin amîk” İnsanları hacca çağır; yürüyerek veya incelmiş develer üstünde (uzak yollardan) her derin vadiyi aşarak sana gelsinler. (22/27)...
- **Kevkeb — Yıldız** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Kevkeb Yıldız)
  > Bir haber geliyor, ne getiren var, ne de ses efendim. “Yolcu” Hacca gitmek için acele seni bekliyor. Başlıyorum o dik merdivenleri tırmanmaya. Ana yola çıkıyorum ve hızlı hızlı yürümeğe başlıyorum. Yetişememe korkusuyla öyle hızlanıyorum ki, sonunda ayklarım yürümüyor.
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 1 (2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (134 2 2000 1 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > Bu demektir ki Hacca gelmezden evvel sende beşeriyetin istikametinde gelen Esma-ı İlahiyeyi artık kes kökünden kes ondan sonra senden zuhura gelecek Zat’i Mertebede Esma-ı İlahiyeyi kullan tahakkuk ettir manasınadır. Peki sakal niyedir, işte Hakikat-ı Muhammeiye’nin Akl-ı Kül’ün zuhuru er kimselerin veçhinde zuhura geldiğinden onu da perdelemek gerektiğinden aşıkare çıkarmamak gerektiğinden erkeklere sakal sünnettir...
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (12 Terzi Baba 1)
  > Lemazat'ta Ömer Halvetî'den bahsedilirken, onun yedi kere hacca gittiğini, sahrada dolaşırken, bir gün çok büyük bir çınar ağacı görüp halvete niyetle 40 erbaîni (40x40) birbiri ardınca burada tamamla-dı-ğını, tesis ettiği yolun adına "Halvetiyye" denilmesinin sebebinin bu olduğu rivâyet edilmektedir.
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Ve suda dahi böyledir ki, hayât-ı arz onun sebebiyledir; ve onun hareketi Hakk'ın إِهْتَرَّتْ ya'ni “İhtizâz eyledi" ( Hac , 22/5) kavlidir. Ve onun hamli Hakk'ın وَرَبَتْ (Hac, 22/5) ya'ni “Ziyâdeleşti” kavlidir. Ve onun vilâdeti Hakk'ın وَأَنْبَتَتْ مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ (Hac, 22/5) ya'ni "Her bir zevc-i behîcden inbât eyledi" kavlidir.)
  > Ve suda dahi böyledir ki, hayât-ı arz onun sebebiyledir; ve onun hareketi Hakk'ın إِهْتَرَّتْ ya'ni “İhtizâz eyledi" ( Hac , 22/5) kavlidir. Ve onun hamli Hakk'ın وَرَبَتْ (Hac, 22/5) ya'ni “Ziyâdeleşti” kavlidir. Ve onun vilâdeti Hakk'ın وَأَنْبَتَتْ مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ (Hac, 22/5) ya'ni "Her bir zevc-i behîcden inbât eyledi" kavlidir.
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (36 2 Bakara-Sûresi̇)
  > Bizim yeryüzümüz şu bedenimizdir herbirerlerimizin yeryüzü burası ve Cenâb-ı Hakk sana özünden duyurdu ki “ey falan kişi” diye, bizim özümüzden rububiyyet mertebesinden öyle bir hakikat gelecek ki bize ve meleklere diyecek, peki melekler kim, bizdeki bütün kuvvetler bizim meleklerimiz, işte bu melekler daha ziyade bizde beş farzdan meydana gelen melekler, yani namaz kılmaktan, oruç tutmaktan, hacca gitmekten, zekât...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1)
  > Ya'ni Çelebi Hüsâmeddîn hazretleriyle, cedlerinin evlerinin önü ve etrâfi, ikbal kıblesi olmaktan zâil olmasın ki, ona hâkimlerin, vâlîlerin oğulları teveccüh ederler; ve emellerin Ka'be'si olmak dâim olsun ki, Hak yoluna sa'y eden ve ma'rifet tâlibleri olan cemâatler onu tavâf ederler." ذر doğdu ve tulû' etti ma'nâsında fiil-i mâzîdir. “Şârık” güneş demektir. "Ma'tesam" ism-i mekân olup ilticâ olunan yer; "basâir"...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 15** — Terzibaba - Necdet Ardıç (147 15 2 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > Yahut iki depo al ikisini oradaki varidatlarınla doldur, biri sende kalsın birini bize getir senin namına hediye ederiz dağıtırız diyor. Yani oralarda neler müşahede edeceksin neler göreceksin nasıl bir haller oluşacak sende onları topla gelenler bize sorarlar biz de anlatırız yani falan dostumuz hacca gitmiş de böyle, böyle özellikleri olmuş diye.
- **TB. Kelime-i Mûseviyye** — Ahmet Avni Konuk (وظَهَــر َ عنهــتَوَلَّــد َ منهــبمــ [25/25]Arzın hayâtı olan suda dahi böyledir. Onun hareketiإهْتَــزَّت ْ ( Hac , 22/5) “İhtizâz etti” kavlidir; ve onun hamliوَرَبَــت ْ“Şişti” kavlidir; ve vilâdetiوَأنْبَتَــت ْ مِــن ْ كُل ِّ زَوْج ٍ بَهِيــج ٍ(Hac, 22/5) “Ve her bir zevc-i behîci inbât eyledi” kavlidir ki o, ancak kendi müşâbihini, ya’ni misl-i tabîîsini doğurdu demektir.)
  > وظَهَــر َ عنهــتَوَلَّــد َ منهــبمــ [25/25]Arzın hayâtı olan suda dahi böyledir. Onun hareketiإهْتَــزَّت ْ ( Hac , 22/5) “İhtizâz etti” kavlidir; ve onun hamliوَرَبَــت ْ“Şişti” kavlidir; ve vilâdetiوَأنْبَتَــت ْ مِــن ْ كُل ِّ زَوْج ٍ بَهِيــج ٍ(Hac, 22/5) “Ve her bir zevc-i behîci inbât eyledi” kavlidir ki o, ancak kendi müşâbihini, ya’ni misl-i tabîîsini doğurdu demektir.
- **TB. Kelime-i Îseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (İşte bunun birincisi İslamın içinde olan birinci grubu derler ki efendim biz namazımızı kıldık, orucumuzu tuttuk, zekatımızı verdik haccımızı yaptık, bakın burada tefekkür yok sadece fiiller vardır. İşte bu fiilleri ile iyi niyetleri ile bunlar Cennete girerler, Cennet ehlidirler.)
  > İşte bunun birincisi İslamın içinde olan birinci grubu derler ki efendim biz namazımızı kıldık, orucumuzu tuttuk, zekatımızı verdik haccımızı yaptık, bakın burada tefekkür yok sadece fiiller vardır. İşte bu fiilleri ile iyi niyetleri ile bunlar Cennete girerler, Cennet ehlidirler.
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Zekat ve İnfak)
  > (02/Hacc divanı) ve diğer umre dosyaları kitaplarımız da, Hacca ve umreye dair bazı yaşanmış bilgiler verilmiş idi. (05/salât-namaz) isimli kitabımızda, namazın bazı özellikleri Hakk’ında da özel bilgiler verilmiş idi.
- **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (261 54 44 Ku Ker Yol  Kamer Sûresi   Murat Derûni)
  > Ve insân-ı kâmil Kâbe’den etemm olduğu halde bu sı- fât-ı kevniyyeye de mazhariyetinden dolayı şer’an kıble-i ibâdet olmamıştır. İmdi, Kâ’be’nin tavâfı, mahlûk tarafından binâ olunan sûreti için değil, Hak olan hakikati içindir.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13)
  > Zîrâ onlar hacılara tavâf ve ziyâret usûlünü öğrettikleri ve delil oldukları için dünyânın muhtelif cihetlerinden gelen hacılar onlara hürmet ederler. 4401. O ve onun ka'besi pek mahsûf olmuştur. Bu nedendir? Kaderin inâyetlerindendir. &#10024; &#10024; Sade T&uuml;rk&ccedil;e flash 4401. O ve onun Kâbe'si pek noksan edilmiş ve yere batırılmıştır.
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç (78 A’yân-I Sâbi̇te)
  > İşte bu vücutlarımız, bize ait bir vücut değil, bu bütün vücutlarımız, Allah’ın “Zâhir” ismi ile ifade ettiğimiz zuhura getirdiği, ceal ettiği, kıldığı, yani biz her birerlerimiz kendi isim ve sıfatlarının, suret almış şekilleriyiz. Bu pazar öyle bir pazar ki, burada can alınır can satılır. Birkaç rekat namaz kılmakla, hacca umreye gitmekle, birkaç oruç tutmak ile, biz sadece âbid veya zâhit oluruz, ama arif...
- **Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Tuzak, Mekr, Hileli Zuhûrât (6)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (172 6 Ru ya Mana Alemi Tuzak Mekr Hileli Zuhuratlar)
  > ...in varmıdır.? Nur-u Muhammedi demek esma âlemlerinin hakikatini bilmek oradan sıfat mertebesine geçmek demektir. Acaba bunlardan haberin varmıdır. Bu ilmin daha ilk cümle kuruluşu. Ve ilmini almaya başlanm...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 10 (2002)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (142 10 CD 2002 Sohbet Aras Sohbetler)
  > O zaman bunu düşünmek gerekiyor, insan neden Arafatta mutlaka bulunması gerekiyor, bulunursa ancak hacı olabiliyor, hatta diğer ibadetlerde bakın sağlık yani sıhhat aklı başında olmak şarttır, aklı başında olmayanın ibadeti de üzerinden düşer, farziyeti kalkar mesuliyeti üzerinden kalkar ama hacca Arafat’a çıktığı zaman dalgın dahi olsa baygın dahi olsa oraya çıktığı için makbuldür kabuldür. Bakın diğer hükümlere...
- **Sohbet Arası Sohbetlerden Seçmeler (31)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (168 31 Sohbet aras sohbetlerden se meler yeni)
  > İşte hacca veya umreye gittiğimiz zaman saçlarınızı kısaltın veya kökünden kesin, traş edin diye erkeklere emir var. Bu demektir ki hacca gelmezden evvel sende beşeriyetin istikametinde gelen esmâ-i iİâhiyyeyi artık kes, ondan sonra senden zuhura gelecek zâti mertebedeki esmâ-i İlâhiyyeyi kullan, tahakkuk ettir.
- **Îmân ve İkân** — Terzibaba - Necdet Ardıç (72 Îmân VE Îkân)
  > (02/Hacc divanı) ve diğer umre dosyaları kitaplarımız da, Hacca ve umreye dair bazı yaşanmış bilgiler verilmiş idi. (05/salât-namaz) isimli kitabımızda, namazın bazı özellikleri Hakk’ında da özel bilgiler verilmiş idi.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11)
  > Pîr tarafından tertîb buyurulmamış olduğuna bir şâhid-i belîğdir ki, fakîr o hezeyânların nümûne olarak burada zikrinden teeddüb ederim. 4. Bu altı suhufdan altı cihete nûr ver, tâ ki, onun etrafını tavaf etmeyen kimse tavaf etsin! &#10024; &#10024; Sade T&uuml;rk&ccedil;e flash 4. Bu altı suhufdan altı cihete nûr ver, tâ ki, onun etrafını tavaf etmeyen kimse tavaf etsin!
- **Tüm Şiirlerim** — Terzibaba - Necdet Ardıç (129 (tüm Şi̇i̇rleri̇m))
  > Her an bülbül gibi ötem, Hemen uçup Hakka gidem, ALLAH ALLAH deyip dönem, Arşa çıkıp yere inem. Ah aman ALLAH ALLAH ALLAH. Canım ALLAH ALLAH ALLAH. 28/2/1969 HAC Hac Hac dersin hacca gitmek istersin, Kabe sende sen nerdesin. Hacı ona derlerki Mevlânın yolun bula. Hac ona derlerki gönül içre yol ola.
- **Kelime-i Lûtiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi ([13/8] Nitekim Hak Teâlâ مَنْ يُرَدُّ إِلَى أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْلَا يَعْلَمَ مِنْ بَعْدِ عِلْمٍ شَيْئًا ( Hac , 22/5) ya'ni "İnsan, ilimden sonra bir şeyi bilmemesi için erzel-i ömre reddolunur" buyurdu. Böyle olunca Hak, onun za'f-ı evvele reddolunduğunu zikretti.)
  > [13/8] Nitekim Hak Teâlâ مَنْ يُرَدُّ إِلَى أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْلَا يَعْلَمَ مِنْ بَعْدِ عِلْمٍ شَيْئًا ( Hac , 22/5) ya'ni "İnsan, ilimden sonra bir şeyi bilmemesi için erzel-i ömre reddolunur" buyurdu. Böyle olunca Hak, onun za'f-ı evvele reddolunduğunu zikretti.
- **Kelime-i Nûhiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Fakat peygamberin da'vetine icâbetle, zâhirde şerîat üzere âmil olmakla beraber, Rabb-i hâssı olan o ism-i Celâl'in zevki ve sırât-ı müstakîmi üzeredir. Meselâ namaz kılar, oruç tutar, hac eyler; velâkin söylediği vakit kizb eder, vadettiği vakit hulf eyler, emânete hıyânet eyler; ve bunları yapmaktan zevk duyar, aslâ nedâmet etmez.)
  > Fakat peygamberin da'vetine icâbetle, zâhirde şerîat üzere âmil olmakla beraber, Rabb-i hâssı olan o ism-i Celâl'in zevki ve sırât-ı müstakîmi üzeredir. Meselâ namaz kılar, oruç tutar, hac eyler; velâkin söylediği vakit kizb eder, vadettiği vakit hulf eyler, emânete hıyânet eyler; ve bunları yapmaktan zevk duyar, aslâ nedâmet etmez.
- **TB. Kelime-i Yahyâviyye & Zekeriyyâiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (NAKİL : Muhtelif eserlerden, Mesnevi’i şerif, İnsân-ı Kâmil, Fusûsu’l Hikem ve sohbetlemizden müşahede ile toplanan ilim. (Gönülden Esintiler) 1. Necdet Divanı: 2. Hacc Divanı: 3. İrfan Mektebi, Hakk Yolu’nun Seyr defteri: 4. Lübb’ül Lübb Özün Özü, (Osmanlıca’dan çeviri): 5.)
  > NAKİL : Muhtelif eserlerden, Mesnevi’i şerif, İnsân-ı Kâmil, Fusûsu’l Hikem ve sohbetlemizden müşahede ile toplanan ilim. (Gönülden Esintiler) 1. Necdet Divanı: 2. Hacc Divanı: 3. İrfan Mektebi, Hakk Yolu’nun Seyr defteri: 4. Lübb’ül Lübb Özün Özü, (Osmanlıca’dan çeviri): 5.
- **TB. Kelime-i İshâkiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Nitekim ayet-i kerimede buyurulur :Bakara, 2/171) صُمٌّ بُكْمٌ عُمْىٌ فَهُمْ لايَعْقِلُونَ onların gözleri kördür kulakları sağırdır onların akıllarıda yoktur, ve فَاِنَّهَا لا تَعْمَى الاَبْصَارُ وَلَكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِى فِى الصُّدُورِ ( Hacc , 22/46) orada onları hissedecek kalpleri, işitecek kulakları olsun. Ne var ki, yalnız gözler kör olmaz, göğüslerde olan kalpler de körelir.)
  > Nitekim ayet-i kerimede buyurulur :Bakara, 2/171) صُمٌّ بُكْمٌ عُمْىٌ فَهُمْ لايَعْقِلُونَ onların gözleri kördür kulakları sağırdır onların akıllarıda yoktur, ve فَاِنَّهَا لا تَعْمَى الاَبْصَارُ وَلَكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِى فِى الصُّدُورِ ( Hacc , 22/46) orada onları hissedecek kalpleri, işitecek kulakları olsun. Ne var ki, yalnız gözler kör olmaz, göğüslerde olan kalpler de körelir.
- **Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (108 3 Ru ya Mana Alemi Terzi Baba ile ilgili zuhuratlar)
  > Ben Allah'ın isimlerini zikretmiş oluyorum ve isimleri göz önümde oluyor, ve (sözde rû’yam da) Peygamber efendimiz (s.a.v.) diyor ki: Allah'ın sıfatını taşıyan hiçbir Allah kulu kalmadı’mı?, bu dünyada. Birde Hacca gitmeden bir gece önce Mescid-i Nebeviyi görmüştüm rû’yam da gece vakti. Ve ayni öbür akşam Medine’ ye uçakla inişimizde Rüyamdaki gibiydi.
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (126 14 1 BEN deki TERZ BABAM Murat Kontrol)
  > (سورة هود) “ Hûd Sûresi”nde bu âyetlerden önceki âyetler Sâlih aleyhiselâm ve kavmi ile alâkalı beden devesinin ayağının kesilmesi ve hacca gidilmesinin engellenmesi ile alakalıdır. (11 Hûd sûresi 61.- 68. Âyetler) (سورة هود) “ Hûd Sûresi” 49. dan 60. âyetlere kadar Hûd aleyhisselâm ve kavmi ile alâkalıdır. (سورة هود) “ Hûd Sûresi” 28 den 48 kadar olan âyetler de Nûh aleyhiselâm kavmi, tufân ve gemisinin hareket...
- **Necdet Divanı** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Necdet Divanı)
  > Lebbeyk diyerek çıkarım en uca, Genç, ihtiyar, yaşlı, zayıf, hemde koca, Onlarla birlikde gelirim bende Hacca, Arafat nedir, Araf nedir, Arif ne? Beyazlar giyerim Renksiz olduğumdan, Ruh ile Nefsim dost olur rahmed dağımdan, Saki'yim sularım kâsei fağfurdan, Arafat nedir, Araf nedir, Arif ne?
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Mübarek Geceler)
  > Bunlar daha evvelce başı boş dolaşırken, “Hakikati Muhamme­di” nin doğumu ile içlerinden birinin oralarda başı boş dolaşan de­veleri önüne katarak çöle sürer, çünkü çöl yolu Hacc yoludur böylece belirli bir ilme sahip olan kimse Hacca doğru da yönelmiş olur.
- **Risâle-i Gavsiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (66 Risaleyi Gavsiyye)
  > Zuhur mahalli olarak biz Hakk’ı yüklenmişiz ancak ger- çek yaşam olarak ise Hakk bizi yüklenmiştir. Bizim bedeni varlığımız bizi hacca götürecek olan devemizdir. Bu nedenle bizim esas varlığımız “ ve nefahtü ” ifâdesiyle belirtilen varlığımızdır. Hayâli ve zanni anlayışlar ile biz bu taşıdığımız yükün ne olduğundan habersiz kalmışız, bir an önce bu hayâl ve zannı bir kenara bırakıp salt kendi varlığımızla kalmalıyız.
- **Hacc Divanı** — Terzibaba - Necdet Ardıç (02 Hacc Divan)
  > İNSANLARI HACCA ÇAĞIR İnsanları gönül alemine de çağır hem zahir hem batın haclarını yapsınlar. YAYA VE BİNEKLİ OLARAK GELSİNLER Yaya yani kendi güçleriyle, binekli yani yardım alarak Kendi güçleriyle ortaya çıkarabildikleri hakikatler ile veya baş­kalarının tecrübelerinden faydalanarak.
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 12 (2002-2003)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (144 12 2002 2003 28 08.cd Sohbet Arasi Sohbetler)
  > “İnsanları hacca çağır, insanları gönül âlemine de çağır, hem zahir hem batın haclarını yapsınlar. Yaya ve binekli olarak gelsinler” yaya yani kendi güçleriyle binekli, yani yardım alarak kendi güçleriyle ortaya çıkaramadıkları hakikatler ile veya başkalarının tecrübelerinden yararlanarak gelsinler.
- **Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (95 8 Terzi Baba Necdet 8 19 53 Ard)
  > Yukarıdaki şekilde de görüleceği gibi Hac ibadeti, afaktan ( - - - /) → harfleri ile sınırlandırılmış olan “Emin Belde” ye girip oranın sakini ve misafiri olup, yaşam sağlamak, orada tavaf ve semâ etmektir. 53 üzerinde kısaca şu bilgileri de arz etmek istiyorum. 1999 yılı Umre seyahatimiz esnasında daha önce bir zuhurat ile vaki olan mânen kendisine sunulan “Kehribariyye Şami” kapısının “Mescid-i Harem” de 53 nolu...
- **Tasavvuf Izâhları** — Terzibaba - Necdet Ardıç (109 Tasavvuf zahlar)
  > Yalnız niye yapman gerekiyor onu bildiriyor. Bu da peygamberlerden ve kitaplardan geliyor. İnsanlara tavsiye edilen; oruç tutun, hacca gidin, zekât verin, namaz kılın gibi teklif edilen şeyler, âmir hüküm değil, kişinin ihtiyarına bırakılıyor.
- **Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Bu muamma-yı vücûdu anlamak bir türlü mümkin değil, vesselâm. Acâba insân-ı kâmil olmasaydı zevk-i ilâhî kemâliyle zâhir olur mu idi? Beyt-i Hâce Hafız kuddise sırruhû: ما باو محتاج بودیم او بما مشتاق بود سایه معشوق اگر افتاد بر عاشق چه شد [Maşûkun sâyesi, âşık üzerine düştü ise ne oldu?)
  > Bu muamma-yı vücûdu anlamak bir türlü mümkin değil, vesselâm. Acâba insân-ı kâmil olmasaydı zevk-i ilâhî kemâliyle zâhir olur mu idi? Beyt-i Hâce Hafız kuddise sırruhû: ما باو محتاج بودیم او بما مشتاق بود سایه معشوق اگر افتاد بر عاشق چه شد [Maşûkun sâyesi, âşık üzerine düştü ise ne oldu?
- **TB. Kelime-i İsmâîliyye & Ya'kûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (NAKİL : Muhtelif eserlerden, Mesnevi’i şerif, İnsân-ı Kâmil, Fusûsu’l Hikem ve sohbetlemizden müşahede ile toplanan ilim. (Gönülden Esintiler) 1. Necdet Divanı: 2. Hacc Divanı: 3. İrfan Mektebi, Hakk Yolu’nun Seyr defteri: 4. Lübb’ül Lübb Özün Özü, (Osmanlıca’dan çeviri): 5.)
  > NAKİL : Muhtelif eserlerden, Mesnevi’i şerif, İnsân-ı Kâmil, Fusûsu’l Hikem ve sohbetlemizden müşahede ile toplanan ilim. (Gönülden Esintiler) 1. Necdet Divanı: 2. Hacc Divanı: 3. İrfan Mektebi, Hakk Yolu’nun Seyr defteri: 4. Lübb’ül Lübb Özün Özü, (Osmanlıca’dan çeviri): 5.
- **Kıyâmet Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (165 9 Kiyâmet Sûresi̇)
  > Kişi aklı başında ise yerinden kalkamayacak derecede hasta dahi olsa göz iması ile namazı ifa etmesi gereklidir. Diğerleri oruç tutmak, zekât vermek, hacca gitmek mali, bedeni ve bi takım şartları yerine getirimesi husiyetleri vardır. Zekât vermek için kişinin 80 küsür gram nisab miktarı mala sahib olması bunun üstünden bir yıl geçmesi lazımdır.
- **Esintiler (4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (170 4 Esi̇nti̇ler)
  > Zikirden sonra benim yanımda oturan sakallı yaşlı bir bey İhlas-ı şerifi okumamı istedi bende okudum. Yine aynı zikir meclisinde Tu…. Bey kardeşimle benim müftülükte görevli 1987 de beraber Hacca gittiğim yeğenim Bi… da varlar. Bi… görevi gereği gitmek için izin isteyip kalkıyor zatınızla beraber bende uğurlamak için kalkıyorum.
- **Nûr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (236 24 24 Kur Ker Yol Nûr Sûresi   Murat Deruni)
  > Bu demektir ki Hacca gelmezden evvel sende beşeriyetin istikametinde gelen Esma-ı İlahiyeyi artık kes kökünden kes ondan sonra senden zuhura gelecek Zat’i Mertebede Esma-ı İlahiyeyi kullan tahakkuk ettir manasınadır.
- **Hikâyeler, Vecizeler, Atalar Sözü** — Nusret Tura (84 Hikâyeler – Vecizeler – Atalar sözü)
  > ---------------------------- Bir veli 7 defa hacca gitmiş, son gidişinde kervan dahilinde bir köpeğin susadığını görmüş; hayvan dili bir karış dışarıda âdeta yalvarıyor; kendisinde de su olmadığından Ebu Şuayıp oğlu yedi haccın sevabını vermek suretiyle birisinden bir bardak su alabilmiş, köpeğe vermek için.
- **Karagün Dostuyum (Cilt 2)** — Nusret Tura (85 Karagün Dostuyum (ii))
  > Durma gönül râh’ına erkânı Alidir Ey cân gözün aç sıdkile bürhanı Alidir Pâk eyle gönül kâbesini durma tavâf et Her şahsa nasip olmaz o divânı Alidir Kalbinde eğer doğdu ise şemsi hakikat Ref’eyle o dem perdeni meydanı Alidir Maksudun eğer ru’yet-i didâr ise ey dost Zâtında o bir noktai irfan-ı Alidir Takdis edegör sen de o mihrâbı elesti Hestin görünen âleme imkânı Alidir Sen senden haber aldın ise sen de Refiki...
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (89 6 her ey merkez nde mi hik yesi)
  > Şeyhi ise bu rüyanın hayırlı olmadığını, ve dervişin bu sene Hacca gitmemesinde hayir olabileceğini söyler. Fakat derviş, gitmek istediği için, birde Gavsul Azam’a danışmaya karar verir. Abdulkadir Geylâni ise, bazı alınması gereken önlemler ile birlikte yolda iken, Dervişin HAC ca gitmesinde bir mazur gormez.
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 14 (2003)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (146 14.cd 2003 Sohbet Arasi Sohbetler)
  > Haccın rükünleri şunlardır, belirli parası olan gitti hacca, hacı oldu, namazı kıldı, zahiri zekâtı verdi, kâmil müslüman oldu. Ama sor, sen kimsin? Elhamdülillah Allah var, ben aciz kulunum. Yahu kardeşim, Cenab-ı Hak âdem ismiyle evvela muhteşem bir akıl ve zekâ vermiş.
- **Necm (Yıldız) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (37 53 ve-NECM-YILDIZ-SÛRESİ)
  > Kûr’ân-ı Keriymde “Necdetim” kelimesi geçmemekle birlikte bu kelimenin aslını oluşturan Necat kelimesi 40 sûre 41. Âyetinde beyan edilmektedir. 13. Hacca gitmişim, KÂ’BE-i Şerifin içindeyim fakat başka hiç kimse yok. İçerisi boş, bulunduğum yer, Fetih ile Umre kapısının arası ; bomboş…
- **Ramazan ve Oruç** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Ramazan ve Oruç)
  > Bilindiği gibi İslâmın 1- Kelime-i Şehadet getirmek 2- Namaz kılmak 3- Oruç tutmak 4- Zekat vermek 5- Hacca gitmek Olmak üzere şartı beş’tir, bizde kitapalrımızın arasında bunlarında olmasını düşünür, zaman içinde bunlar hakkın da birer kitap oluşturmak niyetinde idik. Daha evvelki kitaplarımız arasında, (5-Salât ve namaz) (10-Kelime-i tevhid) (72-İman bahsi) (104-Hacc ve Umre hakikatleri) (198-Ramazan ve Oruç) bu...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7)
  > Binâenaleyh ey Hüsâmeddîn'im bu Mesnevî senin hükmün altındadır, onu âlem-i gaybdan, âlem-i şehadete çek ki, biz de çekelim ve Mesnevî ebyâtının inşâdına devam edelim. 14. Bu kervanı hacca kadar güzel çek; ey sürûrun anahtarı olan sabrın emîri! &#10024; &#10024; Sade T&uuml;rk&ccedil;e flash 14. Bu kervanı hacca kadar güzel çek; ey sevincin anahtarı olan sabrın emîri!
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8)
  > Ey insan, sıfât-ı nefsâniyye ile kalb havuzunun sâf olan suyunu karıştırma, tâ ki bu su, fıtrat-ı asliyyesi üzere sâf olsun ve o berrâk olan kalb havuzunda ay gibi parlak olan hakikat-ı vücûdu ve yıldızlar gibi tarîk-ı hidâyeti gösteren maarif-i ilâhiyyeyi tavâfda gör! 2473. Zîrâ âdem ırmak suyu gibidir, vaktaki bulanık olur, onun dibini görmezsin.
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 4 (2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (136 4 CD 2000 Sohbet Aras Sohbetler)
  > Bu demektir ki Hacca gelmezden evvel sende beşeriyetin istikametinde gelen Esma-ı İlahiyeyi artık kes kökünden kes ondan sonra senden zuhura gelecek Zat’i Mertebede Esma-ı İlahiyeyi kullan tahakkuk ettir manasınadır. Peki sakal niyedir, işte Hakikat-ı Muhammeiye’nin Akl-ı Kül’ün zuhuru er kimselerin veçhinde zuhura geldiğinden onu da perdelemek gerektiğinden aşıkare çıkarmamak gerektiğinden erkeklere sakal sünnettir...
- **TB. Kelime-i Nûhiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (121 Fu Hi 03 NUH FASSI)
  > İkincisi aslında bir ism-i Celalin mazharıdır, fakat peygamberin davetine icabetle zahirde peygamberin davetine icabet etmiş gibi görünmekle şeriat üzere amil olmakla beraber Rabbı hassı olan o ism-i Celalin zevki ve sırat-ı müstakimi üzeredir, iç bünye de. Mesela namaz kılar, oruç tutar, hacca gider, velakin söylediği vakit gururlanır. Yalan söyler, vaat ettiği vakit vadinden döner, emanete hıyanet eder, bunları...
- **Aşk ve İrfan Yolunda Bir Ömür** — Serkan Denkçi (1772747276481 DVT C001.MP3)
  > Bağdat’ta Dicle Sahillerinde Bir Devenin Oradaki Bütün Develeri Çöle Sürmesi Bağdat şehri, bir ilim merkezidir. Develer ise o devirde insan­ları hacca götüren vasıtalardır. Ayrıca kişiyi taşıyan da vücut devesidir. Bu develer, daha önce başıboş dolaş maktadır.
- **TB. Kelime-i Yûsufiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (NAKİL : Muhtelif eserlerden, Mesnevi’i şerif, İnsân-ı Kâmil, Fusûsu’l Hikem ve sohbetlemizden müşahede ile toplanan ilim. (Gönülden Esintiler) 1. Necdet Divanı: 2. Hacc Divanı: 3. İrfan Mektebi, Hakk Yolu’nun Seyr defteri: 4. Lübb’ül Lübb Özün Özü, (Osmanlıca’dan çeviri): 5.)
  > NAKİL : Muhtelif eserlerden, Mesnevi’i şerif, İnsân-ı Kâmil, Fusûsu’l Hikem ve sohbetlemizden müşahede ile toplanan ilim. (Gönülden Esintiler) 1. Necdet Divanı: 2. Hacc Divanı: 3. İrfan Mektebi, Hakk Yolu’nun Seyr defteri: 4. Lübb’ül Lübb Özün Özü, (Osmanlıca’dan çeviri): 5.
- **TB. Kelime-i Şîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi ((02/10/2017/Pazartesi) FUSÛSU’L HİKEM (0 2) ŞİT FASSI AHMET AVNİ KONUK TERCÜME VE ŞERHİ NECDET ARDIÇ (Terzi Baba) SOHBETLERİ Terzi Baba kitapları. Terzi Baba Baskısı olan kitaplar. 1. Necdet Divanı: 2. Hacc Divanı: 3. İrfan Mektebi, Hakk Yolu’nun Seyr defteri: 4. Lübb’ül Lübb Özün Özü, (Osmanlıca’dan çeviri): 5.)
  > (02/10/2017/Pazartesi) FUSÛSU’L HİKEM (0 2) ŞİT FASSI AHMET AVNİ KONUK TERCÜME VE ŞERHİ NECDET ARDIÇ (Terzi Baba) SOHBETLERİ Terzi Baba kitapları. Terzi Baba Baskısı olan kitaplar. 1. Necdet Divanı: 2. Hacc Divanı: 3. İrfan Mektebi, Hakk Yolu’nun Seyr defteri: 4. Lübb’ül Lübb Özün Özü, (Osmanlıca’dan çeviri): 5.
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç (131 Kur n Ker mde yolculuk 53 Ayetleri ve Tezi Baba)
  > ) aracılığıyla gösterdiği için kendisi açan ve açıcıdır. Bir bakıma bu deve bizim beden devemizdir. Ve bizi hacca götüreceği için bizim varlığımızla bulunan Semud kavminin saldırısından yani hayâli ve vehimi demelerinden-söylentilerinden kurtarıp yoluna devam ettirmemiz lazımdır.
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 9 (2002)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (141 9 2002 5 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > ...aretler yapmış, ama işini bıraktıktan sonra mukim olduktan sonra Nekşibendiye mensubu arkadaşları var, kendisi Ebrar mertebesindendi, zaten ben oyum dedi, o zamanlarda 93 yaşında idi, 10 yaşında iken Osman...
- **TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (191 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > Şimdi biz bilelim veya bilmeyelim yani bu hakikatleri bilelim veya bilmeyelim irfani ve gafleti halde Hacca veya umreye gidelim, bir insanda bu iki özellik mutlaka vardır. Eğer olmamış olsa insan olmaz. Efendilik olmadığı için hayvanlar hayvan olarak kalır, işte insanlarda efendilik olduğu için Allah’ın Zat’ının zuhur mertebesi zuhur mahalli ve “venefahtü”nün de kabul hanesi olmuştur.
- **Şu'arâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (238 26 39 Ku Ker Yol  Şu'ara  Sûresi   Murat Derûni)
  > ) aracılığıyla gösterdiği için kendisi açan ve açıcıdır. Bir bakıma bu deve bizim beden devemizdir. Ve bizi hacca götüreceği için bizim varlığımızla bulunan Semud kavminin saldırısından yani hayâli ve vehimi demelerinden-söylentilerinden kurtarıp yoluna devam ettirmemiz lazımdır.
- **Ahzâb Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (243 33 25 Kur Ker Yol Ahzab Sûresi   Murat Deruni)
  > Yani görülen her varlık kab hükmünde biz de dahiliz, işte kab nasılsa Cenab-ı hakk’ın şekilsiz ve renksiz olan varlığı öylece o şekle göre zuhur eder. Bu ma'nâya İşareten Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî (r.a.) efendimiz buyururlar. Tercüme: "Ey hacca gitmiş olan taife, neredesiniz, neredesiniz? Ma'şûk buradadır, geliniz, geliniz. Eğer suretsiz olan ma'şükun suretini görüyor iseniz efendi de sizsiniz, hâne de sizsiniz,...
- **Zümer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (257 39 8 Zümer Sûresi T.O. Cem Cemâlî (1))
  > Nitekim Kâbe'nin etrafındaki tavâf da meleklerin Arş etrafındaki devr ü deverânına benzetilir; zîrâ yeryüzündeki Kâbe, göklerde meleklerin etrafında pervâne olduğu Beyt-i Ma'mûr'un, o da nihâyetinde Arş-ı A'lâ'nın bir izdüşümüdür. " Yusebbihûne " ( tesbîh ederken ): Varlıkların kendi özlerindeki program neyi gerektiriyorsa, o hâl üzere zuhûr etmeleri onların tesbîhidir. Melekler "Subbûh" ve "Kuddûs" esmâlarının...
- **İnci Tezgâhı (1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (41 (İnci tezgâh-ı))
  > ...************ Haccac başını vurdurdu, o mübarek baş yere düştüğü zaman 2 def’a “lâ ilâhe illâllah” dedi ve üçüncüsünü demeye başladı ve bitiremedi. ************ “Ne gece ne gündüz rahatım var, Onlar uzun,...
- **Aşk ve Muhabbet Yolu** — Nusret Tura (77 Aşk VE Muhabbet Yolu)
  > Ev halkından, komşulardan gördüğünüz ve dinlediğiniz için beşe beş katarak namaz kılarsınız, bir aya üç ay daha katarak oruç tutarsınız. Yıllarca ve defâlarca hacca gidersiniz. Gönlünü veya nazargâh-ı-ilâhî olan bir gönlü memnun etmedikten sonra, onu bulup tâvâf etmedikten sonra robotluktan kurtulamadın ki…
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (30)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (162 30 Muhtelif Sohbet Aras Sohbetler)
  > Allah, o saçlar sökülecek olsa neden saç versin hanımlara da erkekere de? Verdiyse, onların canını yakmadan belirli bir şekilde düzenlenmesi oluyor. Hacca gidince kesiliyor ama o da kökleri duruyor. Kökleri budanmıyor. … Fazlalıklar kesiliyor. Her neyse, işte meseleye böyle baktığımız zaman bingbang bizim nefesi rahmanini yayılmasının karşılığı diye olabilir.
- **Divan 3** — Terzibaba - Necdet Ardıç (16 Divan 3)
  > Efendi Babam hacca giderken Günden güne efzûn oluyor âh-ı fîgânım, Canânımın ardında koşup gitmede fîgânım, Yandım tüterim kırk senedir, parlamadım âh, Soldum gül idim, kâh olarak bülbüle hem râh, Gittim gelirim, “gel” dedi mahbub-u cihan “gel”, Gönlümde bir aksi s...
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Dur Rabbın Namazda Cilt 2)
  > Namaz kılmak ise zekât oruç ve hacca gitmekle beraber tüm ibadetleri içine alan çok geniş kapsamlı bir oluşumdur. Bu ibadetlerin Her birerleri namaz yani (salat hükmündedir) ve ayeti kerime bu bitmez tükenmez nimetleri biz sana verdik.
- **Fecr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (52 89 Fecr Sûresi̇)
  > Devenin özelliği sâfiyeti ve o zamanlarda hacca götürmesidir, işte Cenâb-ı hakk bu dönemlerde kişiyi Hakk’a ulaştıracak vâsıtayı çıkartıyor kişinin kendi gönlünde. Devenin kendi gününde bütün suyu içmesi ise kendi gönlündeki Hakkanî ilimleri hiç bırakmadan içmesi ve bunları süte çevirmesi yâni faydalı gıdâya çevirip cemaâte dağıtmasıdır.
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Gökyüzü İnsanları Araştırması  2)
  > Bu rü’yâ; birinin, “hacca gideceğine”; diğerinin, “hırsızlık yapacağına” üçüncüsünün, “mürşid ve hadi” olacağına delâlet eder. *(14) --------------- İçinde yaşadığımız âlemin bizi, belki de ençok ilgilendiren bölümü “misâl âlemi” dir. Gerçi yukarıdan itibaren gelen bütün mertebelerde yerimiz vardır, fakat önceleri oralara ulaşmamız zordur.
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 20** — Terzibaba - Necdet Ardıç (152 20 9 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > “İlkten bir sağlam yere oturayım, ondan sonra daha kuvvetli yaparım,” diye bir miktar geriye çekmek var, bir de, “iyice dünyaya çalışayım da ihtiyarlayınca namaz kılarız, Hacca gideriz,” şekliyle deme yönüyle yapılması var. Anlayabildik mi irfaniyetin başlangıcını? Kaç tane ruh oldu bakın bizde? Mâdenî ruh var, nebâtî ruh var, hayvan-ı nâtık yani hayvanlarla iştirakte olduğumuz ruh var yani yapı, kalite, karakter...
- **Bi'smi Has, Selâm (13)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (91 Bi̇i̇smi̇ Has, Selâm (13))
  > Hacca ilk gidenlerin Kâ’be’ye girişte bu kapıyı kullanmalarının efdal olduğu bildirilir. Sa’y mekânın da Safa ile Merve arasında, Merveye biraz daha yakın (24) no lu kapıdır. Üzerinde yanan ışıklarla Bab-üs selâm olduğu bellidir.
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 21** — Terzibaba - Necdet Ardıç (153 21 10.cd Sohbet Arasi Sohbetler)
  > Bunun dahi ortadan kalkıp mutlak bir muhabbetle namaza durulması, hacca gidilmesi, zekat verilmesi, oruç tutulması mutlak bir muhabbetle olmalıdır. Cenab-ı Hakk dese ki size hiçbir vaadim yok benim, bunları yapacaksınız. Biz onu yine tatbik etmemiz yine yapmamız gerekli, muhabbet bunu gerektiriyor.
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Hicr Suresi)
  > Rivâyetlere göre bu alana “Hicr” isminin verilmesinin sebebi, Kâbe’nin ana yapısından ayrılmış olması ve tavâf sırasında bu bölümün içinden geçilmeyip dışından dolaşılmasıdır. Nüzûl Sebebi ve Konuları Hicr sûresi, Resûlullâh (s.a.v.)’in dâvetini kabul etmeyen, onu inkâr eden, hattâ onunla alay eden Mekkeli müşrîkleri îkâz ile başlar.
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Gökyüzü İnsanları Araştırması  1)
  > Ayaklar bize hacca gitmek için, camiye gitmek için verildi. Niye oralara gitmedin diye ayaklar bizden şikâyetçi olacak. Göz diyecek ki, benimle sen hak’kı görmen gerekiyordu, niye taş toprak eşya gördün diyecek. Bakın mevzuda, diyordu ya, taş ile toprak, altın ile kerpiç bir oldu.
- **Sohbet Arası Sohbetler (23)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (155 23 Sohbet aras sohbetler)
  > Şimdi Şeriat mertebesi, bir kişiye İslâmî bir kimlik verir, yani bu İslâmî kimlik tavırlarında olur faaliyetlerinde olur, yani namazını kılar orucunu tutar hacca gider zekat yapar fiziki mânada bir kimlik verir, bak şuur manasına bir kimlik değil ama bunu şuurda islam zanneder bak, ben Müslümanım der. Şuurda da İslâm'dır. İslâm'ın niteliği niceliği nasıllığı hususunda bir bilgisi olmaz.
- **Furkân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (235 25 29 Kur Ker Yol Furkan Sûresi   Murat Deruni)
  > Haccac toplanmışlar ve birbirlerine "Muhammed'e bir haber salın, kendisiyle bir konuşun, karşılıklı konuşarak tartışın ki, mazur olasınız (günah sizden gitsin) demişler ve bunun üzerine "Kavmin senin için toplandılar, seninle konuşmak istiyorlar" diye haber göndermişlerdi. Peygamber (s.a.v) geldi. "Ya Muhammed, biz senin hakkında mazur olalım (günah bizden gitsin) diye sana haber gönderdik.
- **Hûd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Hud Suresi)
  > Örneğin namaz kılar, oruç tutar, hacca gider; velâkin konuştuğu zaman yalan konuşur, vadettiği zaman sözünde durmaz, emanete hıyanet eder ve bunları yapmaktan zevk duyar, asla pişmanlık duymaz. İşte bunlar nifak alâmetidir. Bundan dolayı geçici olarak cemâli isimlerin terbiyesi altında bulunsa bile fayda vermez. Çünkü ayn-ı sabitesinin istidadı budur. Netice has rabbi olan isim, onu sırât-ı müstakiminin en son...
- **Namaz Sûreleri (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (68 1 Namaz-Sûreleri̇)
  > Hacca götüren deveyi, eğer iyi kullanırsak bizi oraya götürür. Eğer iyi kullanmazsak, bizi cehenneme götürür. İşte bu beden devesini böyle düşündüğümüz sürece, ondan faydalanmamız mümkündür. Ama onu kendimiz zannetti-ğimiz sürece, onun dışına çıkmamız mümkün değildir.
- **Kâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (254 50 32 Kur Ker Yol Kaf Sûresi ve  Mustafa Hilmi Sâfî  Hz.   Murat Deruni)
  > ----------------- Eylül ve Ekim aylarında Hacca, Umreye gidenler bilir, bu aylarda hurma ve olgunlaşır ve salkım ve salkım olur. Ekim ayı 10. Ay dır. 10 ise sıfât mertebesinin sayısal değeridir. Hurma dışı meyvası ve içinde bir çekirdeği vahdette kesret, çokluktaki birliği ifadesi sîfat tecellisi ve tatlı olması ile cennetteki sıfât tecellisini ifade etmektedir.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4)
  > Sûre-i Hacc'da وَأَذِّنْ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجَالاً وَعَلَى كُلِّ ضَامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ (Hacc, 22/27) ya'ni, “Yâ İbrâhîm, nâsı hácca da'vetle nídâ et ki, píyâde ve süvâr olarak her uzak yollardan adamlar sana gelsinler!” buyurulmuştur. Bu âyet-i kerîmede, hem sefer ve hem de tavâf-ı Ka'be ve hem de zamânının nebîsi ve “insân-ı kâmil'i olan İbrâhîm (a.s.)'ın ziyareti emir...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 13 (2003)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (145 13 9 2003 11 Cd Sohbet Aras Sohbetler)
  > Yani hududları sınırları demektir, şimdi Süleyman (as) ın Hüdhüd ile konuşması karınca ile konuşması karıncanın haber vermesi bakın bunların bir haddi var, bu hadise nerede olmuş Hacca giderken oralarda yol üstünde olmuştur, bir vadide olmuştur, işte bunun dış hatları bu ayetin sınırlarıdır. Mesela يَاۤ اَيُّهَا الَّذِينَ اَمَنُوۤا ”ey iman edenler” yeryüzünde kaç tane iman edenler varsa ve nerelerde hangi...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 8 (2002)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (140 8 2002 10 CD Sohbet Aras Sohbet)
  > Bunun dahi ortadan kalkıp mutlak bir muhabbetle namaza durulması hacca gidilmesi zekat verilmesi, oruç tutulması mutlak bir muhabbetle olmalıdır. Cenab-ı Hakk dese ki size hiçbir vaadım yok benim bunları yapacaksınız bizim onları yine yapmamız gereklidir, muhabbet bunu gerektiriyor.
- **Hz. Peygamber'i Rüyada Görmek** — Terzibaba - Necdet Ardıç (18 Hz.Pey.R ya da.g rmek)
  > Birde Hacca gitmeden bir gece önce Mescid-i Nebeviyi görmüştüm rû’yam da gece vakti. Ve ayni öbür akşam Medine’ ye uçakla inişimizde Rüyamdaki gibiydi. Elhamdülillah Müslümanız ve görülmeyen rû’ya gördüm demekten Allah korusun.
- **TB. Kelime-i Hûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (185 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > Beyit: Tercüme: Hacının talebi Ka’be ve benimki Hakk’ın vechini görmek yani hacca gidenin talibi o taş yapı olan Kabedir, benim ki ise didar yani o Kabe’de mevcut olan tecelli-i İlahidir benim taleb ettiğim, O evin talibi olmuş, eve yönelmiş, ben ise sahibinin talibiyim, sahibine yönelmekteyim diyor. ------------- 69. Paragraf: Velâkin “O, yalnız buradadır” deme; belki idrâk ettiğin şey indinde dur! Ve Mescid-i...
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Nahl Suresi)
  > Ma’lûmdur ki, bu bahis, tavâf-ı Ka’be ve insân-ı kâmil bahsidir. Sûre-i Hacc’da, (Hacc, 22/27) “Yâ Îbrâhîm, nâsı hacca da’vetle nidâ et ki, piyâde ve süvâr olarak her uzak yollardan adamlar sana gelsinler!” buyurulmuştur.
- **Altı Peygamber - Hz.İsa (a.s) Ruhullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç (60 6 Peygamber (5))
  > Bir bakıma böylece daha ciddi olarak ma’nevi hayat seyrim de, başlamış oldu. Neyse, kendisi yaşlı idi, bir müddet sonra da hacca gitti, orada rahatsızlaşmış, geldikten on yedi gün kadar sonra da vefat etmişti Hazmi Babam (Hazmi TURA) Şimdi şu anda yine şu satırları kasetten kayda alırken bir hadise daha aklıma geldi.
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (127 15 2 BEN deki TERZ BABAM Murat Kontrol)
  > “53” numaralı Kâ’be kapısı "Şam-ı Kehribariye" kapısıdır. Umre ve Fetih kapıları arasında bulunmaktadır. Osmanlı zamanında Hacca giden, Surre alaylarının Üsküdar’dan kalkması ve Üsküdar’ın Medine toprağı olarak geçmesi, yolun biraz ilerisinde Harem olması da mânidârdır.
- **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)** — Nusret Tura (164 2 Esmâ’ül Hüsna)
  > Bu ayaklar, bu eller bize soracaklar. Niye Kur’an tutman gerektiği halde, sen gittin taş toprak topladın. Ayaklar bize hacca gitmek için, camiye gitmek için verildi. Niye oralara gitmedin diye ayaklar bizden şikâyetçi olacak.
- **Doğdular, Yaşadılar — Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (76 5 Do dular ya ad lar hik yesi son hali 1)
  > Ramazanda oruç tutuyordum. Bunlar beni mutlu etti. Aradığım mutluluğu bulduğumu düşündüm. Büyük sevinç içindeydim. Hacca gittim. Sanki aradığım birşey vardı. Sohbetlere gitmeye başladık. Öğrendiklerimiz güzel, hoş ilimdi.
- **Hadîd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (263 57 46 Ku Ker Yol  Hadid Sûresi   Murat Derûni)
  > وَهُوَ مَعَكُمْ O sizinle beraberdir, اَيْنَ مَاكُنْتُمْ siz neredesiniz. Efendim biz oradaydık da namaz kıldık, ibadet ettik, Hacca da gittik, peki bu ayet bana neden geliyor, böyle olmamız lazım ki bu ayet bize geliyor. Bu bir yerde ikaz bir yerde lütuftur.
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (111 4 “özün Özü” VE “sirrin Sirri”)
  > Bu topluluklar diyorlar ki EY İNSAN... Yani Ey Ahmet, Ey Mehmet, Hasan, Hüseyin... İşte biz, beş vakit namaz kılıyoruz, hacca gittik. Zekât verdik, oruç tuttuk efendim. Kelime-i şahadeti baştan getirdik zaten. Daha başka ne istiyorsun.
- **İnşikâk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (178 84 İ̇nşi̇kâk Sûresi̇)
  > Bu sadece bizim aracımız, arabamız. Ruhumuzun bindiği bir at, bir deve, bir otomobildir, nasıl düşünürsek öyle kabul edelim. Hacca götüren deveyi, eğer iyi kullanırsak bizi oraya götürür. Eğer iyi kullanmazsak, bizi cehenneme götürür.
- **Zâriyât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (260 51 31 Kur Ker Yol Zariyat Suresi ve Hazmi Tura hz.   Murat Deruni)
  > Sen bir pire için bir kilimi yakma; ve seni insân-ı kâmilden teb'îd ve tekfir etmek isteyen ehl-i sûretin sözleri, sinek vızıltısı gibidir; bu vızıltılardan dolayı gün gibi aydınlık olan rûhâniyet âlemini terk etme ve karanlık olan ta- bîat ve kesâfet âleminde kalma. 2934. Sûretlerde kaldığın vakit putperestsin; onun sûretini bırak ve ma'nâya bak! 2935. Hacca mensûb adam isen ister Hindû, ister Türk veyâ Arab bir...
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (249 40 42 Ku Ker Yol  MÜ'MİN Sûresi   Murat Derûni (2))
  > Eğer irfan ehli bir rehberin eğitimine girilirse bunların kötü ahlakı, iyi yöne çevrilir. Kişinin bineği beden devesi olur bununla, Hacca gider ve orada bu deveyi keser. Tabii daha önce semud kavmi yaşantısında bu deveyi kurban etmediyse…
- **TB. Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (119 Fu Hi 01 ADEM FASSI)
  > İşte kendi hakikatini idrak et de buranın mukaddes beyt olduğunu, mukaddes yer olduğunu idrak ederek, oradan da Hacca giderek, Zat’ına ulaş, oradan da miracını yap ve ehli kemâlden ol. Hz. Rasûlüllah (s.a.v.) neden miraca çıkarken Mescidi Aksa’ya geldi, Kâ’be’den miraç edemez miydi, bir o kadar yol gitti çünkü Rasûl (s.
- **TB. Kelime-i İdrîsiyye & İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (122 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > Cesedimizin değişmesi bizi ilgilendirmiyor. Biz askere gidiyoruz, asker elbisesi giyiyoruz, polis oluyoruz polis elbisesi giyiyoruz, hacca gidiyoruz, ihram giyiyoruz, biraz duygular artıyor o da kilo ile tartılan bir şey değildir. Kendi zatına ve nefsine ve mertebe-i cami olan uluhiyetine delil olur.
- **TB. Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > Yani görülen her varlık kab hükmünde biz de dahiliz , işte kab nasılsa Cenab-ı hakk’ın şekilsiz ve renksiz olan varlığı öylece o şekle göre zuhur eder. Bu ma'nâya işareten Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî (r.a.) efendimiz buyururlar Mesnevi Tercüme: "Ey hacca gitmiş olan taife, neredesiniz, neredesiniz? Ma'şûk buradadır, geliniz, geliniz. Eğer suretsiz olan ma'şükun suretini görüyor iseniz efendi de sizsiniz, hâne de...
- **İnci Tezgâhı (2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (63 (İnci Tezgâhı))
  > ) askerlerinin nasıl bir asaletle (Zât-ı Mutlağın tecelligâh-ı) olan Kâ’be-i Muazzamayı yaklaşık beş milyon kişinin hiçbir taşkınlık yapmadan nasıl bir İlâh-i muhabbetle Hacca gelen (Hâdi) isminin zuhurları hiç durmadan oraya geliş süresi kadar günlerce tavaf ve saiy yaptıklarını devamlı yayınlarda görülüyor idi.
- **Kelime-i Eyyûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Zîrâ onlar şeytanın taht-ı tasarrufuna verilen memleketten çıkmışlardır. Onun bu gibi zevât-ı kirâma tasallutu imkânı kalmaz. Nitekim Hâce Hafız (k.s.) buyurur: Beyit: تو کز سرای طبیعت نمی روی بیرون کجا بکوی حقیقت سفر توانی کرد Tercüme: “Sen hâne-i tabîattan dışarıya çıkmıyorsun; hakîkat mahallesinenasılseferedebilirsin?)
  > Zîrâ onlar şeytanın taht-ı tasarrufuna verilen memleketten çıkmışlardır. Onun bu gibi zevât-ı kirâma tasallutu imkânı kalmaz. Nitekim Hâce Hafız (k.s.) buyurur: Beyit: تو کز سرای طبیعت نمی روی بیرون کجا بکوی حقیقت سفر توانی کرد Tercüme: “Sen hâne-i tabîattan dışarıya çıkmıyorsun; hakîkat mahallesinenasılseferedebilirsin?
- **Kelime-i Hûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Şübhe yoktur ki, âyet-i kerîmenin ma'nâ-yı münîfine göre Kâbe-i Muazzama cânibi vücûh-ı ilâhiyyeden bir vecihdir; ve vech-i Hak orada da mevcûd ve hâzırdır; ve namaz hakkındaki tafsîlât Fass-ı Muhammedî'de gelecektir. Beyit: حاجی بره کعبه ومن طالب ديدار او خانه همی جويد ومن صاحب خانه Tercüme: " Hacının matlabı Kâbe ve benimki dîdâr O evin tâlibi olmuş, ben ise sâhibinin'350 ولَكِنْ لا تَقُل هو هُنَا فَقَطْ ، بَلْ...)
  > Şübhe yoktur ki, âyet-i kerîmenin ma'nâ-yı münîfine göre Kâbe-i Muazzama cânibi vücûh-ı ilâhiyyeden bir vecihdir; ve vech-i Hak orada da mevcûd ve hâzırdır; ve namaz hakkındaki tafsîlât Fass-ı Muhammedî'de gelecektir. Beyit: حاجی بره کعبه ومن طالب ديدار او خانه همی جويد ومن صاحب خانه Tercüme: " Hacının matlabı Kâbe ve benimki dîdâr O evin tâlibi olmuş, ben ise sâhibinin'350 ولَكِنْ لا تَقُل هو هُنَا فَقَطْ ، بَلْ...
- **Kelime-i Ya'kûbiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Ve “zâhir”i ile “inkıyâd”ı, Allah Teâlâ hazretlerinin lisân-ı Resûl ile Kitâb'ında îfâsını emrettiği şeyleri a'zâ ve cevârihi ile fiile getirmesidir. Meselâ abd, Hakk'ın emrettiği savm ve salât ve hac ve zekât gibi evâmiri îfâ eylerse zâhiren inkıyâddadır. Abd, [8/4] bâtını ve zâhiri ile münkād olmadıkça inkıyâd ve itâatı kâmil olmaz.)
  > Ve “zâhir”i ile “inkıyâd”ı, Allah Teâlâ hazretlerinin lisân-ı Resûl ile Kitâb'ında îfâsını emrettiği şeyleri a'zâ ve cevârihi ile fiile getirmesidir. Meselâ abd, Hakk'ın emrettiği savm ve salât ve hac ve zekât gibi evâmiri îfâ eylerse zâhiren inkıyâddadır. Abd, [8/4] bâtını ve zâhiri ile münkād olmadıkça inkıyâd ve itâatı kâmil olmaz.
- **Kelime-i Yûsufiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Binâenaleyh vücûd-ı Hak ahadiyeti haysiyetiyle gayrıdan ganî olmakla beraber, sıfât ve esmâ haysiyetiyle ganî değildir. Nitekim Hâce Hafız buyurur. Beyit: سایه معشوق اگر افتاد بر عاشق چه شد ما باو محتاج بوديم او بما مشتاق بود Tercüme: “Maşûkun sâyesi eğer âşıkın üzerine düştü ise ne oldu?)
  > Binâenaleyh vücûd-ı Hak ahadiyeti haysiyetiyle gayrıdan ganî olmakla beraber, sıfât ve esmâ haysiyetiyle ganî değildir. Nitekim Hâce Hafız buyurur. Beyit: سایه معشوق اگر افتاد بر عاشق چه شد ما باو محتاج بوديم او بما مشتاق بود Tercüme: “Maşûkun sâyesi eğer âşıkın üzerine düştü ise ne oldu?
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Eğer ben olmasa idim, Sen zâhir olmazdın; ve eğer Sen olmasa idin, ben vücûd bulmaz idim."220 Ve kezâ Hâce Hafız-ı Şîrâzî buyurur. Beyit: سایه معشوق اگر افتاد بر عاشق چه شد ما باو محتاج بوديم او بما مشتاق بود Tercüme: "Maşûkumuz olan Hakk'ın zıllı, âşık olan bir mahlûkun üzerine düştü ise ne oldu?)
  > Eğer ben olmasa idim, Sen zâhir olmazdın; ve eğer Sen olmasa idin, ben vücûd bulmaz idim."220 Ve kezâ Hâce Hafız-ı Şîrâzî buyurur. Beyit: سایه معشوق اگر افتاد بر عاشق چه شد ما باو محتاج بوديم او بما مشتاق بود Tercüme: "Maşûkumuz olan Hakk'ın zıllı, âşık olan bir mahlûkun üzerine düştü ise ne oldu?
- **Kelime-i İdrîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Sadî'nin beyti dahi kezâ bu meşrebe göre vâki' olmuştur. Reşehât-ı Aynü'l-Hayâťda mezkûrdur ki: “ Hâce Ubeydullah Ahrâr (k.s.) buyurmuşlar ki: Bir gün Şeyh Bahâeddin Ömer hazretlerine gittim. Adetleri vech ile “Şehirde ne haber var?)
  > Sadî'nin beyti dahi kezâ bu meşrebe göre vâki' olmuştur. Reşehât-ı Aynü'l-Hayâťda mezkûrdur ki: “ Hâce Ubeydullah Ahrâr (k.s.) buyurmuşlar ki: Bir gün Şeyh Bahâeddin Ömer hazretlerine gittim. Adetleri vech ile “Şehirde ne haber var?
- **Kelime-i İshâkiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Nitekim âyet-i kerîmede buyurulur: صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَعْقِلُونَ )Bakara 2/171) [Sağırdırlar, dilsizdirler, kördürler, akıl da etmezler.] ve فَإِنَّهَا لَا تَعْمَى الْأَبْصَارُ وَلَكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ ) Hac 22/46) [Onların zâhir gözleri kör değildir; ve fakat sadırlarında olan kalbleri kördür. ve لَهُمْ قُلُوبٌ لَا يَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْيُنٌ لَا يُبْصِرُونَ بِهَا...)
  > Nitekim âyet-i kerîmede buyurulur: صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَعْقِلُونَ )Bakara 2/171) [Sağırdırlar, dilsizdirler, kördürler, akıl da etmezler.] ve فَإِنَّهَا لَا تَعْمَى الْأَبْصَارُ وَلَكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ ) Hac 22/46) [Onların zâhir gözleri kör değildir; ve fakat sadırlarında olan kalbleri kördür. ve لَهُمْ قُلُوبٌ لَا يَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْيُنٌ لَا يُبْصِرُونَ بِهَا...
- **TB. Kelime-i Sâlihiyye & Şuaybiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (NAKİL : Muhtelif eserlerden, Mesnevi’i şerif, İnsân-ı Kâmil, Fusûsu’l Hikem ve sohbetlemizden müşahede ile toplanan ilim. (Gönülden Esintiler) 1. Necdet Divanı: 2. Hacc Divanı: 3. İrfan Mektebi, Hakk Yolu’nun Seyr defteri: 4. Lübb’ül Lübb Özün Özü, (Osmanlıca’dan çeviri): 5.)
  > NAKİL : Muhtelif eserlerden, Mesnevi’i şerif, İnsân-ı Kâmil, Fusûsu’l Hikem ve sohbetlemizden müşahede ile toplanan ilim. (Gönülden Esintiler) 1. Necdet Divanı: 2. Hacc Divanı: 3. İrfan Mektebi, Hakk Yolu’nun Seyr defteri: 4. Lübb’ül Lübb Özün Özü, (Osmanlıca’dan çeviri): 5.
- **TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (187 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > Veya kelami veya lafzi, iç bünyede irfaniyeti olmayan, iç bünyesi kaynamayan, iç bünyesi ışıklanmayan açılmayan ama efendim işte namaz kıldık, hacca gittik geldik, hepsini de yaptık tabi bunların hepsi güzel şeylerdir. Ama kişi, kişiliğini terk edemediği sürece firkattedir, uzaktadır, yani kendisi farkında olmasa bile uzaktadır. O firkatten yani o ikilikten kurtulabilmesi için mutlaka kendini tanıması lazımdır.
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (189 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > Yani Hakk yolunda yürümek mesela insan şeriat mertebesinde de Hakk yolunda yürümüş oluyor. Yani namazını kılan, hacca giden, orucunu tutan, zekatını veren işte beş şartı yerine getiren seyr-i suluk yapıyor. Hakk yolunda gidiyor ama ne yapıyor, yalnız başına gidiyor.
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (22 12 Yûsuf Sûresi̇)
  > Hacca gidebilen, Mısıra gidebilen, baş şehire gidebilen, bizi gönül âlemimize ulaştıran… Kervana katılarak, “tek bir’e” ulaşmak, Mısır’a sûltan olmak, sonra da hâlife olarak hayatını sürdürmek… İşte bu hâli ilerletip öne geçebilmek için gönül hâline ulaşmak gerekmektedir.
- **Enbiyâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (233 21 26 Kur Ker Yol Enbiya Sûresi   Murat Deruni)
  > Mesela rü’yâsında “ezan okuduğunu gören” üç kimsenin rü’yâsı ayrı ayrı yorumlanır. Bu rü’yâ; birinin, “hacca gideceğine”; diğerinin, “hırsızlık yapacağına” üçüncüsünün, “mürşid ve hadi” olacağına delâlet eder.
- **Ankebût Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (237 29 35 Ku Ker Yol  Ankebût Sûresi    Murat Derûni)
  > ...ُّوسَى بِالْبَيِّنَاتِ فَاسْتَكْبَرُوا فِي الْأَرْضِ وَمَا كَانُوا سَابِقِينَ {العنكبوت/39} “Vekârûne vefir’avne vehâmân(e) velekad câehum mûsâ bilbeyyinâti festekberû fî-l-ardi vemâ kânû sâbikîn(e)” (29/3...
- **Sâffât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (247 37 40 Ku Ker Yol  Saffat  Sûresi   Murat Derûni (1))
  > İbrahim Beytullah'ın temellerini İsmail ile beraber yükseltiyor, ey Rabbimiz! Bizden kabul buyur, şüphe yok ki sen işitensin ve bilensin, diyordu. Bu gün Hacılar hacca gittiği vakit o hadiselerin geçtiği yerler de gereken fiilleri yaparlar. Kurb’an kesmek daha o günlerden bizlere kalan bir sünnettir.
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç (28 (tesbîh VE Zi̇ki̇r))
  > Peygamberimiz “Şânı yüce Allah’ı en çok zikredenlerinki!” buyurdu. Bundan sonra namaz kılanlar, zekât verenler, hacca gidenler ve sadaka verenler için de aynı soruyu sordu. Peygamberimiz de bunların hepsine “Şânı yüce Allah’ı en çok zikredenlerinki!
- **Neml Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (29 27 Karinca-Neml Sûresi̇)
  > ...z, yer görür. Görünce namaz kılmak için indi. Yani orada bir ordugâh kurdu. Fakat su bulamayınca namaz kılmak için indi. Fakat su bulamayınca Hüd hüd-ü aradı. Hüd hüd-ü bulamadı. Halbuki hüd hüd su araştır...
- **Terzi Baba (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (39 Terzi Baba 2)
  > Babacığım bizden Umre hatıralarımızın kalıcı olması ve zuhura çıkması için yazmamızı istemiştiniz bize verdiğiniz bu değer için çok teşekkür ederim. Hacca gitmiştim yanımda ş… isimli kardeşim vardı tavaf yaparken o kadar sıkıştık ki ezilecek gibi olduk o anda Terzi Babam önde erkekler etrafında bayanları içlerine almışlar tavaf yapıyor idiler, Babamı tanıdığımız sevdiğimiz birine benzettik ve onların içlerine girip...
- **Mâide Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (43 5 Mâi̇de-Sûresi̇)
  > Bizler istesekte istemesekte Cenâb-ı Hakk’ın herbirerlerimizde kendisine ait bir beyti vardır. Kim ki bu beyti tamamladı, düzenledi ve tavâf etti ise o Hakk’ın hakîkatinin idrâk edip kendisinde misâfir etmiştir. Ve bu oluşum bu hakîkati idrâk etmeyenlere Haram oldu, yâni mahrem oldu, idrâk edenlere ise harem oldu.
- **A’râf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (44 7 A’râf Sûresi̇)
  > Bu mertebede kişiye bazı oluşumlar geliyor. Dervişe deve hükmünde bir bilgi gelir. Devenin özelliği sâfiyeti ve o zamanlarda hacca götürmesidir, işte Cenâb-ı hakk bu dönemlerde kişiyi Hak’a ulaştıracak vâsıtayı çıkartıyor kişinin kendi gönlünde.
- **Bir Ressam Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (62 Bir ressam hik yesi)
  > Moğol ve Haçlılarla yapılan savaşlara katılıp, cihad etti. Bir defasında Haçlılara esir düştü. On dört defa hacca gitti. Yorum : Ehadiyeti/Hakikati Ahmediye seyrinde bulunmuş. Kurandaki 114 Sûre ile Hatmül Kûr’ân olup, Kûr’ânın Fatihasıdır.
- **Mektuplarda Yolculuk — M. Nusret Tura** — Nusret Tura (82 Mektuplarda yolculuk M.Nus Tura)
  > Ateş görüp yanarım diye korkuyorsunuz, kaçıyorsunuz. İsterseniz beş vakte beş katın, ömrünüzün her yılında hacca gi­din, her gününüz aç olarak oruçlu geçsin, yine de ham kalmışsınız, Hak aşıkı olamamışsınız. Sözüme darılmayın; zamanı gelecek hak­lı olduğumu anlayacaksınız.
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Ala ve Gaşiye Sreleri)
  > ...ticaret kervanı yola çıkmış. Belli bir mesafe gitikkten sonra devenin biri yükü ile beraber çökmüş ve canını teslim etmiş. Kervan sahibi devenin başına gelip, feryad-ı figan ağlamaya başlamış. Aradan epey...
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Buruc Suresi)
  > Bu mertebede kişiye bazı oluşumlar geliyor. Dervişe deve hükmünde bir bilgi gelir. Devenin özelliği sâfiyeti ve o zamanlarda hacca götürmesidir, işte Cenâb-ı hakk bu dönemlerde kişiyi Hak’a ulaştıracak vâsıtayı çıkartıyor kişinin kendi gönlünde.
- **Kelime-i Muhammediyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Muhammediyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Ferdiyye)
  > ) efendimiz buyururlar: ای قوم به حج رفته، کجایید؟ کجایید؟ معشوق همین جاست، بیایید بیایید، گر صورت بی صورت معشوق ببینید هم خواجه و هم خانه و هم کعبه شمایید Tercüme: "Ey hacca gitmiş olan tâife, neredesiniz, neredesiniz? Maşûk buradadır, geliniz, geliniz! Eğer bî-sûret olan maşûkun sûretini görüyor iseniz efendi de sizsiniz, hâne de sizsiniz, Kâbe de sizsiniz!
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Tevbe Suresi)
  > ...amadılar ve inkar ettiler. ---------------- وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاء بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَيُقِيمُونَ الصَّلاَةَ وَيُؤْتُونَ الزَّك...
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 4)** — Abdulkerim Cili (117 İ̇nsân-I Kâmi̇l)
  > ...zel olarak gittiğimiz için çadırımızda yoktu. Akşam ezanına yakın, ikindi üstü çıktık. İki minibüs arka arkaya bir yerde durdular, bizde aşağıya indik. Baktım ki, Cebel-i Rahme'de biraz uzakta akşam namazı...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 11 (2002)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (143 11 6 CD 2002 Sohbet Aras Sohbetler)
  > ...caretler yapmış, ama işini bıraktıktan sonra mukim olduktan sonra Nekşibendiye mensubu arkadaşları var, kendisi Ebrar mertebesindendi, zaten ben oyum dedi, o zamanlarda 93 yaşında idi, 10 yaşında iken Osma...
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç (179 13 Terzi-Elif-Terazi-Teradî-İrfan Mektebi-Kırk Seyir)
  > ...kîn Nefsi emmare; Sırası ile başlayacak olursak. Terâzi-Teruzi-Terizi ترازی - Muhyiddin Arabi hazretlerine Nefsi emmare nedir? Diye sorulunca önce Nefsi emmare dairesine gelmek lazım demiştir. Hakiki mâ’nâ...
- **Hucurât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (253 49 41 Ku Ker Yol  Hucurat  Sûresi   Murat Derûni)
  > Umre niyetiyle gidildiğinde (Zaman) Hacc zamanı değildir ama ilmen şuhuden idrak zamanı olduğundan ve zeminde aynı zemin olduğundan ziyaret umre dahi olsa hacca bedel bir hususiyyet-i vardır. Hissettiğin bunlar olabilir. İnşeallah bir mani olmassa o yolculuğa çıkılır ve sağlıkla geri dönülür.
- **Câsiye Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (259 45 CÂSİYE SURESİ Abdürrezzak Tek (son))
  > Anlatıldığına göre Ebû Türâb Nahşebî’nin arkadaşlarından biri hacca niyet edip Bâyezid Bistâmî hazretlerini ziyaret etmişti. Bâyezid bu dervişe şeyhinin ahvâlini sordu. Derviş şeyhi Ebû Türâb için şöyle dedi: “O diyor ki; şâyet gök ve yer hepsi demir olsa (yâni su ve toprak olmasa) ben rızkımdan şüphe etmem ve endişelenmem.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2)
  > Ezel-i âzâl mertebe-i vahdettir. Bu mertebede esmâ ve sıfât-ı ilâhiyye müttehid olup, bir- birinden mütemeyyiz değildir. Ve ezel, mertebe-i vâhidiyyettir ki, ebede ka- dar olan ahvâl hakkında işâret o
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3)
  > Ve bundan da, insanoğlunun ortaya çıkışı meselesinin incelenmesi ve derinlemesine düşünülmesi lazım gelir. Fütûhât-ı Mekkiyye'de Şeyh-i Ekber hazretleri buyururlar ki: "Mekke-i Mükerreme'de tavaf esnasında ruhlardan bir ruhla karşılaştım. Kim olduğunu sordum; 'Ecdadınızdanım' dedi ve ismini söyledi.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5)
  > âtdır. “Harac” zahmet ve meşakkat ve “fe- 16" râhat ma'nâsınadır. “Pâ şikeste” tevâzu' ve meskenetten kinâyedir. Ya'ni “Bu evliyâ tâifesi, Zât-ı Hakk'a kemâl-i tevâzu' ve meskenetle giderler ve sürünü
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6)
  > Ve bu sulh, İslam hakkında görünüşte çok ağır idi, bazı şartları şunlardır: On yıl İslam ile müşrikler arasında savaş ve çarpışma olmayacak ve gerek gizliden gizliye ve gerek açıktan açığa birbirlerini incitmeyecekler. Müminler bu sene gidip, gelecek sene hacca gelecekler ve müşriklerden birisi İslam tarafına kaçarsa, İslam ehli onları müşriklere iade edecekler; ve fakat Müslümanlardan birisi müşriklere kaçıp,...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9)
  > " Ankaravî hazretleri bu şerefli beytin şerhinde şu kıssayı nakleder: “Bâyezîd-i Bestâmî (k.s.) tasavvuf yolculuğunun başlangıcında iki defa hacca gitmiş. Bir gün birisi demiş ki: "Ey Bâyezîd, ne saadettir ki sana böyle tam bir ihlas ve takva ile haccetmek nasip oldu.
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10)
  > nı da bu şekilde say ve kıyasla. Onun bu cismi zamanın içinde yer alır; üzerinde akşam ve sabah, yaz ve kış geçer; fakat onun ruhu zamanın dışındadır ve üzerinde asla zaman ya da mevsim geçmez. Bu, za
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmet Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12)
  > Necmeddin-i Kübra hazretleri Usul-i Aşere'lerinde buyururlar ki: "Ahyar yolu, şer'i muameleler ehlinin yoludur ki, bu taife çok oruç tutarlar ve çok namaz kılarlar ve çok Kur'an-ı Kerim okurlar ve çok hacca giderler ve cihat ederler. Bu yoldan uzun zamanda Hakk'a ulaşanlar çok azdır. Ebrar yoluna girenler kötü ahlakları değiştirmeye ve nefs-i emmareyi bunlardan temizlemeye ve kalbi saf kılmaya ve ruhu parlatmaya,...

## İlgili Kavramlar

- [Kurban](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/kurban) — related
- [Hz. İbrahim (a.s.)](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/hz-ibrahim) — related
- [Umre](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/umre) — related
- [Kâbe](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/kabe) — related
- [Umre](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/umre) — related
- [Hz. İbrahim (a.s.)](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/hz-ibrahim) — related
- [Kurban](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/kurban) — related
