# Hakkel Yakin

> Hakikatin ta kendisi ile yaşamak. Bizzat olarak bilme mertebesi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/hakkel-yakin

---

## Tanım
Hakkel yakîn (حق اليقين), yakînin en yüksek mertebesidir. Hakikatin bizzat kendisiyle bir olma, yaşayarak ve olarak bilme halidir. Bu mertebede bilen, bilinen ve bilme ayrımı ortadan kalkar; sâlik hakikati hâl olarak idrak eder.

## Etimoloji
"Hakk" (gerçeklik, hakikat, Allah'ın ismi) ve "yakîn" (kesinlik) terkibinden oluşur.

## Mertebeleri
Klasik misal: İlmel yakîn dumandan ateşi bilmek, aynel yakîn ateşi görmek, hakkel yakîn ise ateşte yanarak onunla bir olmaktır. Hakkel yakîn fenâfillâh ve bekâbillâh ile irtibatlıdır.

## Kur'an Referansı
Vâkıa Sûresi 95. ayet: *"İnne hâzâ le-hüve hakku'l-yakîn"* — "Şüphesiz bu, hakkel yakîn gerçeğin ta kendisidir." Hâkka Sûresi 51. ayet: *"Ve innehû le-hakku'l-yakîn"* — "O gerçekten hakkel yakîn bilgidir."

## Tasavvuf Geleneği
Hakîm Tirmizî *Hatmü'l-Evliyâ*'da hakkel yakîni velâyetin kemâl mertebesi olarak konumlandırır. İbn Arabî bunu "aynü'l-cem" makamı ile irtibatlandırır: sâlik Hakk'ın gözüyle Hakk'ı görür. Necdet Ardıç eserlerinde dört kapı sistemiyle eşleştirir: marifet kapısının hakikati hakkel yakîndir.

## İlgili Kavramlar
- [ilmel-yakin](/wiki/ilmel-yakin)
- [aynel-yakin](/wiki/aynel-yakin)
- [marifet](/wiki/marifet)
- [vuslat](/wiki/vuslat)

## Kaynaklar
- Hakîm Tirmizî, *Hatmü'l-Evliyâ*
- İbn Arabî, *Fusûsu'l-Hikem*
- Gazzâlî, *Mişkâtü'l-Envâr*

## Bu Kavramın Geçtiği Eserler

- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (36 2 Bakara-Sûresi̇)
  > ...n, aynel yakîn, Hakkel yakîn işte bu yakînden bahsediyor burada. Bir kimse ilmel, aynel veya Hakkel yakîn olarak hangi mertebede ise ahirete o pencereden bakar, o gözle bak...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 12 (2002-2003)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (144 12 2002 2003 28 08.cd Sohbet Arasi Sohbetler)
  > ...akkel Yakîn dedim. -Hicrin nedir dediler, Zatımın açık yanıdır dedim. -Hatimin nedir dediler, Şeriat, Tarikat, mertebesinde sınırımdır dedim. “Hatim var ya bu sınır işte.” -Makam-ı İbrahimin nedir dediler, dostlu...
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (113 1 İ̇nsân-I Kâmi̇l)
  > ...n hükmünde. Yani ibarede bugün ilmi olan bilgiler yarın ayni olarak karşımıza çıkacak, burada ilmel, aynel, hakkel yakin bu ilimleri idrak etmişsek o zaman onlar çıkacak ka...
- **Fâtiha Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (35 1 Fâti̇ha-Sûresi̇)
  > ...yi ayn-el yakîne, 3 - kahramanlığı yapmayı da hakkel yakîne benzetebiliriz... Marifet dâhi bu uslüb üzere devam eder... Anlıyan anlar...Ancak bu mevzuda bir mukaddimenin beyanı lâzımdır, ki o, bütün hakikatleri to...
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (61 6 Pey 6 Hz.Muhammed s.a.v)
  > ...bütün varlığında zuhur eden (14) Nûr-ı Muhammedî’nin yer yüzünde artık durdu-rulamaz zuhurunun başlangıcının mührü idi diyebiliriz. Hakikaten de öyle olmuştur. O şerefli (Bedir) doğu-şundan/savaşından sonra Nûr-ı...
- **Lokmân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Lokman Suresi)
  > ...olmak, kendisi olmak demektir. Buna şekeri misal gösterirsek: Birincisi şekeri tarif etmektir. İkincisi şekeri tatmaktır, yemektir, görmektir. Üçüncüsü de şekerin ken­disi olmaktır, yani şeker olmaktır. İşte âyet...
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Zekat ve İnfak)
  > ...ve dokuza kadar benzer şekildedir. Ama önüne bir sıfır geldiği zaman kesret başlıyor. On rakkamında tek haneli sayılar bitiyor çoklu sayılar başlıyor. Kâmil olması burada işte hem vahdet var hem kesret var. Önün...
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (22 12 Yûsuf Sûresi̇)
  > ...eygamber, iki 11 yanyana. Bunun bir tanesi bir’in biri. Yûsuf (a.s.) varlığı. Bir tanesi de onda var olan Cenâb-ı Hakk’ın varlığı. Kısaca bunlara baktıktan sonra Âyetimize devam edelim: Elif. Lâm. Râ. Kitabul müb...
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (89 6 her ey merkez nde mi hik yesi)
  > ...le yaşamaya başladığından ve nefsine arif olduğundan orada Hakk’tan başka bir şey bulunmamaktadır ve tabii ki bu makama gelen kişi “herşeyi merkezinde bırakırdım” diyebilir. Bu konu ile ilgili sorular: Yukarıdaki...
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** (249 40 42 Ku Ker Yol  MÜ'MİN Sûresi   Murat Derûni (2))
  > ...mliği-benliği ile yaşamaya başladığında işte o zaman hakikati üzere nefsine ârif olduğundan orada ise Hakk ’tan başka bir şey bulunmadığından gerçek ma’nâ da “nefis teskiyesi” ni bu makamda yapmış olmaktadır. [14]...
- **Zâriyât Sûresi** (260 51 31 Kur Ker Yol Zariyat Suresi ve Hazmi Tura hz.   Murat Deruni)
  > ...m. Ve onunda mertebeleri vardır, kul kendini geliştirdikçe evvela bu hakikatleri ilmî, aynî manasında ondan sonra da aynel yakin ilmel yakin manasında sonra biraz daha içine nüfuz ederek aynel yakin. İlmel yakind...
- **Meryem Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (30 19 MERYE)
  > ...alidir. İlmel yakîn, Aynel yakîn, Hakkel yakîn mertebelerinin ifâdesidir. Kişi biraz irfân ehli ise ve biraz da araştırması varsa, bu hakîkâtlerin hepsine yakîn’lik peydâ e...
- **Kehf-Mağara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (31 18 Kehf-Mağara-Sûresi̇)
  > ...mertebelerini İseviyet üzere olan bir anlayışla idrak etmek, Yedi, yedi nefs mertebesinin orada hazır olmasıdır. 40 وَلَا تَقُولَنَّ لِشَيْءٍإِنِّي فَاعِلٌ ذَلِكَ غَداً 23-) Ve la tekulenne li şey'in inniy faılün...
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç (34 Bakara dosyas)
  > ...ın misalidir,ona sahip olmak isteyen karşılığı olan altını ödemek zorundadır. Burada iman dua mertebesindedir,bu nokta Tarikatın emaresidir.Ayetlerin ortak noktası her biri kendi mertebesindeki Rüştün gözükmesidi...
- **İsrâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (38 17 İ̇sra-Sûresi̇)
  > ...r dir, (111) = (1+1+1=3), İlmel, Aynel, Hakkel yakîn mertebeleri itibariyle de bu Âyetlere bakalım, yani sadece ilim olarak değil, aynel ve hakkel yakînlik itibariyle de ba...
- **Bir Ressam Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (62 Bir ressam hik yesi)
  > ...ktadır. Kişi vardır kâbiliyyetlidir ancak çalışması yoktur, kişi vardır çalışması vardır ancak kâbiliyyeti yoktur. Bu durumlar her an olabilen kişinin haline, zamanına, çevresine vb. şeylere bağlı olan hallerdir...
- **İnci Tezgâhı (2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (63 (İnci Tezgâhı))
  > ...bıtası. Gerçekperestliktir. Ruh mertebesi rabıtası. Hakikat perestliktir. 89 Baştan Yûsuf’a zindan olan Mısır zindanıydı, sonra Yakuboğullarına bütün Mısır zindan oldu. ------------------- İnsân’ın zâtında olan E...
- **Reşahât — Aynü'l-Hayât** — Terzibaba - Necdet Ardıç (65 Reşahat Ayn-EL Hayat)
  > ...ek mâ’nâsı nedir? Bir de tevhîdi olarak ledün ilmi diye bir ilimden bahsedilmekte. Bunların ikisi de bâtınî mâ’nâda bilgiler olduğundan bunlar arasındaki fark nedir ve ne şekildedir diye onu kısaca anlatmışlar. “...
- **Namaz Sûreleri (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (69 2 Namaz-Sûreleri̇)
  > ...İhlas Suresini incelediğimizde, “Ahad ve Samed”, ismi Allah’ın nokta zuhur mahalli olan İnsan-ı Kamil’i tarif ediyor, bundan dolayı öncelikle sıfat olarak görev yapar-ken aynı zamanda bir an sonra İnsan-ı Kamil’...
- **Îmân ve İkân** — Terzibaba - Necdet Ardıç (72 Îmân VE Îkân)
  > ...tır. Bilindiği gibi bununda ilmel, aynel Hakkel yakîn, olmak üzere üç mertebesi vardır. Kitabımız içindeki yolcuğumuzda, bunları mertebeleri ile görüp yaşamaya çalışacağız....
- **Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (95 8 Terzi Baba Necdet 8 19 53 Ard)
  > ...üzere devam eder... Anlıyan 71 anlar... (4-Özün Özü) (T. B) ------------------- Muhterem kardeşlerim; yakînlik halini ve Hakk’ı ötelerde değilde nerede bulmamız gerektiğini iyi anlayalım... Cenab-ı Hakk tarafında...
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Buruc Suresi)
  > ...akkel Yakin mertebelerinden (13) Hakikat’ül Ahadiyetül Ahmediyenin delilidir. (Rı) harfi 1 adet, Rububiye-Esmâ mertebesidir. (Tı) Tahakkuk 1 adet hakikatın ortaya çıkmasıdır. (Zı) 1 adet, Zulmet –Karanlık, (Kaf)...
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Dur Rabbın Namazda Cilt 1)
  > ...anda muhatab olduğu emir, “DUR…..” olur. Çünkü ondan geriye bir bakiye kalmadığı için, bu fiili yapacak durumda olmadığından, onun yerine, “Dur!RABB’IN NAMAZ KILIYOR…” hitab-ı ilâhisi zâhir olur. Bu oluşum mutlak...
- **Lübbü'l-Lübb (Özün Özü)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Lübbül Lüb)
  > ...meyi ilmel yakîne, 2 - görmeyi ayn-el yakîne, 3 - kahramanlığı yapmayı da hakkel yakîne benzetebiliriz... Marifet dahi bu uslüb üzere devam eder... Anlıyan anlar... Ancak bu mevzuda bir mukaddimenin beyanı lazımdı...
- **Sohbet Arası Sohbetler (25)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (YAKÎN İLMİNİN ÜÇ MERTEBESİ)
  > YAKÎN İLMİNİN ÜÇ MERTEBESİ İşte Hakk olan yakin ilmide bilindiği gibi 3 mertebedir. İlmel aynel hakkel yakin. Diğeri bilmel yakin aradaki farkı analtabildim mi..bilim ile yakin beşerin beşere anlattığı beşerce anlatılan anlaşılan şeylerdir.
- **Zâriyât Sûresi** (YAKÎN İLMİNİN ÜÇ MERTEBESİ)
  > YAKÎN İLMİNİN ÜÇ MERTEBESİ İşte Hakk olan yakin ilmide bilindiği gibi 3 mertebedir. İlmel aynel hakkel yakin. Diğeri bilmel yakin aradaki farkı analtabildim mi? Bilim ile yakin beşerin beşere anlattığı beşerce anlatılan anlaşılan şeylerdir.
- **Secde Sûresi** (Sayfa 162)
  > Hakkal Yakin : Bu mertebe de artık Ölmeden evvel ölüm geçekleşmiş ve olma hali vardır. Bu kelime de aslında kifayet etmez lakin Mesnevide şu şekilde bir ibare bulunmakta; “Demirin ateşe atılıp kor haline gelmesi gibidir.
- **Sohbet Arası Sohbetler (25)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (157 25 sohbet aras sohbetler)
  > ...akin manasında sonra biraz daha içine nüfuz ederek aynel yakin. İlmel yakinde tefekkür var sadece ilmi manada, aynel yakinde müşahede de dahil ediliyor o ilme, ayn yani görme, daha güzel idrak etme yani daha kaps...
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç (59 6 Peygamber (4))
  > ...   (Ve lekad evhaynâ ilâ mûsâ en esri bi ibâdî fadrib 156 lehum tarîkan fîl bahri yebesen, l...
- **Gülşen-i Râz ve Şerhi (1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (75 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ)
  > ...eferdir diğeri. ********* Yanî çevresinde zâhiri olarak görülen her şeyden geçmektir. Her şeyden geçmekten kasıt onların kendilerine has bir varlıkları olmadığını idrâk etmek ve bütün varlık Hakk’ın varlığıdır hü...
- **Yâsîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (GÖNÜLDEN ESİNTİLER:)
  > 49 36 YAsin S resi
- **Terzi Baba’nın Tasavvuf Anlayışında Namaz Kavramı Yüksek Lisans Tezi** — Canan Çalışkan (Terzi Baba’nın Tasavvuf Anlayışında Namaz Kavramı)
  > ma namazı, cem makamına ve ilahi benliğe ulaşma vesilesi olarak; Bayram namazı, on sekiz bin âlemin tekbirlerle müşahedesi olarak; Cenaze namazı, hâl ile yaşanan Fatiha ve ölüm gerçeğiyle yüzleşme ola
- **Özün Özü ve Sırrın Sırrı (Cilt 4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (111 4 “özün Özü” VE “sirrin Sirri”)
  > ...ukaddimenin beyanı lazımdır, ki o, bütün hakikatleri toplamış, “ıtlak ve takyid” nasıldır; ve nasıl itikad sahibi olmak gerekir, ki korkudan kurtulup yakînlik gele... Mukaddime... Bilinmeli ki o hakikati câmia ya...
- **TB. Kelime-i Âdemiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (119 Fu Hi 01 ADEM FASSI)
  > ...aslında. Allah ismi mi yoksa Ahad ismi mi daha üstündür? Sorusuna bazıları Allah üstün demişler, bazıları Ahad üstündür demişler. Ahad üstündür diyenler ahadiyet mertebesi itibariyle üstündür demişler, Allah üstü...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 17** — Terzibaba - Necdet Ardıç (149 17.cd Sohbet Arasi Sohbetler)
  > ...ynel hakkel yakin ve şın harfinin dişleri de onun üç tanedir bir de gövdesi vardır arkada. İşte o üç ilimle kucaklamasıdır hakikat-i ilahiyi üç mertebeden cim; cemali ilahi...
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (30)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (162 30 Muhtelif Sohbet Aras Sohbetler)
  > ...Kişiler bunlar aynı mevzu olduğu halde sıkılmazlar. Neden? Çünkü o mevzu satıhta düz olarak tablo gibi bir mertebede değil helezon gibi yukarı çıkan aynı mevzunun içersinde mertebeler vardır. Farketmişinizdir, he...
- **İbretlik Bir Hikâye — Ustadan Uranos'a Tavsiyeler** — Terzibaba - Necdet Ardıç (169 10 bretlik bir hik ye daha Usta dan ra na tavsiyeler)
  > ...man alacaktır. Bu soruyu bir kenara not al, 10. 11. derslere gelince tekrar bakarız... Diğer sorduğun soru içinde erkendir. Bunların hepsi ile alakalı çözemediğin mesele olursa o zaman sorarsın. Şimdilik bunlar ü...
- **Esintiler (4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (170 4 Esi̇nti̇ler)
  > ...ha üstün hiçbir meziyet ve ilim yoktur. Diğerlerinin hepsi bu hususa bağlıdır. Cenâb-ı Hepimizi kendini gerçek hali ile tanıyanlardan eylesin. Peygamber Efendimiz bu hususu bizlere. “ Nefsini bilen Rabbını bilir...
- **Hac Sûresi** (234 22 27 Kur Ker Yol Hac Sûresi   Murat Deruni)
  > ...e 13 metre dediler, Resulümün şifresidir dedim. Çocuk sesleri niye dediler -Çocuk sesleri niye dediler. Dinleyici : … “O çocuk sesleri olmazsa o sahne tamam olmaz. Anne için de öyle çevre için de öyle. Annesi de...
- **Fâtır Sûresi** (244 35 37 Ku Ker Yol  Fatır Sûresi   Murat Derûni son)
  > ...ipnot’taki esere müracaat edilebilir) Salih amel ise programı Hakk’tan tatbikatı kuldan olan ameldir. İbadet burada abdiyete dönüşür. Ve bunun ilerisi programı ve tatbikatı Hakk’tan olan amel-fiil dir. Buna da ub...

## İlgili Kavramlar

- [Aynel Yakin](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/aynel-yakin) — related
- [İlmel Yakin](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/ilmel-yakin) — related
- [Marifet](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/marifet) — related
- [Vuslat](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/vuslat) — related
- [Fena](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/fena) — related
- [Beka](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/beka) — related
- [Aynel Yakin](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/aynel-yakin) — related
- [İlmel Yakin](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/ilmel-yakin) — related
- [Hakikat](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/hakikat) — related
- [Marifet](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/marifet) — related
