# Halilullah

> Allah'ın dostu. Hz. İbrahim'in makamı.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/halilullah

---

## Tanım
Halîlullah, "Allah'ın dostu" anlamına gelir ve Hz. İbrâhim'in (a.s.) özel unvanıdır. "Halîl" kelimesi, sıradan dost (sadîk) değil, kalbin derinliklerine nüfuz etmiş, bütün boşluklarına sevgisi dolmuş has dost anlamındadır.

## Kur'an Referansı
- **Nisâ 4:125** — *"Allah İbrâhim'i halîl (dost) edindi."*
- **Bakara 2:124** — İbrahim'in kelimelerle imtihanı
- **Enbiyâ 21:69** — Ateşin "soğuk ve selâmet" olması
- **Sâffât 37:102-107** — Oğul kurban etme imtihanı

## Etimoloji
"Halîl" kelimesi "hulle" (kalbin boş yerleri, damar aralıkları) kökünden gelir. Yani Hz. İbrâhim'in kalbinin bütün boşlukları Allah sevgisi ile dolmuş, hiçbir mâsivaya yer kalmamıştır.

## Peygamberlerin Makamları Hiyerarşisi
Sûfî tasnifte her büyük peygambere bir makam atfedilir:
- **Hz. Âdem:** Safîyullah (Allah'ın seçkini)
- **Hz. Nûh:** Neciyullah (Allah'tan kurtulan)
- **Hz. İbrâhim:** Halîlullah (Allah'ın dostu)
- **Hz. Mûsâ:** Kelîmullah (Allah ile konuşan)
- **Hz. İsa:** Rûhullah (Allah'ın ruhu)
- **Hz. Muhammed:** Habîbullah (Allah'ın sevgilisi)

"Habîb" makamı "halîl"den üstündür: halîl dost, habîb sevgili demektir.

## Tasavvufî Yorum
İbn Arabî *Fusûs*'ta "Fass-ı İbrâhimî"de halîl makamını, Hakk ile ittisâl (bitişme) ve sevginin karşılıklılığı olarak tanımlar. İbrâhim, *"Ben yüzümü gökleri ve yeri yaratana çevirdim"* (En'âm 6:79) diyerek halîl makamına yürüyüşün formülünü verir.

## İlgili Kavramlar
- [hz-ibrahim](/wiki/hz-ibrahim)
- [kelimullah](/wiki/kelimullah)
- [habibullah](/wiki/habibullah)
- [mahabbet](/wiki/mahabbet)

## Kaynaklar
- Kur'ân-ı Kerîm
- İbn Arabî, *Fusûsu'l-Hikem* (Fass-ı İbrâhimî)
- Sülemî, *Hakāiku't-Tefsîr*

## Bu Kavramın Geçtiği Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3)
  > bütün esmâ ve sıfâtı kendinde toplayan ulûhiyyet Zâtıdır. Yani 'Vaktâki bu hakikatleri beyân ederken hakikî nakkâşın, yani bütün sıfat ve esmâyı kendinde toplayan ulûhiyyet Zâtının hayâli araya girdi,
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i İbrâhîmiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Müheymiyye)
  > ...zâhir oldu. Çünkü Halîlü’r-Rahmân idi. [5/2] Ve “halîl” (خليــل) muhibbin rûhu meyânında “tahallül” (تَخَلُّل) eden habîbdir; ve “hullet” habîbde tahallül eden muhab...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10)
  > i bârid sâhibi, vücüd-ı vehmi ve bu vücüd-ı vehmiye müstenid olan hayâl ve vücüda mülâyim gelen eşyâya tama' ve vücüda mülâyim gelmeyen eşyâdan korkmak hep ayrı ayrı birer âlemdir; ve bunların hepsi H
- **Altı Peygamber - Hz.İbrahim (a.s) Halillullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç (24 6 Peygamber (3))
  > GÖNÜLDEN ESİNTİLER: (6) PEYGAMBER (3) Hz. İBRÂHÎM-Halîlûllah (a.s.) NECDET ARDIÇ İRFAN SOFRASI NECDET ARDIÇ TASAVVUF SERİSİ (24) İÇİNDEKİLER: Sayfa No: İçindekiler:…………………………………………………………….(1) ÖNSÖZ:...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9)
  > nden beşer aklını kullanarak doğru hareket edemez. 31. Ey aklın güneşi, sen vaktin Halîlisin. Yol vurucu olan bu dört kuşu öldür! “Aklın güneşi"nden murâd, akl-ı küldür. İnsân-ı kâmil akl-ı külle vâsı
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8)
  > n şefaatini kabul etmesi ve musahibin "Niçin şefaat ettin?" diye bu şeraatçiden incinmesi — s. 330 Halil'in tebrafl'e cevab vermesidir Ona "Senin için bir hacet var mıdır?" diye sorduğu vakit, Halfl o
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12)
  > ; kendisi gemiye bindi. Bir vakit de Halil (a.s.) oldu ve ateş içine çıktı; ateş ondan gülistân oldu. Nihâyet Arab vâr olan şekilden zâhir oldu; cihânın dârâsı oldu. Mevlânâ Celâleddin-i Rümi küfür sö
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (89 6 her ey merkez nde mi hik yesi)
  > ...rünme yeridir. “ Halil ” lik görünmesi için o ateşe yani kesrete girilir. Böylece namütenahi isimlerin bünyedeki tatbikatıyla o bünyede isimlerin razı olması için ku...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 18** — Terzibaba - Necdet Ardıç (150 18 12 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > ...Rabba Rahmana değil de Allah’a seyirdir, yani uluhiyet mertebesine olan yolculuktur veya uluhiyet mertebesine olan yolculuğun ismi olan miracın bir bölümüdür. İdrâki: Bu mertebede yaşayan kişinin şuur ve...
- **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (164 2 Esmâ’ül Hüsna)
  > ...ım. Sana Serpil’e Eslem’e herkese selâmlar hoşça kal. Efendi Baban. [32] Esmâ’ül Hüsnâ - Ef’âl Tecellileri ve Müşahadesi İnsân-ı Kâmil kitabından İsimler ve Sıfâtlar tecellisi bölümlerini, Nusret Babam’ın...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11)
  > oldu.” Bu âyet-i kerime |. cildin (ya'ni “Bu vâdide delilsiz gitme; Halil gibi “Ben zâil olan şeyleri sevmem” de!”J beytinde geçti. o..o üre. o “Ayın huzürunda kuzahtan kemer bağladın. Ondan dolayı “Ü
- **Tüm Şiirlerim** — Terzibaba - Necdet Ardıç (129 (tüm Şi̇i̇rleri̇m))
  > ...di yemin, O da yetim kaldımı sanki? Habib’in büyüdü ellerle, Hirada tomurcuk güllerle, Çıktı Mekkeden kederle, Sevinçle dönmedimi sanki? Bana edersende gazab, Olurmuki bu bir azab, Dünya geçer gider serap,...
- **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (12 Terzi Baba 1)
  > ...rafın-da meş’aleler yakarlar. İşte bu hakikatleri ancak gerçek bir “nazar” ile bakanlar, görebi-lirler ve şükran secdesi ederler ve bu çoşku devam etsin diye de dua ederler . Göremeyenler ise, gaflet içind...
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (27)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (159 27 Muhtelif Sohbet aras shbetler)
  > ...ma Halilullah diye yazılmış belki de nezaketen yazılmıştır. Orada bu tecelli var, vekaleten var bir de Mescid-i Aksa denen sahada orada da vekaleten mutlak vekaleten Muha...
- **Sâffât Sûresi** (247 37 40 Ku Ker Yol  Saffat  Sûresi   Murat Derûni (1))
  > ...giyebilenlere aslı itibariyle varlıkta hiç bir şey zarar veremez, çünkü Hakk’ın koruması altındadır. Evet ateş kendine gelen bu özel hitap ile yapacağı işin mahallini anladı ancak daha henüz ne yapacağını...
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (161 29 Muhteli̇f Sohbet Arasi Sohbetler)
  > ...ullah ile Rasulullah aynı şey sayılır ama Halilullah diye yazılmış belki de nezaketen yazılmıştır. Orada bu tecelli var, vekaleten var bir de Mescid-i Aksa denen sahada o...
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç (78 A’yân-I Sâbi̇te)
  > ...lan şeker işte bu üç ayrı karışım tahallül, bir birinin içine düzenli girmesi budur işte. Halil budur. Yoksa bir elbise giydiripde üstten sarması değildir. İşte onun için evvelâ göklere baktı, yani esma-ı...
- **Hac Sûresi** (234 22 27 Kur Ker Yol Hac Sûresi   Murat Deruni)
  > ...yyet hakkı için bu beldeye ve gönül âlemine “kasem-yemin” etmektedir. Mertebe-i İbrâhîmiyye de ise sadece eman yurdu kıldık.) Diye ifade edilmiştir ki arada çok büyük fark vardır. Zât-ı Mutlakın İlmi İlâhî...
- **Kelime-i Dâvûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Dâvûdiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Vücûdiyye)
  > ...u vehb ettik” (En’âm, 6/84) dedi, ya’ni İbrâhîm Halîl (a.s.)a. Ve Eyyûb hakkında “Biz ona ehlini ve onlarla berâber onların mislini vehb ettik” (Sâd, 38/42) dedi. Ve...
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç (10 Kelimeyi Tevhid)
  > ...lah İbrahim Halilullah kelimesi tecellisi “la ene illâ allah” beşer’iyyet zuhur edici peygamberi  (ene - benlik) Adem Rasullüllah “ve nefahtü...
- **Gülşen-i Râz ve Şerhi (2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (123 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ)
  > ...eçirmeden kendini bulma yolunda aşama yap, merhale yap. Gereği ne ise. Yıldız ile ay ve yüce güneş, histir, hayaldir, aydın akıldır. Gökyüzünde şu gördüğümüz varlıklar ne yapıyorlar insanlara? Manyetik ala...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1)
  > lanları sevmem, dedi.” Şİ Sri a kk yala olay elle 53) 435. Git sâyeden bir güneşi bul! Tebrizli şâh Şems'in eleğini bul! Zıll-i ilâhi olan insân-ı kâmil delâletiyle Zât-ı ahadi güneşini bul! Eğer bu z
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (127 15 2 BEN deki TERZ BABAM Murat Kontrol)
  > ...er yakalamışsın. Muhammed-î tekneni o deryâdan doldurmaya bak Cenâb-ı Hakk (c.c.) feyiz ve bereketini arttırsın İnşeallah. Yazıların güzel olmuş eline sağlık Hakk Teâlâ Hazretleri devâmını nasîb eder İnşea...
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (174 11 Ku Ker Yol Mutaffifin Suresi)
  > ...n neresi çekilecek, 11 olur 33 olur anlarım demişti. O zaman bu âyet ile alakalı olduğunu anlamıştım ama onlara bu konu hakkında bir şey söylemiştim. 17 tane tesbih üsten iki adet geçme tesbih tanesi ile e...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5)
  > mevsûf oldun; artık cismânî marazların ve zaafların ateşi ve harâreti, senin İbrâhim Halîlullah hazretleri gibi olan rûhunun muvâcehesinde Nemrûd'un ateşi gibi kalır. Binâenaleyh, emrâz-ı cismâniyye M
- **Vahiy ve Cebrâîl** (Vahiy ve Cebrâîl)
  > şâ edince, Bismillahi mecraha diye yola çıkınca İşte o zaman Nûh’a (a.s.) benzersin İbrahim Halil ile dost olunca, Birlikte bir gün putları kırınca, Oturduğun yerinden kovulunca, İşte o zaman İbrahim’
- **Zâriyât Sûresi** (260 51 31 Kur Ker Yol Zariyat Suresi ve Hazmi Tura hz.   Murat Deruni)
  > ...izmetçileriyle berâber develer gönderip zahîre yollamasını ricâ etmiş. O kimse dahi “Eğer bu zahîreyi kendisi için istese verir idim. Fakat halkı doyurmak için istiyor. Bu kadar çok zahîreyi vermek bizi de...
- **Necdet Divanı** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Necdet Divanı)
  > ...s gibi atlarsan denize, Balık gibi rastlarsan bir azize, Kıssalar armağandır Haktan size, Balığın karnındayken gör beni. Musa ile ol istersen yoldaş, Sırrına vakıf olmaya bak kardaş, Gel sende turi sinaya...
- **Kelime-i Yûnusiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Yûnusiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Nefsiyye)
  > ...ilkā olunduğu hînde, Halîlullah’ın naîmidir. Zîrâ İbrâhîm (a.s.) onun rü’yeti ile ve onun ilminde, muhakkak hayvandan ona mücâvir olan kimseyi te’lîm eden bir sûret olduğ...
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Dur Rabbın Namazda Cilt 2)
  > ...ruhumdan üfledim” (38/72) “lâ ilâhe illâllah” “lâ mevsufe iller rahmanir rahiym” “lâ mevcude illâllahur rabbül alemiyn” “lâ faile illâllahül melikül mübiyn” “lâ ene illâ allahüz zahiru vel batın” Yukarıdan aşağ...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6)
  > mu'cizesi budur ki: Nemrud zamânında kıtlık vâki' olduğundan Hz. Halilullah hizmetçisini bir dostuna gönderip, biraz un veyâ buğday istemiş, o zâtta dahi un ve buğday bulunmadığından hizmetçi mahzünen
- **Terzi, Elif, Terâzî, Teradî — İrfan Mektebi, Kırk Seyir** — Terzibaba - Necdet Ardıç (179 13 Terzi-Elif-Terazi-Teradî-İrfan Mektebi-Kırk Seyir)
  > ...ak bilinmelidir ki; âfakta ve enfüste hiç bir şeyin faa- liyyeti yoktur, bütün faaliyyet Hakk’a mahsustur. Âdem (a.s.) ma İsimler öğretildi: İbrâhim (a.s.) ma ise İsimler giydirildi: Bu yüzden ALLAH-ın dos...
- **İbrâhîm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (45 14 İ̇brâhîm-Sûresi̇)
  > ...(600+1+30+10+30=67,1) toplarsak (6+7=13) tür. Kalan bir ise dostluğun birliğidir. İlâve edersek, (6+7+1=14) tür. Netice’de “Ebrahem ve Halîl” (14) (14) aynı Nûr’u M...
- **En'âm Sûresi** (En'âm Sûresi)
  > ...a Cenâb-ı Hakk ona İlâh-î bir kimlik vermeye başlıyor. İşte hullet dediği bu dostluk elbisesini giydiriyor ve ondan sonra ayrı ayrı esmâlar onun üzerinde tesir etmiyor, külli esmâlar yani Rabbül Erbabın me...
- **Hadîd Sûresi** (263 57 46 Ku Ker Yol  Hadid Sûresi   Murat Derûni)
  > ...ah (a.s.) 21) (6) Peygamber (2): Hz. Nûh Neciyyullah (a.s.) 24) (6) Peygamber (3): Hz. İbrâhîm Halilûllah (a.s.) 59) (6) Peygamber (4): Hz. Mûsâ-Kelîmullah (a.s.) 60...
- **Haşr Sûresi** (265 59 48 Ku Ker Yol  Haşr Sûresi   Murat Derûni)
  > ...--------------- 15) (6) Peygamber (1): Hz. Âdem Safiyyullah (a.s.) 21) (6) Peygamber (2): Hz. Nûh Neciyyullah (a.s.) 24) (6) Peygamber (3): Hz. İbrâhîm Halilûllah (a...
- **Mümtehine Sûresi** (266 60 49 Ku Ker Yol  Mümtehine Sûresi   Murat Derûni)
  > ...lcisidir. [14] "Kim (Bu Örneğe) Yüz Çevirirse (Ve Men Yetevelle): "Hakikat-i İbrahimiyye" nin davetini reddedip, "nefs-i emmâre" nin, "hevâ" nın veya "taklit" in peşinden gitmektir. Kalbi, mâsivâ putlarına yöne...
- **Genç ve Elmas Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç (27 Gen ve elmas dosyas)
  > ...2) DAHA SONRA İKİNCİ VEZİR’den aynı şeyi yapması istenir. O vezir de, aman efendim kırmayalım, yapılacak çok yollarımız var satıp yolları yapsak halkımız daha güzel gideceği yerlere ulaşsın der ona da çok güzel...
- **Neml Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (29 27 Karinca-Neml Sûresi̇)
  > ...hâli Halîl oluyor. Yani o zaman “Hâ sîn” oluyor. 4 -“Kûr’ân-ı nâtık” (Konuşan Kûr’ân) dır. Uzun seneler gerçek bir irfân-î eğitimle kendinde ki Hakk-ı ortaya çıkarıp...
- **Bakara Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (36 2 Bakara-Sûresi̇)
  > ...fakı ve fiy enfüsihim hatta yetebeyyene lehüm enneHUl Hakk” (Fussilet,41/53.Ayet) yani “bütün bu varlığın mutlaka Hakk olduğunu çok açık olarak sana bildireceğiz” deniyor, tabi onunla birlikte o mertebede...
- **Terzi Baba (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (39 Terzi Baba 2)
  > ...olmamız için. Aşkullah şevkullah, muhabbetullah muhabbeti Rasûlüllah, muhabbeti Piran ve marifetullah’ın gönülleri-mizde ebediyen parlaması içün. Çocuklarımızın, kızları-mızın, torunlarımızın, evvelâ okullarınd...
- **Âl-i İmrân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (40 3 ÂL-i İMRÂN-SÛRESİ)
  > ...inin sözlük karşılığı “halkın babası” anlamındadır, yani hakikati İlâhiyyeye doğru yolunda devam eden kimse buraya geldiğinde bilgisi çok daha genişliyor ve artık halkı kucaklayacak, onlara faydalı olacak...
- **Altı Peygamber - Hz.İsa (a.s) Ruhullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç (60 6 Peygamber (5))
  > ...ra getirdi. Ve âli seyyidinâ Muhammed diyoruz ya o ailede işte dünyanın en yüksek ailesidir. Hani “pencü âli âbâ” deniyor ya, İşte bu seçilmişler. Bunlar altı Peygamber kitaplarımızın da kaynaklarıdır. İşte bu...
- **Bir Ressam Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (62 Bir ressam hik yesi)
  > ...şidimizin nefesiyle başlayan halden hâle geçiş keyfiyeti seneler içinde mânâmızı değiştirir, mertebe mertebe tüm renklere şekillere büründürür, asli halimizde ölümü tattırır. Rengin ve şeklin kutrundan aza...
- **Gülşen-i Râz ve Şerhi (1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (75 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ)
  > ...gibi Hakk’ı talep kıl; Geceyi gündüz eyle, hem de gündüzü gece kıl. ********* Yâni hiç zaman geçirmeden gece gündüz kendini bulma yolunda aşama yap. ********* Bil en büyük güneşi ve ay ile yıldızları; Olur...
- **Bir Sâlikin Seyr Yolu Hikâyesi (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Bir Salikin Seyr Yol Hikayesi 2)
  > ...Rasûlüllah, muhabbeti Piran ve marifetullah’ın gönülleri-mizde ebediyen parlaması içün. Çocuklarımızın, kızları-mızın, torunlarımızın, evvelâ okullarında sonra hayatların da, sonra işlerinde, eşlerinde, aşları...
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Enfal Suresi)
  > ...asında ve sonunda olması münasiptir kurb-u feraiz. Yani kurb-u nevafil sulukunun başlarında ortalarına ulaştıktan sonra kurb-u feraiz ve sonu da kurb-u feraizdir. İkisi de vardır üstünde. Bütün Hak yolcula...
- **TB. Kelime-i Muhammediyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...bu meratibi biz de kendi bünyemizde birey olarak yani kendi bünyemiz içerisinde bu hakikatleri yaşamamız gerekiyor. Olabildiğince işte seyr-i suluk budur aslında yoksa belirli zamanlarda belirli haftanın günle...
- **Kelime-i Yûsufiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i Yûsufiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Nûriyye)
  > ...چونكهدهيم ربررَبِّيگفت هَذَ أويل سفتاآنكسى كه گوهر ِ تأويل گفتاچنان تذكر ِ كوكب ر Tercüme: “Cevâd olan Cenâb-ı İbrâhîm, işte Rabbim budur, dedi. Çünkü âlem-i vehme düştü. Yıldızın zikrine böyle te’vîl söyledi....
- **Kelime-i İshâkiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi (Kelime-i İshâkiyye'de Mündemic Olan Hikmet-i Hakkiyye)
  > ...di. Ve vaktâki rü’yâ iki vech üzerine oldu; ve makām-ı nübüvvet edebi iktizâ ettiği için, Allah Teâlâ[6/28]İbrâhîm (a.s.)a işlediği ve ona dediği şeyde bize edebi ta’lîm etti. Biz delîl-i aklînin reddettiğ...
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Nefs Âyetleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Kur'anı Kerimde Nefs Ayetleri)
  > ...(Senurîhim âyâtinâ fil âfâkı ve fî enfusihim hattâ yetebeyyene lehum ennehul hakku, eve lem yekfi birabbike ennehû alâ kulli şey'in şehîd.) (41/53) – “ Varlığımızın delillerini, (kâinattaki uçsuz bucaksız)...
- **Saff Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Saf Suresi)
  > ...si çalışmamızın sonuna gelmiş bunuyoruz. Başlarken SAF kelimesi müşahadesi ile başladığımız bu çalışmaya saflık, bitirirkende safiyet halimizi Cenâb-ı Hakk’tan muhafaza etmemimizi kolaylaştırmasını niyaz e...
- **Târık Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Tarık Suresi)
  > ... (ene - benlik) Âdem Rasullüllah “ve nefahtü fiyhi min ruhî” Âdem Safiyullah “ve ona ruhumdan üfledim” (38/72) “lâ ilâhe illâllah” “lâ mevsufe iller rahmanir rahiym” “lâ mevcude illâllahur rabbül alem...
- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** (13 ve Hakîkat-i İlâhiyye)
  > ...r. İşte bu mertebede babalık yavaş, yavaş başlamaktadır. Ayrıca imamlık’ta bu mertebede başlamaktadır. Daha evvelce de, kısaca belittiğimiz alfebelerin ilk harfleri olan (elif ve be) görüldüğü gibi bu mert...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 10 (2002)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (142 10 CD 2002 Sohbet Aras Sohbetler)
  > ...liyor, yer çekiminden kurtulmuş, onun için o ismi taşıyorsunuz. Mekan-ı âliyyen onun lafzı lakabı uluv yani yücelik makamı Allah Muhiddin-i Arabi Hz lerinden razı olsun kabr-i şeriflerine ziyarete gittiğim...
- **Risâle-i Gavsiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (66 Risaleyi Gavsiyye)
  > ...muhibbin yâni habîb olmuşun rûhu meyânında “ tahallül ” eden yâni karışan habîbdir. Ve “ hıllet yâni karışmışlık” habîbde tahallül eden yâni karışan muhabbettir. Bundan dolayı İbrâhîm (a.s.) Hakk’ın vücûd...
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Tevbe Suresi)
  > ...-i Ekrem’e “Benden hatâları mahveden şey nedir?" diye sordu. Cevâben: “Gözyaşı ve huzû’ ve hastalıklar!” buyurdu (Bül-gatü’I-Gavvâs’dan). [126] ---------------- وَمَا كَانَ اللّهُ لِيُضِلَّ قَوْمًا بَعْدَ...
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2)
  > ardan birisi kadem-i Halil, ikincisi kadem-i Kelim, üçüncüsü kadem-i Hârün, dör- düncüsü kadem-i İdris, beşincisi kadem-i Yüsuf, altıncısı kadem-i İsâ, yedin- cisi kadem-i Âdem (aleyhimü's-selâm) üzer
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7)
  > mânında putları kırdı. Tafsilâtı Kısas-ı Enbiyâ'da mezkürdur. “Ey esir, biz puthâneye gelsek, ma bedde put bize secde getirir, biz değil! 4 .818 “Rehi”, esir ve köle ma'nâsınadır. Ya'ni, “Ey Belkis, e
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 13)
  > . Ahmed b. Mevlid es-Süfi er-Rakki C. X 201 İbrâhim b. Edhem ©. 1 63: ©. 111 259; C, IV 362, 363, 365, 369, 401, 402; 0. VII 204, 218, 219, 220, 248, 249, 250, 252; ©. VII 378, 379: C.X 457; 0. XI 561
- **Terzi Baba’nın Tasavvuf Anlayışında Namaz Kavramı Yüksek Lisans Tezi** — Canan Çalışkan (Terzi Baba’nın Tasavvuf Anlayışında Namaz Kavramı)
  > babası Hafız Halil Necati Coşan’ın da yer aldığını ve kendisinin Hazmî Efendi’nin hemen sol yanında oturduğunu, zaman zaman etkilenip ağladığını, ayrıca merhum Mahir İz hocanın da bu derslere devam et
- **Salât (Namaz)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (05 Salat)
  > ...İbrahim (a.s.) ile ortaya konan bu mertebenin tecelli mahalli olan kimsenin, halk-ı alem de yani tüm varlıkta ki bütün hareketin, bütün gücün, bütün ener­jinin, tek varlıktan kaynaklandığını bilmiş bunun d...
- **Tuhfetu'l-Uşşâkî** — Terzibaba - Necdet Ardıç (08 Tuhfetul Ussaki)
  > ...ullah, üçler, beşler, yediler, kırklar, binbirler, on iki pirler, artsın eksilmesin, taşsın dökülmesin, gülbangi nebi keremi ali demi Seyyid Cemaleddin Pirimiz Hasan Hüsameddin Uşşaki kaddesallahu bisimhül bakı...
- **Tasavvuf Izâhları** — Terzibaba - Necdet Ardıç (109 Tasavvuf zahlar)
  > ..., halillik mertebesi itibariyle İbrahim (a.s.)'da daha belirgin oldu, giyindi onları, hal ehli oldu. Tahallül, halilleşmek yani dostlaşmak. Çayın içine şekerin girmesi gibi. Yani her zerresinde o esmâ-i hü...
- **Tûr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (118 52 Tûr Sûresi̇)
  > ...üzdür. Bir gün gelecek oradan indirilecektir. Her ne kadar daha evvel Müslümanlar ilk namaz farz olduğu devrelerde “Kudüs”-e doğru dönüp orası kıbleleri idi ise de “fevelli vecheke şetral mescidil haram” (2-144...
- **TB. Kelime-i İdrîsiyye & İbrâhîmiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (122 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...urtulmuşu, bunlar şeriat mertebesindeki seyirlerdir. İbrahim’e (a.s.) kadar olanlar bunlardır, İbrahim’de (a.s.) “Sıratullah“ başlıyor yani Allah’a yolculuk başlıyor. Yani diğerleri sathi bir gidiş oluyor, o he...
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (126 14 1 BEN deki TERZ BABAM Murat Kontrol)
  > ...… Zebih ile bu ifâde kesilmiş ve kesilecek kûrb’ana dönüşür. Bu konuda oluşan müşâhade ve tecelliyi şöyle anlatayım. “Mesnevî-i Şerif” şerhinden “Zibâ” ile ilgili notları aldığım günde [74] nikâha davetliy...
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç (131 Kur n Ker mde yolculuk 53 Ayetleri ve Tezi Baba)
  > ...Muhammed-ur-Resulullah İşte varlığında bulunan nefsi Hayvanı Kurb’an edebilirsen, Hakk’ın Hay, Hayatı verilip kalb yani gönül gerçek Hakk’ın zikrini hatırlar ve Mirac dönüşü olan La ilahe illa Allah Muhamm...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 1 (2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (134 2 2000 1 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > ...urmadığımız şeylerde ne işler vardır. Bu namazdaki tahiyyatta oturuştur, başka türlü oturuşlarda bu oluşum gerçekleşmez. Düşündün mü kardeşim Bu alemde nedir işin Dünyaya sebeb-i gelişin Âdem olmakmış meğer İli...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (137 5 2001 3 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > ...Yeri gelmiş Len terani demişiz ama Kelamullah da demişiz O’na Yeri gelmiş İsa’da olmuşuz Ruhullah Anlamadan sandılar O’nu İlah Yeri gelmiş habib olmuşuz Muhammed’e Ne sırlar açmışız Can Ahmed’e Yeri gelmi...
- **İrfan Mektebi ve Hakk Yolu** — Terzibaba - Necdet Ardıç (14 rfan mektebi Hakk yolu)
  > ...e gayret etmesidir. Kûr’ân-ı Keriym; Fussilet Sûresi (41/53) Âyetinde bu mevzua işaret vardır.   “Senü...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 8 (2002)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (140 8 2002 10 CD Sohbet Aras Sohbet)
  > ...ar olan Allah her an başka bir şanda olan Allah, bütün varlıkların kendisini zikreden Allah, Arş’a Rahman olan Allah, Rezzak olan Allah ahsen-i Halikıyn en güzeli halk eden insanı ahsen-i takvim en güzel biçimd...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 13 (2003)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (145 13 9 2003 11 Cd Sohbet Aras Sohbetler)
  > ...emiyn cümle geçmişlerimizin ruhu için Allah rızası için dertlerimize deva borçlarımıza eda hastalıklarımıza şifa olması için her türlü muradadlarımızın hasıl olması için her iki dünyada sadet ve selamet içerisi...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 14 (2003)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (146 14.cd 2003 Sohbet Arasi Sohbetler)
  > ...halil diyor. Niye? Âdem safiyullah diyor. Sadece Âdem safiyullah mertebesi yetmiş olsaydı, hayata gelmek, o zaman diğer peygamberlere gerek kalmazdı. Ya da sadece Mu...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 15** — Terzibaba - Necdet Ardıç (147 15 2 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > ...Halilullah, mertebesi, ama Muhammedür rasulullah, Muhammed Habibullah tevhid Vahdet oluşmuş oluyor. Ef’al, Esma, Sıfat, Zat yani bunlar namazın içindeki mertebelerdir. “B...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 16** — Terzibaba - Necdet Ardıç (148 16 3 CD Sohbet Aras Sohbetler)
  > ...terani demişiz ama Kelamullah da demişiz O’na Yeri gelmiş. İsa’da olmuşuz Ruhullah Anlamadan sandılar O’nu İlah Yeri gelmiş. Habib olmuşuz Muhammed’e Ne sırlar açmışız Can Ahmed’e Yeri gelmiş. Halife olmuş...
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 17** — Terzibaba - Necdet Ardıç (149 17.cd Sohbet Arasi Sohbetler)
  > ...t elbise giydirdiği, kelimesi lafaile illallah, fail-i mutlaka ancak Allah’tır. Seyri yani buradaki gidişin istikameti veya aldığı isim seyr-i illallah. Yani Allah’a seyir bakın Rabbe Rahmana değil de Allah’a s...
- **Sohbet Arası Sohbetler (24)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (156 24 Soh. ara.sohbetler)
  > ...İste insanların aile içerisinde birbirilerine bu elbiseyi giydirmeleri lazım. En yakın dost, eşten daha yakın kim var? Anne babadan daha yakın eş kimse birbirlerine. Ama ufak tefek şeyler. Olur bu şekilde yaray...
- **Divan 3** — Terzibaba - Necdet Ardıç (16 Divan 3)
  > ...’a göz yaşı doldurmuşuz. Yeri gelmiş: Mûsâ’ya âsâ olmuşuz bir dem. Yutmuşuz sihirleri o dem. Yeri gelmiş: “len terânî” de demişiz amma. Kelimullah da demişiz ona. Yeri gelmiş: Îsâ’da olmuşuz rûhullah. Anla...
- **DVT-C001 (Ses Kaydı)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (1772747276481 DVT C001.MP3)
  > ...4. Hz. Musa-Kelîmullah 87 5. Hz. İsa-Ruhullah 87 6. Hz. Muhammed Rasûlullah 88 B. BİR HİKÂYE BİRÇOK YORUM SERİSİ 88 1- Köle ve İncir Sepeti 90 2- Genç ve Kıymetli Elmas 90 3- Bir Ressam Hikâyesi 91 4. Doğdular...
- **TB. Kelime-i İshâkiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (182 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...hedemizde, o sureti ya râînin hâli; veyahut râînin onu gördüğü mekân; veya râî ile beraber mekân hakkında, hakk-ı meşru' ile ta'bîr etmemizi bildik. Ve eğer o sureti delîl-i aklî reddetmezse tıbkı âhirette...
- **TB. Kelime-i Yûsufiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (184 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...ldızı gördüğü zaman. Yıldızın teviline böyle zikir söyledi. O’nun gibi bir kimse te’vil gevherini deldi.” Şerh: Cömert olan Cenab-ı İbrahim evvelen parlak bir yıldız gördü, işte Rabbim budur dedi, o yıldız gaip...
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç (189 Fusûsu’l-Hi̇kem)
  > ...idi (7). ----------------- Fass-ı Hûdî'nin nihâyetinde dahî beyân olunduğu üzere, ahiret yerinde ateş ehlinin hali naîme ve rahmete son olur. Fakat onların ni'meti, yine nâr içindedir. Yani dışarıdan bakıldığı...
- **Feth Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (19 Sûre-İ Feth)
  > ...n gaye (Esmâ-i İlâhiyye’dir) ve dışı “hullet” Halîl’dir. İçindeki, İnsândan gaye ise kâmil insân’dır. İşte gerçek mânâda İnsân dendiğinde bu vasıf kastedilmiş olmakt...
- **Ankebût Sûresi** (237 29 35 Ku Ker Yol  Ankebût Sûresi    Murat Derûni)
  > ...demişiz ama Kelamullah da demişiz O’na Yeri gelmiş İsa’da olmuşuz Ruhullah Anlamadan sandılar O’nu İlah Yeri gelmiş habib olmuşuz Muhammed’e Ne sırlar açmışız Can Ahmed’e Yeri gelmiş Halife olmuşuz bu zemi...
- **Mü'min (Ğâfir) Sûresi** (249 40 42 Ku Ker Yol  MÜ'MİN Sûresi   Murat Derûni (2))
  > ...(3) İstişare dosyası. 4-79- Terzi Baba-(4) İstişare dosyası. 5-80- Terzi Baba-(5) İstişare dosyası. 6-86- Terzi Baba-(6) İstişare dosyası. 7-91- Terzi Baba (7) Biismi has “Selâm” (13) 8-95-Terzi Baba-(8) (...
- **Muhammed Sûresi** (251 47 28 Kur Ker Yol Muhammed sav Suresi  Murat Deruni)
  > ...a fil âfaki vefi enfüsihim hatta yetebeyyene lehüm ennehül Hakk’u” Meâlen; 53. Yakında onlara ufuklarda ve kendi nefslerinde olan âyetle- rimizi göstereceğiz, tâki, onlar için O'nun hakk olduğu ortaya çıks...
- **Kâf Sûresi** (254 50 32 Kur Ker Yol Kaf Sûresi ve  Mustafa Hilmi Sâfî  Hz.   Murat Deruni)
  > ...Halîl Efendi Şeyh Muhammed-i Keşânî Şeyh Âlim Sinân Efendi Şeyh Ömer-i Karîbî Şeyh Seyyid Memicân Efendi Hz. Pîr Hasan Hüsâmeddîn-i Uşşâkî (Kuddise sırruhu‟l-Bâkî)...
- **Secde Sûresi** (256 32  Ku Ke Yol Secde Suresi Muharrem Avan)
  > ...ESİ Yazan ve Düzenleyen Terzi Oğlu Muharrem Halil-iz. NECDET ARDIÇ İRFAN SOFRAS TASAVVUF SERİSİ (256-32) İçindekiler.........................................................(3) ÖN SÖZ ........................
- **Zümer Sûresi** (257 39 8 Zümer Sûresi T.O. Cem Cemâlî (1))
  > ...24) (6) Peygamber (3): Hz. İbrâhîm Halilûllah (a.s.) 59) (6) Peygamber (4): Hz. Mûsâ-Kelîmullah (a.s.) 60) (6) Peygamber (5): Hz. Îsâ-Ruhullah (a.s.) 61) (6) Peygam...
- **Duhân Sûresi** (258 44 45 Ku Ker Yol  DUHAN Sûresi   Murat Derûni)
  > ...Hz. Îsâ Rûhullah: (a.s.) 6-61. 6 Pey-(6) Hz. Muhammed: (s.a.v.) ------------------------- Terzi Baba kitapları serisi: 1-12- Terzi Baba-(1) 2-39- Terzi Baba-(2) 3-32- Terzi Baba-(3) İstişare dosyası. 4-79-...
- **Câsiye Sûresi** (259 45 CÂSİYE SURESİ Abdürrezzak Tek (son))
  > ...Peygamber (4): Hz. Mûsâ Kelîmullah (a.s.) 60) (6) Peygamber (5): Hz. Îsâ Ruhullah (a.s.) 61) (6) Peygamber (6): Hz. Muhammed Rasûlüllah (s.a.v.) 63) İnci Mercan Tezgâhı: Düşündürücü Nükteler 67) (67) Mülk...
- **Kamer Sûresi** (261 54 44 Ku Ker Yol  Kamer Sûresi   Murat Derûni)
  > ...-80- Terzi Baba-(5) İstişare dosyası. 6-86- Terzi Baba-(6) İstişare dosyası. 7-91- Terzi Baba (7) Biismi has “Selâm” (13) 8-95-Terzi Baba-(8) (19/53) 9-99- Terzi Baba-(9) İstişare dosyası. 10-103-Terzi bab...
- **Vâkı'a Sûresi** (262 56 Ku Ker Yol Vâkıa Sûresi)
  > ...39) Terzi Baba (2) 41) İnci Tezgâhı 49) (36) Yâ-Sin Sûresi 59) (6) Peygamber (4): Hz. Mûsâ Kelîmullah (a.s.) 60) (6) Peygamber (5): Hz. Îsâ Ruhullah (a.s.) 61) (6) Peygamber (6): Hz. Muhammed Rasûlüllah (...

## İlgili Kavramlar

- [Muhabbet](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/muhabbet) — related
- [Hz. İbrahim (a.s.)](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/hz-ibrahim) — part_of
- [Hz. İbrahim (a.s.)](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/hz-ibrahim) — related
- [Kelimullah](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/kelimullah) — related
- [Hz. İbrahim (a.s.)](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/hz-ibrahim) — part_of
- [Kelimullah](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/kelimullah) — related
- [Ruhullah](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/ruhullah) — related
- [Hz. İbrahim (a.s.)](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/hz-ibrahim) — related