# Halveti Tarikatı > Tasavvufun önemli kollarından. Halvet (uzlet) geleneği. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/halveti --- ## Tanım Halvetîlik (Halvetiyye), İslam tasavvuf tarihinin en yaygın ve kollara en çok ayrılmış tarikatlarından biridir. **Halvet** (Hakk ile baş başa kalmak için uzlete çekilme) geleneğini merkeze aldığı için bu adı almıştır. Kırk (erbain) gün halvet zikir çilesi, Halvetîliğin ayırt edici rüknüdür. ## Piri — Ömer el-Halvetî Tarikatın pîri **Pîr Ömer el-Halvetî**'dir (ö. 800/1397). Azerbaycan / Hârizm coğrafyasında yetişmiştir. Onun da şeyhi İbrahim Zâhid-i Geylânî üzerinden silsile Hz. Ali'ye ulaşır. ## Seyyid Yahya Şirvânî ve "İkinci Pîr" Halvetiyye'nin asıl yaygınlaşması **Seyyid Yahyâ Şirvânî** (ö. 869/1464) ile olmuştur. O, tarikata kurumsal biçimini vermiş ve **"Pîr-i Sânî"** (ikinci pîr) olarak anılmıştır. Meşhur **"Vird-i Settâr"** onun derlemesidir. Onun halifeleri Anadolu, Balkanlar, Mısır, Suriye ve Kuzey Afrika'ya dağılarak yüzlerce kol kurmuşlardır. ## Halvetîliğin Kolları Halvetiyye, şubelenme bakımından tasavvuf tarihindeki en üretken tarikattır. Başlıca kolları: - **Rûşeniyye** — Dede Ömer Rûşenî - **Cemâliyye** — Cemâl-i Halvetî - **Ahmediyye / Sünbüliyye** — Yiğitbaşı Ahmed Şemseddîn, Sünbül Sinan - **Şâbâniyye** — Şa'bân-ı Velî (Kastamonu) - **Uşşâkıyye** — Hasan Hüsâmeddîn Uşşâkî - **Halvetî-Şâzelî, Halvetî-Cerrâhî, Halvetî-Mısrî**, vs. Osmanlı dönemi Anadolu'sunda sultanlardan halka kadar en yaygın tarikat Halvetîlik olmuştur. ## Esaslar ve Uygulamalar - **Erba'în (Halvet-i Kebîr)** — Kırk günlük uzlet, oruç, zikir, az uyku, az konuşma çilesi - **Yedi Esmâ Zikri** — Lâ ilâhe illallâh, Allah, Hû, Hak, Hayy, Kayyûm, Kahhâr — sâlikin nefs mertebelerine (emmâre → mutmainne → râziye → marziyye → sâfiye → kâmile) denk zikirler - **Devran / Deverân** — Ayakta topluca yapılan zikir halkası - **Rü'ya tabiri** — Şeyhin müridin rüyalarını yorumlayarak manevi ilerlemesini takip etmesi ## Meşhur Halvetî Simaları - **Niyâzî-i Mısrî** (ö. 1105/1694) — Mısriyye kolu, büyük şair-mutasavvıf - **Sünbül Sinan** (ö. 936/1529) — İstanbul Koca Mustafa Paşa dergâhı - **Şa'bân-ı Velî** (ö. 976/1568) — Kastamonu - **İsmâil Hakkı Bursevî** (ö. 1137/1725) — *Rûhu'l-Beyân* tefsirinin müellifi (Celvetî-Halvetî bağı) ## İlgili Kavramlar - [halvet](/wiki/halvet) - [erbain](/wiki/erbain) - [zikir](/wiki/zikir) - [tarikat](/wiki/tarikat) - [nefs-mertebeleri](/wiki/nefs-mertebeleri) ## Kaynaklar - Süleyman Uludağ, *Tasavvuf Terimleri Sözlüğü* - Mahmud Cemaleddin el-Hulvî, *Lemezât-ı Hulviyye* - Hüseyin Vassâf, *Sefîne-i Evliyâ* - TDV İslam Ansiklopedisi, "Halvetiyye" maddesi ## Bu Kavramın Geçtiği Eserler - **Terzi Baba’nın Tasavvuf Anlayışında Namaz Kavramı Yüksek Lisans Tezi** — Canan Çalışkan (Terzi Baba’nın Tasavvuf Anlayışında Namaz Kavramı) > eleriyle ortaya koymayı amaçlamaktadır. Necdet Ardıç, Halvetî tarikatının Ahmediyye kolunun Uşşâkıyye şubesinin günümüzdeki önemli bir temsilcisi olmasının yanı sıra İslam düşünce ve tasavvuf tarihind - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1) > e vezirin bir başka hile icadı — s. 221 Vezirin müôdleri def etmesi ···················· — s. 223 Halveti bırak! diye müôdanın tekrar müracaatı — s. 226 Vezirin halveti bozamam diye cevab vermesi — s. - **DVT-C001 (Ses Kaydı)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (1772747276481 DVT C001.MP3) > ...evrelere tesir etmiş, İslam dünyasının en yaygın tarikatı olan Halvetiyye [4] ise tasavvuf kültürünün en önemli parçalarından biridir. Halvetiyye’de nefsin kötülüklerd... - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3) > etine gidip, elinde kâğıt ve kalem birçok yazılar yazmakla meşgul olduğunu görmüş; aralarında şu konuşma geçmiştir: Hz. Sadreddin: Ne ile meşgulsün? Mürid: Halvete girdiğim vakit, Hz. Cibrîl zuhûr ett - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10) > lislerdir”. Onun halvet-hânesi güneşin kursudur. Yabancı olan gece ona ne vakit .3605 hicâb gelirir? Ya'ni, o kâmilin halvet-hânesi güneşten hâli karanlık bir oda olamaz. Onun halvet-hânesi güneşin ku - **Kevkeb — Yıldız** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Kevkeb Yıldız) > ...n gün kendini halveti meclisinde zikir yaparken gördüğünü iletti. Ben de “Hocama sorayım, neticeyi size bildireyim,” dedim. Muxxxx hanım seneler önce beşinci derse kad... - **Ramazan ve Oruç** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Ramazan ve Oruç) > ...orucu hatırasını anlatırken 5 günden sonra son beş günü de bağlama orucu şeklinde tuttuğunu ve son zamanlarda verdiği kilolardan ötürü pantolonun içine bir havlu koyduğunu hatta bununda yetmediği ve havluyu... - **İnci Tezgâhı (1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (41 (İnci tezgâh-ı)) > ...ini dahi inkâr etmezler. İkisi ile tarik-i Hakka erilir, deyu mezhepleri vardır. İkisi ile bu mezheplerin cem’ine sahip olmuşlardır. Nihayet Halveti-den Celveti mükaşe... - **Muhtelif Mevzular Sohbetleri (2011)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (154 22 2011 Muhtelif mevzular sohbetler) > ...re sonra İstanbul'daki Halveti Mürşit öğrenmiş bunu ve çok sinirlenmiş kızmış bu öğrenciye. Gustavoda onunla en sonunda konuşmaya gittim diyor. Sordum diyor işte kaç t... - **Rüyâ ve Mânâ Âlemi — Terzi Baba'ya Dair Zuhûrât (3)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (108 3 Ru ya Mana Alemi Terzi Baba ile ilgili zuhuratlar) > ...yakaza. --------- 25/06/1985 Salı - üçüncü gün Sabah kalktım abdest alıp uyku mahmurluğunu giderdim, bir ta­raftan bant dinleyip bir taraftan da devamlı zikr hâli öğleye kadar sürdü, bu arada bulunduğum maha... - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7) > hın şem'i ve nebisi fidinj. Bu âleme geldikten sonra sana halktan inkıtâ' ve kesilmek ve halvete çekilmek câiz değildir; bu hâli terk et!" 1462. “Yalvet vakti değildir, cem'e gel! 04. Ey Resül'üm hüdâ - **Tuhfetu'l-Uşşâkî** — Terzibaba - Necdet Ardıç (08 Tuhfetul Ussaki) > ...tırnak ile kaşımaz. - Halvette yatıp uyumaz oturduğu halde uykusunu geçirir. - Halvetten farzları ve nafileleri ve usulü Tarikati Uşşakiyyeyi ifadan sonra, gece, gündüz esmasıyla meşgul olur. Vel hasıl halv... - **TB. Kelime-i Şîsiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (120 Fusûsu’l-Hi̇kem) > ...uluyorlar. Hepsi bir öz değer, konfeksiyon çalışmıyorlar. Öteki yola baktığımız zaman tabî varlıklar meydana getiriyor. Tabî, muti (itaat eden) varlıklar. Dolayısıyla kendini bulan varlığın mı hürriyeti, ken... - **Gülşen-i Râz ve Şerhi (2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (123 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ) > ...edebiyatındaki tesiri büyük ve sürekli olmuştur. Halveti şeyhlerinden İbrâhim-i Tennûrî (ö. 1482-83) yazdığı Gülzâr-Nâme için Gülşen-i Râz'dan ilham almış, Fusûs'ül-Hi... - **Gülşen-i Râz ve Şerhi (1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (75 GÜLŞEN-İ RÂZ ve ŞERHİ) > ...edebiyatındaki tesiri büyük ve sürekli olmuştur. Halveti şeyhlerinden İbrâhim-i Tennûrî (ö. 1482-83) yazdığı Gülzâr-Nâme için Gülşen-i Râz'dan ilham almış, Fusûs'ül-H... - **Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (137 5 2001 3 CD Sohbet Aras Sohbetler) > ...cehrisinden yani sesli zikirden bilhassa halvetiye-i uşşakiyede zikir ile yapılan devranın rumuz ve esrarına binaen büyük piranın içtihadıyla bu erkan üzere kabul edilmiştir. Yani bu sitem pirlerin içtihadıy... - **İbretlik Bir Hikâye — Ustadan Uranos'a Tavsiyeler** — Terzibaba - Necdet Ardıç (169 10 bretlik bir hik ye daha Usta dan ra na tavsiyeler) > ...uhurata önem verirler. Ders geçme usülleri bu şekildedir. Başka yol, tarikat ehlinin nerde olduğu aşşağı yukarı bu yöntemle anlaşılabilir. Na…ye, hâle ve kalpteki değişiklere bakar. Duâları ve esmâları sesli... - **Esintiler (4)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (170 4 Esi̇nti̇ler) > ...len yerden su çıkar düzgün akması için borular ve kanallar vasıtası ile herkesin faydalanması için akar hale getirilir, Bu da hayatın akışa geçmesidir. Çünkü su hayat ve ilimdir. Muhtemelen çocukluğu-mun geçtiğ... - **Sohbet Arası Sohbetler CD 6 (2001)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (138 6 2001 4 CD Sohbet Aras Sohbetler) > ...yaşayıp ferdi olarak yaşayıp çevrelerini de eğitmek suretiyle Cüneyd-i Bağdadinin lakabı neydi; “Seyyidüd Taife” bakın bu taifenin efendisi demektir. Yani tasavvuf taifesinin efendisi o gurubun efendisi dem... - **Sohbet Arası Sohbetler CD 7 (2001)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (139 7 4 CD 2001 Sohbet Aras Sohbetler) > ...bunu yaşayıp ferdi olarak yaşayıp çevrelerini de eğitmek suretiyle Cüneyd-i Bağdadinin lakabı neydi; “Seyyidüd Taife” bakın bu taifenin efendisi demektir. Yani tasavvuf taifesinin efendisi o gurubun efendisi... - **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç (89 6 her ey merkez nde mi hik yesi) > ...çalışırım. Her şey merkezinde " demiş. Bu cevap , ona bu adı verdirmiş. Şeyhi de ona " Aferin, oğlum sen bu işin merkezindesin" demiştir. DAİRE- ÇEMBER- MERKEZ Merkez: Bir dairenin her noktasından eşit uzaklık... - **Kur'ân-ı Kerîm'de Nefs Âyetleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Kur'anı Kerimde Nefs Ayetleri) > ...(ö.283/896) deyimiyle “şâyet belâ olmasaydı, Hakk’a yol bulunmazdı.”(Attâr, Tezkiretü’l-Evliyâ, s. 296) “Cüneyd-i Bağdâdî vefât ettikten sonra onu rüyasında gören bir kimse Cüneyd’e sorar: “Münker ve Nekir’... - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11) > ek olur. 492. Onun aklı eşek gibi, yem tarafına olur. Ondan geç, bi-haber kalmayasın! . Onun aklı metânetsiz ve zayıf olduğundan eşek gibi, yem tarafına ya'ni menğfi'-i cismâniyye ve dünyeviyye tarafı - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12) > b oldum. Lâkin mukâbele etmeyi münâsib görmedim. Derhâl kalkıp mahzün bir hâlde o cemiyeti terk ettim ve Ubeydullâh hazretlerinin huzüruna geldim. O herif dahi kendine benzeyen üç arkadaşı ile berâber - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk (Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4) > rı müreccah görünür. 1834, İh ki, vaktâki bizim dildâörmiz gam yakıcı oldu, gecenin halveti geçti ve gündüz oldu! Ya'ni, “Bizim ma'şükumuz olan Hak, bizim iftirâk gamımızı yakıcı oldu; zulmet-i tabiiy - **Terzi Baba (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (12 Terzi Baba 1) > ..... . 08 Halvet Ve Halvetilik .......................................... . 09 Kıymetli Okuyucum ............................................ . 15 Terzi Baba Kimdir ? ............................................. - **Bendeki Terzi Babam (Cilt 1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (126 14 1 BEN deki TERZ BABAM Murat Kontrol) > ...etiyye Uşşâki silsilesi içinde bir kervan olarak bu (مِراج) mi’rac hâdisesinin “Marifet/bekābillâh” seyrine geçtiği için bir sonraki sıra ve seyir ile bağlantısı vardır. (نَجدَت) Necdet isminin bir yönü “Yeni H... - **Bendeki Terzi Babam (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (127 15 2 BEN deki TERZ BABAM Murat Kontrol) > ...şiyân-Üsküdar ………………………………………………. (199) Halvetiyye Âlîyyeyi Uşşâki Necdet Babasın .…………… (210) Kalem Sûresi Üzerine Bir Araştırma .…………………… (211) Sayıların İlminden .………………………………………………… (214) 53 – İyot .…………... - **Sohbet Arası Sohbetler CD 8 (2002)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (140 8 2002 10 CD Sohbet Aras Sohbet) > ...eti geçenlerin hepsinin de ruhlarına hediye eyledik kabul eyle ya rabbi. İlahi ya rabbi pir dergahında cümle dergahlarda hizmet etmiş beylerin ve hanımların cümlesinin de ruhlarına hediye eyledik kabul eyle... - **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (28)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (160 28 Muhtelif sohbet ars sohbetler) > ...de onar gün toplamı kırk gün halveti belirtiyor. Ancak burada başka bir halvet sistemi vardır, seyr-i suluk içerisinde olan bir halvet sistemi üç gün onlara birer sıfı... - **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (161 29 Muhteli̇f Sohbet Arasi Sohbetler) > ...ni kişilere göre bunun kısıtlanması veya düzenlenmesi kişiye bırakılıyor. Eğer tek sayı verilmiş olsaydı herkesin o sayıya uymak zorunda kalırdı. Yedi kesin vermiş olsaydı belki herkes girdiği kendi halvet h... - **Esmâü'l-Hüsnâ (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (164 2 Esmâ’ül Hüsna) > ...eyman Fassını okuyordum. Belki de dinliyordum. Daha sonra Sa… in…-Fa.... Şa... Lavobadan çıkınca bir saat ile geldi. Benimde geldiğim bölüm zaman idi. Namaz ve sayısal değeri 99 ve Allah Esmâsı… Necdet Babam... - **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (22 12 Yûsuf Sûresi̇) > ...amışlardır. Bir yere gelmek pek kolay olmuyor. İşte Yûsuf (a.s.)ın siccine girmesi, erbaîn’e girmesi demektir. Ne diyorlar? Hücreye girmesi çilehaneye girmesi demektir. Ve illâ benden mutlaka onların hileler... - **Rûm Sûresi** (242 30 36 Ku Ker Yol Rûm Sûresi Murat Derûni (1)) > ...RAN","DEVİR", "DÖNME", "SEMA" HAKKIN-DADIR Bütün Turuk-u Aliyyenin cehrisinden, bilhassa Halvetiyye'i Uşşakiyye'de zikirle yapılan devranın rumuz ve esrarına binaen, b... - **Bir Hikâye, Birçok Yorum** — Terzibaba - Necdet Ardıç (25 Bi̇r Hi̇kâye Bi̇r Çok Yorum) > ...sa gerek. Tada, tada yaşıyorum açlığı, halveti. Bunları yazmaktan da utanıyorum ama durumum bu. Dervişliğin ne olduğunu yaşatıyorsunuz bana. Şimdi anladım ki sizin biz... - **Hucurât Sûresi** (253 49 41 Ku Ker Yol Hucurat Sûresi Murat Derûni) > ...âhir âleminde yaşamda, rakamların yanına ne kadar sıfır konursa kıymeti artmaktadır. Bilindiği gibi öğle namazı vakti zevâl vakti olarak anılmaktadır. Bu da gün içinde hakikati en kıymetli vakit olan Bekābil... - **Secde Sûresi** (256 32 Ku Ke Yol Secde Suresi Muharrem Avan) > ...ollar İz-Terzibaba ’nın da ifade ettiği gibi âtıl kalmaktadır. Bugün İz-Terzibaba Uşşâki geleneğinden yetişen bir Pir olmasına karşın sadece Uşşâki yolunu yaşatmıyor. İbni Arabi nin Fusüs-ül Hikem eserini, Mevl... - **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç (28 (tesbîh VE Zi̇ki̇r)) > ...alemiyn" (Zümer 39/75) Mealen: (Melekleri, arşın etrafını çevirmiş oldukları halde Rablerini hamd ile överken görürsün. Artık insanların arasında adaletle hüküm olunmuştur" Övgü âlemlerin Rabb-ı olan Allah içi... - **Aşk ve Muhabbet Yolu** — Terzibaba - Necdet Ardıç (77 Aşk VE Muhabbet Yolu) > ...n, eski Süleymâniye kütüphanesi müdürü, tarikat-ı Halvetiyye yi uşşakiyye meşayihından Âlim ve fazıl bir zat olan Hazmi Tura (1880/ 1961) Efendi Babamın üç halifesinden b... - **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç (78 A’yân-I Sâbi̇te) > ...ozmak için türlü türlü oyunlar kurmuş onun özelliklerinden bahsediyor. Mevzumuz ayan-ı sabitelerin hakikati ve bizler gerçek ma’nâda varmıyız, yokmuyuz diye konumuz buydu. Bir bakıma hakikatle-rimiz itibariy... - **Bir Sâlikin Seyr Yolu Hikâyesi (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Bir Salikin Seyr Yol Hikayesi 2) > ...kimselerin irfan, hikmet ve marifete dair söyledikleri birer tekerleme yahut kendi zihnî, vehmî ve hayalî dünyalarında oluşturup kurguladıkları zannî bir takım kavram ve sözlerden ibarettir. İlahî ve hikemî... - **TARİKATLARDA MÜBÂREK GÜN VE GECELERİN YERİ VE EHEMMİYETİ— Lisans Tezi** — Terzibaba - Necdet Ardıç (Mübarek Geceler Bitirme Tezi) > ...e geçirmişlerdir. Bundan dolayı Halvetî mahlasını daha sağlığında almıştır. Kırk erbaini birbirini müteakip 29 Mutlu, İsmail, Tarikatlar Nasıl Ortaya Çıktı, (İstanbul:... - **Terzi Baba 3 — İstişâre Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç (32 Ter Baba 3 sti are dosyas) > ...ladığımı yaşamak için Allah nasip ederse… Biliyorum çok duydunuz ama yazmadan edemeyeceğim, şükründen acizim, sizin evlâdınız olmaktan çok mutluyum. Allah kadrinizi ve kıymetinizi bilmeyi, ilim ve maneviyat-... - **Reşahât — Aynü'l-Hayât** — Terzibaba - Necdet Ardıç (65 Reşahat Ayn-EL Hayat) > ...den olacaktır. Bulundukları yer o zaman tarikat isminde olan şeriat mertebesidir. Ama gerçek mâ’nâda Hakk yolunun tarîki olanlar ise bunda müşterektir. Yâni kulun yokluğu, Hakk’ın varlığı hakkında müşterek. Zât... ## İlgili Kavramlar - [Tarikat](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/tarikat) — part_of - [Halvet](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/halvet) — related - [Tasavvuf](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/tasavvuf) — part_of - [Devran](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/devran) — related - [Zikir](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/zikir) — related - [Tarikat](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/tarikat) — related - [Tarikat](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/tarikat) — part_of - [Halvet](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/halvet) — related - [Tasavvuf](https://terzibabairfanmektebi.com/wiki/tasavvuf) — part_of